In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart gaat NU.nl met een aantal partijen mee op campagne. Wat kan er vanuit Den Haag worden geregeld en wat moet vooral lokaal worden opgelost? Deze keer: Met Denk-leider Tunahan Kuzu mee naar Rotterdam-Zuid.

Nog voordat Kuzu antwoord kan geven op de vraag waarom zijn partij in Rotterdam meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, sprint een man door het winkelcentrum Zuidplein in Rotterdam. Een jongeman volgt het spoor niet veel later, gevolgd door twee beveiligers van het winkelcentrum. Daarachter drie dames van de Douglas. De sprinter is een dief. De buit: waarschijnlijk flesjes parfum.

"Gebeurt dat nou vaak?", wil Kuzu van de winkelmedewerkers weten. "Aan de lopende band", is het antwoord. "Die Turkse jongen ging er tenminste achteraan", zegt een andere mevrouw van de parfumerie. "De rest bleef gewoon staan."

Het doet Kuzu zichtbaar goed dat te horen. "Je ziet dat ook Nederlanders met een migratieachtergrond proberen een bijdrage te leveren aan het voorkomen van criminaliteit", zegt hij. "Ik hekel dan ook de tweedeling die men probeert te organiseren in deze stad. We zijn allemaal Rotterdammers en deze stad is van ons allemaal."

'Ziende blind en horende doof'

Denk doet deze raadsverkiezingen mee in veertien gemeenten, gemeenten waar de partij tijdens de Tweede Kamerverkiezingen goed scoorde en gemeenten waar zij verwachten zetels in de raad binnen te slepen.

Denk deed het bij de Kamerverkiezingen onverwacht goed. Gedacht werd dat de partij wel een Kamerzetel zou binnen halen. Misschien wel twee, maar drie zetels hadden er maar weinig voorspeld.

De verbazing was nog groter toen duidelijk werd dat Denk goed scoorde in de grote steden. In Rotterdam en Den Haag kreeg de partij zelfs meer stemmen dan de PvdA, de partij waar Kuzu en Öztürk in 2014 uit de fractie werden gezet. Hoe kan dat? 

"De gevestigde politieke partijen, niet alleen de PvdA, zijn ziende blind en horende doof geweest. Zij hebben thema’s die leven in bepaalde delen van deze steden genegeerd", zegt Kuzu als hij zijn wandeling door het winkelcentrum hervat.

Groei

Lijsttrekker in Rotterdam Stephan van Baarle knikt instemmend mee. Hij is Denk-lid van het eerste uur. "Ik zat er vanaf het begin bij. Ik ben lid nummer 7", zegt hij.

De boodschap van een inclusieve samenleving raakte hem. "Ik zag de politieke verschuivingen naar rechts op zowel sociaal-economische als culturele aspecten. Bepaalde groepen in de samenleving voelden zich door de rechtse retoriek buitengesloten. Ik merkte dat Denk de partij was die daar meer balans in wilde brengen."

Van Baarle heeft de partij sinds de oprichting gestaag zien groeien. Denk telt inmiddels ruim 3.000 betalende leden, heeft op sociale media een grote volgersschare en heeft als relatief jonge partij tientallen kandidaat-raadsleden weten te vinden die ondersteund worden door vele vrijwilligers.

"Dat zegt dat wij een snaar raken in de samenleving. Heel veel mensen willen zich aanmelden bij ons, zij willen betrokken raken", legt Van Baarle uit. "We hadden in veel meer gemeenten mee kunnen doen, maar in deze fase waarin wij onze beweging opbouwen hebben we voor veertien gekozen." Bij de volgende raadsverkiezingen zal Denk in meer gemeenten meedoen, belooft hij.

“Zodra de stem binnen is, kijken ze niet meer naar hen om”
Stephan van Baarle - lijsttrekker Denk Rotterdam

'Vergeten groep'

Het is geen geheim dat de achterban van Denk bestaat uit Nederlanders met een migratieachtergrond. De partij kan rekenen op steun uit met name de Turks-Nederlandse, maar ook de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap, al benadrukt de partij er te zijn voor alle Nederlanders.

Volgens Kuzu heeft zijn partij, of beweging zoals hij Denk het liefst omschrijft, die kiezers het vertrouwen in de politiek teruggegeven. "Die mensen zijn nu ook vertegenwoordigd in de Tweede Kamer en straks ook in de gemeentepolitiek. Iedere democraat in Nederland zou daar blij mee moeten zijn en moeten aanmoedigen dat een partij als Denk deze groepen mensen weer een stem geeft."

