Een testament opstellen is voor veel mensen een ver-van-mijn-bedshow. Niet iedereen regelt zijn zaken op tijd, zien ook experts. Maar mocht er iets gebeuren, kunnen je partner of kinderen voor grote verrassingen komen te staan. En wat gebeurt er eigenlijk met je erfenis als je géén testament hebt?

Traditiegetrouw laten veel mensen hun testament aan het einde van het jaar opstellen, ziet de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Dit jaar vallen de cijfers door de drukte op de woningmarkt nog hoger uit. In totaal passeerden notarissen in november iets meer dan 28.000 testamenten, laten cijfers van de KNB zien. Dat zijn er ruim 3.800 meer dan in de maand daarvoor.

Maar lang niet iedereen regelt zijn erfzaken op tijd, zegt notaris Ruud van Gerven van Hoge van Gerven Notarissen. "Het is natuurlijk niet leuk om na te denken over je dood, het is heel menselijk om het voor je uit te schuiven."

Vaak overwegen mensen pas een testament als ze verhalen horen van mensen die er nog geen hadden. "Regel het, het drama voor de erfgenamen kan groot zijn als je het niet doet."

“Weet je wat er allemaal kan gebeuren? Iemand kan zomaar wegvallen of een ongeluk krijgen.”
Aafke Krocké, senior juridisch medewerker bij het Juridisch Loket

Geen testament, dan bepaalt wet wie erfgenaam is

Aafke Krocké, senior juridisch medewerker bij het Juridisch Loket, merkt dat niet iedereen het belang inziet van een testament. "Dat merk ik zelfs in mijn vriendenkring. Vrienden die een huis hebben gekocht, maar geen samenlevingscontract hebben of een testament hebben geregeld. Dan zeg ik altijd: weet je wat er allemaal kan gebeuren? Iemand kan zomaar wegvallen of een ongeluk krijgen. De noodzaak om dit soort dingen goed te regelen wordt niet zo gevoeld, heb ik het idee."

Als je samenwoont maar geen geregistreerd partnerschap hebt en niet getrouwd bent, erft je partner niet van je. De wet bepaalt dan namelijk wie erfgenaam is. Deze volgorde wordt daarbij aangehouden: echtgenoot of geregistreerd partner, de kinderen, daarna ouders, broers en zussen, grootouders en overgrootouders. Krocké: "Als je dat wil veranderen, moet je dat laten vastleggen in een testament."

“Voor de een is een vermogen van een ton groot, voor de ander is 10.000 euro al heel veel.”
Ruud van Gerven, notaris

Minder gezellig, maar ook als je (aangetrouwde) familieleden wil onterven, heb je een testament nodig. Daarnaast kun je laten noteren dat je bijvoorbeeld 2.000 euro aan een goed doel wil schenken. Van Gerven: "Of misschien zijn er speciale goederen die je aan een neef wil nalaten, zoals een auto of een verzameling bijzondere boeken."

Wanneer is het nodig om een testament op te stellen?

Ook als je geen groot vermogen hebt, is het toch verstandig om een testament te laten opstellen, zegt Van Gerven. "Voor de een is een vermogen van een ton groot, voor de ander is 10.000 euro al heel veel." Daarnaast is een testament ook handig als je graag wil dat één iemand alle zaken voor je afhandelt als je er niet meer bent. Van Gerven: "Dat is iemand die je voor 200 procent vertrouwt. Je kunt ook de notaris aanwijzen."

Een testament laten opstellen is natuurlijk niet gratis. Notariskantoren bepalen hun tarieven zelf, maar volgens het Juridisch Loket komt het waarschijnlijk op een vanafprijs van 400 euro. Het uiteindelijke bedrag is afhankelijk van de notaris en je wensen. Krocké: "Je kunt soms wel korting krijgen als je bijvoorbeeld al bij die notaris zit voor het kopen van je huis. Dan krijg je een soort pakketkorting."

“Het is verstandig om je testament er eens in de zoveel tijd bij te pakken, je situatie kan veranderd zijn.”
Aafke Krocké, senior juridisch medewerker bij het Juridisch Loket

Bedenk van tevoren wat je geregeld wil hebben

Bedenk voor je naar de notaris stapt alvast wat je graag geregeld wil hebben. "Maar zijn altijd dingen die je niet ziet als je geen jurist bent. Bijvoorbeeld: heb je kinderen uit een eerdere relatie, wel een geregistreerd partnerschap of ben je getrouwd maar heb je geen testament, dan kan je partner het geld allemaal opmaken. Je kinderen kunnen daar dan niets aan doen. Dat weet niet iedereen."

Een testament kun je later alsnog wijzigen als je dat wil, zegt Krocké. "Maar dat kost wel elke keer geld." Is het document opgesteld, laat het dan niet in de kast verstoffen. "Het is verstandig om je testament er eens in de zoveel tijd bij te pakken, je situatie kan veranderd zijn."