Op het merendeel van de festivals in het land betaal je nog steeds met consumptiemunten. Maar waarom gebruiken we eigenlijk deze munten? En verliezen we het besef van de waarde van geld als we met munten betalen? "Festivalbezoekers ervaren minder betaalpijn, dus gaan sneller over tot een aankoop."

Terrie Eisinger (38) gaat al ruim 22 jaar naar feestjes. Ze is net terug van het Belgische festival Tomorrowland. Om op het festival te kunnen eten en drinken, betaalde ze 80 euro voor 45 'parels' - de munteenheid van dat festival - die op een armband werden gezet. "Bij iedere bar stonden apparaten om je armband te scannen en daarmee te betalen."

Ze legt uit dat ze door deze digitale munten geen goed besef heeft gehad van de echte prijzen. "De realiteit raak je kwijt, want een paar munten voor een drankje zeggen je niet zo veel. Zo betaalde ik vijf 'parels' voor een Red Bull-drankje, later bleek het om omgerekend 10 euro te gaan."

Wel kon ze de overgebleven 'parels' aan het einde van het festival weer inleveren. "Dat vind ik heel netjes. Er zijn genoeg festivals waarvan de munten na afloop niks meer waard zijn, want een jaar later gebruikt hetzelfde festival een ander kleurtje."

Munten zijn makkelijk te verdelen onder vrienden

De 39-jarige Kasper de Wijs heeft een haat-liefdeverhouding met muntjes. Net als Eisinger zegt hij dat hij snel het overzicht van zijn uitgaven kwijtraakt. "Dan koop je een tosti voor drie munten à ongeveer 3 euro per stuk. Het is snel uitgegeven, maar je realiseert je daarna pas hoeveel dit nu echt kost. Op het moment zelf denk je daar niet zo aan."

Daarnaast komt De Wijs vaak na afloop van het feestje nog munten tegen. "Ik word na ieder festival wel wakker met muntjes in mijn zak. Daar kan je dan niks meer mee en het geld is verloren gegaan."

“Ik word na ieder festival wel wakker met muntjes in mijn zak.”
Festivalbezoeker Kasper de Wijs

Een voordeel van muntjes is volgens hem dat ze makkelijker te gebruiken zijn door groepen vrienden. "Iedereen legt munten in de pot en daar drinken we van", vertelt hij. "Als je dat met pinbetalingen zou doen, moet je allemaal tikkies gaan versturen. Dat is onbegonnen werk."

Voor hem zou één kaart voor alle festivals een goede optie zijn. "Plastic muntjes zijn toch niet echt van deze tijd. Dan zet je er geld op en kun je er daarna ook mee naar een volgend feestje."

Met muntjes voel je minder betaalpijn

Volgens consumentenpsycholoog Patrick Wessels hebben festivals meerdere redenen om gebruik te maken van muntjes. "Psychologisch is een van de effecten dat de associatie met geld minder sterk wordt. Festivalbezoekers ervaren minder betaalpijn, dus gaan sneller over tot een aankoop."

“Normaal vergelijk je vaak prijzen en denk je na of je iets het waard vindt.”
Consumentenpsycholoog Patrick Wessels

Daarnaast maken muntjes het lastig om te bepalen wat iets precies kost. Vooral de muntjes voor 2,85 euro waarbij een biertje anderhalve munt kost zijn een goed voorbeeld, zegt Wessels.

"De meeste festivalbezoekers hebben dan geen idee wat ze echt betalen. Hun brein blijft hangen in de modus van plezier maken en feest vieren, omdat de ratio wordt overgeslagen. Normaal vergelijk je vaak prijzen en denk je na of je iets het waard vindt. Doordat je dit niet doet, is het makkelijker om geld uit te geven."

Pinnen is soms niet mogelijk door afgelegen locatie

Michiel Fransen van Dutchband, de grootste producent van consumptiemuntjes, verzorgt de munten van zo'n 80 procent van alle festivals, waaronder Mysteryland, Lowlands en Zwarte Cross. "Munten zijn bijna zo oud als festivals zelf. Cash gaf allemaal ellende, omdat het veel waarde is die je niet goed kunt beschermen."

Hij legt uit dat de meeste festivals het liefst met munten werken omdat ze betrouwbaar en het efficiëntst zijn. "Pintransacties lopen via het internet, meestal zit er een simkaartje in draadloze pinapparatuur. Festivals vinden vaak plaats op afgelegen plekken, waar een pinstoring zo kan voorkomen." Er zijn wel uitzonderingen; zo kon je dit jaar voor het eerst overal met pin betalen op het North Sea Jazz Festival in Rotterdam Ahoy.

Er zijn weinig alternatieven voor fysieke munten

Muntjes zijn dus betrouwbaar, maar zijn er geen betere alternatieven? "Een digitale munt op je telefoon. Een die je op meerdere festivals kunt gebruiken. Je zet iedere keer een waarde op de munt en betaalt daar dan mee." Toch denkt Fransen dat het niet ideaal is. "Je bent dan opnieuw afhankelijk van stroom en een netwerk, iets wat op een festival vaak lastig is."

Wel adviseert hij festivalorganisatoren om het mogelijk te maken om overgebleven munten weer in te leveren bij een punt. "Bezoekers maken dan zelf de afweging om in de rij te gaan staan voor een paar muntjes die nog in hun zak zitten. Wel zo eerlijk."