CDA grootste landelijke partij, lokalen halen met afstand meeste zetels

Lokale partijen behalen net als vier jaar geleden de meeste zetels tijdens de gemeenteraadsverkiezingen, blijkt nadat 99,7 procent van de stemmen is geteld. Het CDA blijft de grootste landelijke partij.

Bekijk hier de uitslag in jouw gemeente

Volgens de verkiezingsdienst van het ANP is de uitslag van 7.993 raadszetels bekend. Het wachten is alleen nog op de uitslag van Amsterdam en Utrecht.

De hoofdstad heeft donderdagochtend laten weten pas vrijdag met definitieve cijfers te komen. Voor het landelijke beeld zal dit echter geen veranderingen meer opleveren. 

Lokale partijen

Ongeveer een derde van alle stemmen ging naar een lokale partij (32,8 procent). Dat is een toename vergeleken met vier jaar geleden toen in dezelfde gemeenten ruim een kwart van de stemmen naar de lokalen ging (27,6 procent).

CDA lijkt van de landelijke partijen net als in 2014 de grootste partij te worden. De christendemocraten staan op een zetelpercentage van 13,5 procent van alle raadszetels, de liberalen blijven vooralsnog steken op 13,3 procent. Voor het CDA is dat wel een nipt verlies ten opzichte van 2014, voor de VVD juist een lichte winst.

De PvdA verliest wederom. In 2014 was het verlies al zwaar met een raadszetelpercentage van 9,9 procent en zwaar verlies in de grote steden, in 2018 zakt dit percentage verder naar 7,4 procent.

De opkomst lijkt met 55 procent hoger uit te vallen dan in 2014. Toen kwam 54 procent opdagen. Overigens valt dat percentage in het niet bij de landelijke verkiezingen. Daar kwam vorig jaar 81,6 procent opdagen.

Gemeenteraadsverkiezingen 2018

Tijdens een overleg van de Tweede Kamerfractie van GroenLinks over de uitslagen van de verkiezingen werd de overwinning uitbundig gevierd. © ANP
Ook in de CDA-fractie was 'the day after' feestelijk. © ANP
De christendemocraten van leider Sybrand Buma blijven landelijk de grootste partij. © ANP
De Christenunie heeft grotendeels dezelfde resultaten behaald als in 2014. Toch genoeg reden voor partijleider Gert-Jan Segers om met zijn fractie een taartje aan te snijden. © ANP
De PvdA lijkt opnieuw de grote verliezer. Vier jaar geleden waren de uitslagen al in veel gemeenten teleurstellend, nu lijken de sociaaldemocraten af te stevenen op verlies in Amsterdam (van tien naar vijf), Rotterdam (van acht naar vijf) Den Haag (van zes naar drie) en Utrecht (van acht naar vijf). © ANP
Alexander Pechtold (D66): Blij met zilver. © ANP
Lilian Marijnissen (SP): Werk aan de winkel voor ons. © ANP
Joost Eerdmans (Leefbaar Rotterdam): Leefbaar Rotterdam - PVV 3 - 0. © ANP
Thierry Baudet is in zijn nopjes met de twee zetels die zijn partij Forum voor Democratie volgens de exit-poll in Amsterdam krijgt. © ANP
Bezoekers tijdens de uitslagenavond van GroenLinks na afloop van de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Geert Wilders(PVV): De PVV heeft een flinke voet tussen de deur gekregen. © ANP
GroenLinks boekte over het algemeen een flinke winst. In Utrecht en Amsterdam wordt de partij de grootste. © ANP
BIJ1, de partij van oud-presentatrice Sylvana Simons, heeft een zetel in de Amsterdamse gemeenteraad weten te behalen. © ANP
Een van de lokale partijen die uitstekende resultaten behaalde is Groep de Mos van oud-PVV'er Richard de Mos. Zijn partij wordt de grootste in Den Haag. © ANP
Om 0.00 uur ging woensdagochtend een stembureau in onder meer Castricum open. Het is twintig uur open en daarmee het langst geopende stemlokaal. © ANP
Ook in Den Haag kon op de Grote Markt vanaf middernacht worden gestemd. © ANP
Vanaf 5.15 uur kon op verschillende stations, zoals Nijmegen, worden gestemd. © ANP
Op meer dan tachtig stations kan ook worden gestemd. © NU.nl/Ellen van Wijk
Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken bracht als een van de eerste mensen in Amsterdam haar stem uit. © ANP
Er kan op bijzondere locaties worden gestemd. Zoals in het Walhalla theater in Rotterdam. © ANP
PvdA-partijleider Lodewijk Asscher brengt zijn stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
In Arnhem kunnen mensen hun stem uitbrengen in een oude trolleybus. De bus uit 1949 is speciaal voor de verkiezingen ingericht als stemlokaal. © ANP
Ook VVD-leider Mark Rutte brengt zijn stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
D66-leider Alexander Pechtold heeft ook gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Ook Forum voor Democatie-leider Thierry Baudet stemt in Amsterdam. © ANP
Een mobiel stembureau in een oude klassieke bus in Angeren. © Hollandse Hoogte
In Steenwijkerland kan men stemmen op een boot. © Hollandse Hoogte
DENK-leider Tunahan Kuzu brengt zijn stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen en het raadgevend referendum over de inlichtingenwet. © ANP
De museumtrolleybus van Connexxion wordt ingezet als mobiel stembureau bij de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart in Arnhem. © Hollandse Hoogte
Stemmers brengen op grote hoogte hun stem uit in de A'DAM toren. © ANP
Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) en burgemeester Pauline Krikke bezoeken op verkiezingsdag stemlokaal Haagse Hout om te bekijken hoe toegankelijk het is voor mensen met een lichamelijke beperking. © ANP
Inwoners van gemeente Zuidplas stemmen vanuit de auto in. Voor de gemeenteraadsverkiezingen heeft de gemeente een drive-in stembureau ingericht. © ANP
Een kiezer op weg naar het stembureau in de Kerkhovense Molen in Oisterwijk. © NU.nl/Tom van Abeelen
Inwoners van Apeldoorn kunnen op het gemeentehuis een 'ik heb gestemd' foto laten maken in een photobooth. © NU.nl/Paige van der Meer
Er wordt vandaag ook gestemd in het referendum over de aftapwet. © NU.nl/Mark Huntelaar
In Amsterdam-West wordt er gestemd in de gymzaal van een school. © NU.nl/Peter Pasman
Een stembureau op het Binnenhof in Den Haag. © Hollandse Hoogte
Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam brengt zijn stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Nourdin el Ouali van NIDA Rotterdam brengt zijn stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Jesse Klaver van GroenLinks flyert bij Amsterdam Centraal. © ANP
Voor het stembureau op Leiden Centraal staat een rij om te stemmen. © Marianne Schrama
Op de Werf 't Kromhout in Amsterdam is woensdag ook een stembureau gevestigd. De werf ontstond midden in de 18e eeuw op een historische Amsterdamse Zeedijk. © ANP
Oud VVD-Kamerlid Jos van Rey gaat in Roermond naar de stembus. Woensdagavond kreeg hij ruzie met de ex-voorzitter van het CDA Roermond, die in het stembureau werkte en daar volgens Van Rey niet had mogen zijn. © ANP
© Marianne Schrama
In Steenwijk worden de stemmen gesteld © Hollandse Hoogte

