De tijd van 'gratis' geld lenen bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) lijkt voorbij. Op dit moment is de rente nog 0 procent, maar dit zal vanaf volgend jaar mogelijk veranderen. Wat betekent dat voor studenten en hun schuld? En is het verstandig om snel af te lossen?

De studierente wordt vastgesteld op basis van andere openbare leningen die de Nederlandse overheid uitgeeft. Die rente was jaren negatief, waardoor de rente op een studieschuld 0 procent was. Door de huidige economische situatie en de stijgende inflatie kan de rente op de studieschuld de komende jaren boven de 1,5 procent uitkomen, vreest het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

"Tegen de tijd dat studenten hun hele studieschuld hebben afbetaald, kan dat gaan om duizenden euro's. Dat is serieus veel geld, wat gepaard gaat met serieus veel zorgen", aldus ISO-voorzitter Lisanne de Roos tegen ANP.

De gevolgen van hogere rente

DUO-woordvoerder Bert Viel kan nog niet bevestigen of de rente gaat stijgen. "Onze minister stelt jaarlijks uiterlijk in december het rentepercentage vast." De nieuwe rente heeft invloed op studenten die een nieuwe lening afsluiten. Maar ook op studenten die dit jaar hun lening stopzetten én voor mensen die inmiddels al vijf jaar aan het aflossen zijn. Voor hen wordt de rente opnieuw berekend voor een periode van vijf jaar.

“Een kleine renteverhoging heeft een grote impact op het totale bedrag”
Emma Mouthaan (26)

Emma Mouthaan (26) heeft een studieschuld van ruim 70.000 euro. Die schuld liep ze op door vanaf haar achttiende maximaal te lenen. Daarmee betaalde ze haar studie, huur en boodschappen. "Het is een hoog bedrag", zegt ze. "Maar niet onrealistisch als je vijf of zes jaar studeert en iedere maand leent. Een kleine renteverhoging heeft een grote impact op het totale bedrag, aangezien zelfs een lage rente veel geld is met zo'n hoge studieschuld", aldus Mouthaan.

Toch is ze met een hogere rente niet van plan versneld te gaan aflossen. "Op dit moment beleg ik mijn inkomsten. Het rendeert op een hoger niveau dan de rentekosten van mijn studieschuld. Maar mocht het percentage nog verder stijgen, dan zal ik proberen zo snel mogelijk af te lossen."

Steeds meer mensen met een studieschuld

Het aantal personen met een studieschuld stijgt sinds de invoering van het leenstelsel in 2015, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2014 hadden minder dan een miljoen mensen een studieschuld, terwijl in 2021 zo'n 1,6 miljoen (voormalig) studenten een studieschuld van gemiddeld 15.200 euro hadden.

En uit onderzoek van het Nibud (2021) kwam naar voren dat meer dan de helft van de studenten met een studieschuld bezorgd is. De zorgen gaan vooral over de gevolgen voor grote financiële beslissingen, zoals het kopen van een huis. Volgens De Roos komen daar nu nog andere zaken bij, zoals de gestegen huur- en energieprijzen, de kosten voor boodschappen en de verwachte stijging van het collegegeld.

“Het is goed om te weten dat banken geen rekening houden met het afgeloste deel van je schuld. Zij rekenen alleen het beginbedrag mee”
Rutger van Roest, financieel adviseur

Je studieschuld telt mee bij het afsluiten van een hypotheek, zegt financieel adviseur Rutger van Roest van het bedrijf Advies van Rutger. "Hierbij is het goed om te weten dat banken geen rekening houden met het afgeloste deel van je schuld. Zij rekenen alleen het beginbedrag van je studieschuld mee. Kies je ervoor om helemaal af te lossen, dan is het belangrijk je te realiseren dat je het geld niet kunt gebruiken voor andere zaken."

Studieschuld aflossen of niet?

Of het nu slim is om je studieschuld zo snel mogelijk af te lossen, hangt volgens de financieel adviseur af van je toekomstplannen. "Er bestaat niet één antwoord, het is voor iedereen anders." Wel zegt hij dat het afbetalen niet zo snel mogelijk hoeft. "DUO geeft je 35 jaar. Gemiddeld genomen verdien je door de jaren heen steeds meer. Afbetalen zal dan makkelijker gaan."

Er zijn ook studenten die beleggen met het geleende geld. "Dit is een mogelijkheid", aldus Van Roest. "Maar goed is om na te gaan of beleggen wel bij je past. Besef ook dat er risico's aan verbonden zijn en dat het vaak wel een paar jaar kan duren voor je rendement uit je belegging kunt halen."

Volgens Van Roest is het hebben van een buffer het belangrijkste. "Dit geld gebruik je voor onverwachte kosten, bijvoorbeeld een koelkast die kapot gaat. Maak dus niet je complete buffer op om je studieschuld af te betalen."