Juist de groep Nederlanders met een migratieachtergrond zijn de laatste jaren "vergeten", zegt Kuzu. Het opkomstpercentage onder deze groep is al jaren laag. Trouw schreef in februari vorig jaar nog dat driekwart van de jongeren met een migratieachtergrond bij de Kamerverkiezingen thuis zou blijven.

Volgens Van Baarle is dat "allereerst een motie van wantrouwen naar de gevestigde partijen". De lijsttrekker denkt te weten waarom het opkomstpercentage zo laag ligt. "Mensen hebben het gevoel dat politici zich alleen tijdens verkiezingen laten zien en vervolgens niet meer naar hen omkijken. De gevestigde partijen behandelen Nederlanders met een migratieachtergrond als stemvee. Zodra de stem binnen is, kijken ze niet meer naar hen om", zegt hij.

Hij belooft dat als Denk in de raad komt dat hij en zijn raadsleden verplicht een dag in de week de straat op gaan om "contact en feeling" te houden met de samenleving.

Botte bijl en gestrekt been

De komst van Denk op het politieke toneel wordt niet door iedereen aangemoedigd. De partij wordt verweten vaak de botte bijl te hanteren en er met gestrekt been in te vliegen. Om de balans te herstellen, zeggen ze bij Denk. 

Vice-premier Hugo de Jonge (CDA) zei onlangs dat Denk het laatste is waar Rotterdam behoefte aan heeft. "Steeds meer partijen die de wereld vooral beter willen maken voor hun eigen specifieke achterbannetje. Ook als dat betekent dat de stad er als geheel niet beter van wordt, maar er juist verdeelder van raakt. Kloven moeten worden gedicht, niet geëxploiteerd voor eigen politiek voordeel", zei hij.

Kuzu kan weinig met die woorden. "Je moet je realiseren dat tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 26.000 Rotterdammers op Denk hebben gestemd. In de Tweede Kamer vertegenwoordigen wij 216.000 Nederlanders die op ons hebben gestemd. Wij doen elke dag ons best om een bijdrage te leveren aan de politieke besluitvorming in de Tweede Kamer. Wij doen talloze voorstellen en een deel van onze moties wordt ook aangenomen. Die gaan over zorg, wonen, justitie, maar zeker ook over de racisme, discriminatie en integratie. Dit gaan wij in Rotterdam voortzetten", zegt hij.

Kuzu maakt bekend dat zijn partij meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam.

Selfies 

Kuzu wil het over het Rotterdams beleid van de afgelopen jaren hebben, maar wordt onderbroken. Een jong stel wil met hem op de foto. Het is niet de eerste keer en zal ook niet de laatste keer zijn dat Rotterdammers hem stoppen voor een selfie, een handdruk of een kort praatje.

Zo verzekert Mimoun (53), een Nederlands-Marokkaanse Rotterdammer, te stemmen op Denk. De voorgaande verkiezingen stemde hij iedere keer op de PvdA. Nu niet meer. "De PvdA heeft niets voor ons gedaan." Dat Rotterdam met Ahmed Aboutaleb een PvdA-burgemeester van Marokkaanse afkomst heeft, maakt voor hem niets uit. "Aboutaleb is burgemeester voor zichzelf, niet voor mij."

Mimoun woont 38 jaar in Rotterdam. "Ik heb Rotterdam opgebouwd, maar nu zit ik in de uitkering." Mimoun zou dolgraag weer aan het werk gaan, maar het lukt hem niet. Hulp van de gemeente zegt hij niet te krijgen. Ondertussen kan hij zijn woonlasten niet meer betalen. Wonen in Rotterdam is voor hem te duur geworden. "Ze willen alleen nog maar rijke mensen."

Niet veel later gaat Emirhan (17) op de foto met Kuzu. Kuzu maakt hem trots, zegt hij. "Ik kijk veel naar de optredens van meneer Kuzu in de Tweede Kamer, vooral tegenover Wilders. Ik zie andere partijen dat niet doen. Hij komt wel voor mij op."

