DEN HAAG - Nederlandse patiënten profiteren minder van nieuwe medicijnen dan patiënten in het buitenland.

Dat is onder meer een gevolg van het feit dat Nederlandse zorgverzekeraars niet worden gestimuleerd innovatieve geneesmiddelen te vergoeden. Met de vergoeding van relatief dure ziekenhuiszorg lopen de verzekeraars minder risico.

Dat stellen economen van de Universiteit van Maastricht en het onderzoeksbureau APE. Volgens de onderzoekers resulteert het gebruik van innovatieve geneesmiddelen in Nederland in een jaarlijkse welvaartsstijging van tenminste 1,7 miljard euro. Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie in Maastricht, presenteert de studie woensdag in Den Haag tijdens de achtste editie van het Clingendael European Health Forum.

Steekproef

Dit bedrag is het resultaat van een steekproef van 52 geneesmiddelen die de laatste tien jaar zijn geïntroduceerd. Eenmaal goedgekeurd door de Nederlandse overheid, vergt het gemiddeld zeven maanden voordat een nieuw middel in het verzekeringspakket komt. Deze vertraging resulteerde de afgelopen tien jaar in een welvaartsverlies van tenminste 970 miljoen euro.

De onderzoekers signaleren in het rapport 'Welvaartseffecten van innovatieve geneesmiddelen' dat in OESO-landen de financiële waardering van de gewonnen extra levensjaren sterk verschilt. Nederland waardeert bij de beoordeling van nieuwe medische technologie een extra gezond levensjaar vaak op 20.000 euro.

De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg heeft sterke kritiek op deze lage waarde. Verschillende andere landen hanteren een veel hogere waarde, vaak is die twee keer zo hoog.

Prikkels

Volgens de Tweede Kamer zit het Nederlandse financieringssysteem vol 'perverse prikkels', zoals het vorige maand in de motie-Omtzigt heette. De verschillende financieringsstromen in de gezondheidszorg zijn onvoldoende op elkaar afgestemd, vinden de onderzoekers.

"Als door toepassing van nieuwe medische technologie het ziekteverzuim in Nederland daalt, is dit goed voor het sociale zekerheidsbudget van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaW)", stellen de onderzoekers. "Daarentegen prijken de bijbehorende kosten op het zorgbudget van het ministerie van VWS. Dit is geen stimulans om structureel te investeren in gezondheidszorg."

Bij de beoordeling van innovatieve geneesmiddelen wordt vaak geen rekening gehouden met maatschappelijke opbrengsten als een lager ziekteverzuim en economische voordelen voor de patiënt en zijn gezin. Dat belemmert ook het gebruik van nieuwe medische technologie waarmee de volksgezondheid kan worden verbeterd.