BAARN - Een uitdijende taille heeft het omgekeerde effect op de hersenen: die krimpen juist. Dementie kan het gevolg zijn, zo blijkt uit recent Amerikaans onderzoek.

Overgewicht levert niet alleen hart- en vaatproblemen op, zo stellen Amerikaanse wetenschappers van de Universiteit van Californië. Mensen van 60 met overgewicht, hebben ook twee keer meer kans op dementie op hun 75e dan mensen met een gezond gewicht.

De onderzoekers brachten de risicofactoren voor dementie uitgebreid in kaart. Zo hebben ook roken, diabetes en een hoge bloeddruk een bewezen negatief effect op de hersenen.

Volgens de wetenschappers ligt hier een taak voor de huisarts: die zou patiënten met deze aandoeningen moeten aanmoedigen een gezondere leefstijl te adopteren zolang dat nog kan.

Mentale tests

Men ging bij de studie niet over een nacht ijs: maar liefst 1300 mannen en vrouwen tussen de 50 en 60 lieten hun gewicht en lengte opnemen. Daarnaast werd gekeken naar hun bloeddruk, cholesterol en werd er getest op diabetes.

De daaropvolgende 10 jaar werd hun hersenomvang gemeten door middel van scans en werden ze uitvoerig mentaal getest.

Roken

Het brein krimpt ook bij gezonde mensen bij het ouder worden. Uit het onderzoek bleek echter dat mensen van in de 50 met overgewicht aanzienlijk slechter scoorden op de mentale tests dan mensen met een gezonde BMI.

Daarnaast bleek dat de hippocampus - ook wel 'de zeepaardjes' genoemd vanwege de gekromde vorm van deze hersendelen - ook sterk krimpt bij mensen met diabetes en rokers.

Hoge bloeddruk

Bij respondenten met een hoge bloeddruk traden er sneller laesies op; kleine hersenbeschadigingen die ook bekend staan als afwijkingen in de witte stof.

Veranderingen in witte stof, delen van het zenuwcentrum die verantwoordelijk zijn voor informatieoverdracht, worden in verband gebracht met de ziekte van Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen.

Ook bij de mensen met bloeddrukproblemen waren de scores op de mentale toetsen overigens niet om over naar huis te schrijven. De wetenschappers schatten dat een hoge bloeddruk zorgt voor veroudering van de hersenen van zo'n 8 jaar.

Er eerder bij

Charles DeCarli, de hoofdonderzoeker: "Door de risicofactoren voor hersenveroudering te onderkennen, kunnen we mensen niet alleen aanmoedigen leefstijlveranderingen door te voeren nu het nog kan, maar zijn we er ook eerder bij als iemand daadwerkelijk tekenen van dementie vertoont."

De wetenschappers stellen dat de helft van de gevallen van dementie voorkomen had kunnen worden door meer beweging, gezonde en gevarieerde voeding en stoppen met roken.