Lokaal profiteren

Denk lijkt lokaal te kunnen profiteren van het geluid dat de drie Kamerleden in de Tweede Kamer laten horen. Dat Denk de enige partij in de Tweede Kamer is die de Armeense kwestie niet als genocide wil erkennen, is voor de Rotterdamse ondernemer van Turkse afkomst Gencay (53) een belangrijke reden om 21 maart voor Denk te kiezen. Dat de kwestie verder niets met de lokale verkiezingen te maken heeft, maakt Gencay niets uit. "Ik hoop dat Denk ons in Rotterdam net als in de Tweede Kamer ook zal vertegenwoordigen."

De plannen voor Rotterdam hebben in beginsel hetzelfde uitgangspunt als Denk landelijk hanteert: streven naar "een inclusieve samenleving". Van Baarle omschrijft het lokaal als "een Rotterdammerschap waar iedere Rotterdammer het gevoel heeft erbij te horen".

Van Baarle herinnert aan de opkomst van Pim Fortuyn en de verrassende verkiezingswinst van zijn Leefbaar Rotterdam bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2002. "De verrechtsing is hier begonnen. We zien dat Leefbaar Rotterdam sindsdien is geradicaliseerd in haar xenofobie. Nu stelt die partij, natuurlijk uit angst voor de PVV die hier ook meedoet, dat Rotterdamse ondernemers die halal-producten verkopen moeten verdwijnen, net als het islamitisch onderwijs. Dat is niet alleen in strijd met de grondwet, dat doet ook wat met Rotterdammers."

“Investeren in de binnenstad is prima, maar laat de wijken Feijenoord, Charlois en Crooswijk niet links liggen”
Tunahan Kuzu

Tegenstanders

Dat Rotterdam met Nida al een partij heeft die in de kern dezelfde boodschap uitdraagt als Denk, weerhoudt Kuzu er niet van zich juist in deze gemeente te laten gelden en het gevecht om de migrantenstem aan te gaan. Nida, de partij van de Nederlands-Marokkaanse Nourdin El Ouali, haalde de vorige raadsverkiezingen uit het niets twee zetels in de raad. Hoewel de twee partijen uit dezelfde electorale vijver lijken te vissen, ziet Kuzu in Nida geen geen tegenstander, maar een medestander.

De politieke tegenstanders zijn de PVV en Leefbaar Rotterdam. Met name op thema’s als armoede, veiligheid en discriminatie moet het huidige college van Leefbaar, D66 en CDA het ontgelden. "Rotterdam is nog steeds de armoedehoofdstad van Nederland", zegt Van Baarle. Hij verwijst naar onderzoek van het CBS waaruit blijkt dat het risico op armoede in Rotterdam het hoogste is.

Kuzu: "Dit stadsbestuur heeft er voor gekozen om veertig miljoen euro in de binnenstad te steken, terwijl in andere wijken en andere winkelstraten zoals de Beijerlandselaan of de Eerste Middellandsstraat onvoldoende wordt geïnvesteerd. Investeren in de binnenstad is prima, maar laat de wijken Feijenoord, Charlois en Crooswijk niet links liggen."

Hij stoort hem dat Leefbaar vervolgens een "anti-islam campagne" voert, maar het verbaast hem niet. "In verkiezingstijd zie je dat vaker en bij meerdere partijen gebeuren: mensen op basis van hun afkomst wantrouwend bejegenen, neerzetten als een landverrader of de vijfde colonne. Het is een politieke strategie om van een groep mensen een vijand te creëren om je eigen politieke en bestuurlijke falen te verhullen."

Patsercontroles

Kuzu en Van Baarle begeven zich richting de uitgang. Het is zondag en het loopt tegen zessen aan. De winkels gaan eerder dicht. Het winkelcentrum loopt leeg.

Kuzu moet nog even terugdenken aan de diefstal van de flesjes parfum. Hij snapt niet dat de gemeenten politieagenten inzet voor de veelbesproken 'patsercontroles', een politiecontrole waarbij Rotterdammers wordt gevraagd hoe zij aan het geld voor dure auto’s zijn gekomen. "Waarom zetten we de agenten die de patsercontroles uitvoeren niet hier in, in winkelcentrum Zuidplein? Je hoorde het de dame van de Douglas zeggen: diefstal komt hier aan de lopende band voor."

Kuzu en Van Baarle gaan straks weer verder met flyeren. Er moet wel eerst gegeten worden. Een paar eettentjes in het winkelcentrum zijn nog open. "Wordt het salade of vlees?" vraagt een woordvoerder van de partij. "Ik wil dürüm", zegt Kuzu. 

Stemhulp: Ontdek welke politieke partij het beste bij je past