GroenLinks

Groot feest was het woensdagavond bij GroenLinks. De partij van Jesse Klaver won in grote delen van het land en wordt in een aantal grote steden de grootste, zoals in Amsterdam en Utrecht. In Utrecht stijgt de partij van negen naar twaalf zetels en in Amsterdam van zes naar tien.

De afgelopen vier jaar was D66 in beide steden de grootste. In Utrecht is het verschil twee zetels, de democraten eindigen met tien zetels op de tweede plaats. In Amsterdam valt D66 vooralsnog terug van veertien naar acht zetels, maar blijft daarmee wel de één na grootste partij in de hoofdstad.

Uitslagen (99,7 procent geteld)

  • Lokale partijen 32,8% (+5,2%-punt)
  • CDA 13,5% (-0,6%-punt)
  • VVD 13,3% (+1,4%-punt)
  • D66 8,9% (-2%-punt)
  • GroenLinks 8,4% (+3,4-punt)
  • PvdA 7,4% (-2,4%-punt)
  • SP 4,4% (-1,7%-punt)

Historische avond

GroenLinks-leider Jesse Klaver sprak dan ook van een "historische avond", net zoals hij dat een jaar geleden deed in de Amsterdamse Melkweg toen de partij zetels won bij de Tweede Kamerverkiezingen. Klaver hield nog een slag om de arm. "Niet alle stemmen geteld, maar oh wat kan dit een mooie avond worden."

Ook D66-leider Alexander Pechtold reageerde op de eerste uitslagen. "Ja, we hebben wat ingeleverd. We hadden goud, maar we hebben nu in veel steden zilver", aldus Pechtold.

In het totaalbeeld leveren D66, SP en de PvdA zoals het er nu uitziet zetels in. De PVV en Denk doen in een aantal gemeenten voor het eerst mee en krijgen er zo lokale zetels bij. 

Fantastisch!

VVD-leider Mark Rutte was woensdagavond door de winst ten opzichte van 2014 erg tevreden. "Het ziet er echt mooi uit. Fantastisch! Werkelijk een schitterende uitslag lijkt zich vanavond af te tekenen", zei partijleider Mark Rutte.

Volgens de leider van de christendemocraten, Sybrand Buma, handhaaft zijn partij zich nu als één van de weinige landelijke partijen in een politieke wereld die steeds meer versplintert.

Buma wees op de grote verantwoordelijkheid die dat voor het CDA betekent. "Het CDA zal bereid zijn die verantwoordelijkheid te nemen waar dat kan'', aldus Buma in een eerste reactie.

Forum voor Democratie

In Amsterdam is het verder opvallend dat nieuwkomer Forum voor Democratie zetels gaat halen, met vermoedelijk drie zetels komt de partij in de raad. Het is ook de enige stad waarin de partij meedoet.

"Dit is een prachtig resultaat. Er is nog geen stem geteld, dus we moeten nog zien waar het op eindigt. Maar als we twee zetels krijgen, dan zijn we daar ontzettend blij mee", zei partijleider Thierry Baudet vroeg op de verkiezingsavond. Ook Bij1 van Sylvana Simons lijkt een zetel in Amsterdam te gaan halen.   

In Rotterdam wordt Leefbaar Rotterdam opnieuw de grootste partij (elf van de 45 zetels), zo blijkt nadat alle stemmen zijn geteld. De partij levert wel drie zetels in. In Den Haag gaat een lokale partij er met de winst vandoor. Groep de Mos krijgt negen zetels. 

Winst Denk 

De partij Denk komt in dertien gemeenteraden. Het grootste succes boekte de partij in Schiedam: daar werd Denk bij deze eerste deelname aan de gemeenteraadsverkiezingen de tweede partij, na de VVD. 

In grote steden als Rotterdam en Amsterdam (beide drie zetels, hoewel de definitieve uitslag in laatstgenoemde stad nog niet binnen is) en Utrecht (twee zetels, ook een voorlopige uitslag), komt de partij, die zich vooral op kiezers met een migrantenachtergrond richt, voor het eerst in de gemeenteraad.

De Partij voor de Dieren wist eveneens winst te behalen. De partij behaalde een totaal van 29 raadszetels, in 2014 waren dat er nog slechts tien.

Kleine winst en verlies PVV

De PVV van Geert Wilders haalt in alle gemeenten waar de partij meedeed zetels, maar de winst bleef beperkt. In Utrecht haalde de PVV slechts één zetel. De partij zakte in Almere van negen naar zeven zetels en in Den Haag van zeven naar twee. De PVV verliest daar uitgerekend van Richard de Mos een oud-PVV-Kamerlid. 

Daar staat tegenover dat de PVV in Nissewaard (Spijkenisse en omstreken) vanuit het niets vijf zetels pakte. In Rucphen kreeg de partij naar verhouding de meeste stemmen: 20,3 procent. Dat leverde vier zetels op. Datzelfde aantal behaalde de partij in Terneuzen en in Wilders' geboortestad Venlo.

Wilders gaf toe dat de uitslag in Rotterdam is tegengevallen. "Maar ons belangrijkste doel, een forse uitbreiding van het aantal zetels en het PVV-geluid nu in dertig gemeenten te laten horen, dat is gelukt."

Verlies PvdA

De PvdA blijft de verkiezingsteleurstellingen aan elkaar rijgen. Vier jaar geleden waren de uitslagen al in veel gemeenten teleurstellend, nu lijken de sociaaldemocraten af te stevenen op verlies in Amsterdam (van tien naar vijf), Rotterdam (van acht naar vijf) Den Haag (van zes naar drie) en Utrecht (van acht naar vijf).

Vier jaar geleden was Eindhoven nog de enige stad waar de PvdA als grootste uit de bus kwam, maar dat is na deze verkiezingen ook voorbij. De VVD kreeg nu de meeste stemmen.  

PvdA-leider Lodewijk Asscher erkende dat de verliezen fors waren, maar bekeek het ook van de zonnige kant. Volgens hem zijn er in veel gemeenten meer mensen die op de sociaaldemocraten hebben gestemd dan bij de dramatische landelijke verkiezingen vorig jaar.

'Oeps'

De SP wist op links niet te profiteren van het verlies van de PvdA en kende eveneens een teleurstellende uitslag met minder raadszetels dan vier jaar geleden.

De socialisten eindigen als zesde landelijke partij. In grote steden waar de SP bestuurde zoals Amsterdam (van zes naar vier) en Utrecht (van vier naar twee), leverden de socialisten zetels in. Ook in Den Haag en Rotterdam wist de partij niet te winnen.

Partijleider Lilian Marijnissen had dan ook een gemengd gevoel na de eerste uitslagen. "Toen ik uitkomsten van die polls zag, dacht ik wel even: oeps!", zei Marijnissen. Het waren voor haar de eerste verkiezingen als partijleider.

Tip de redactie