De hoge gasprijs heeft invloed op onze energierekening. Wat kunnen we zelf doen om de kosten te drukken? Energie besparen, overstappen van leverancier, vastzetten of juist afwachten? Vijf vragen over wat je het best kunt doen.

1. Wat betekent de hoge gasprijs voor de energierekening?
Belangrijk en ter geruststelling: de dagkoersen zijn niet direct de prijzen die consumenten terugzien op hun energierekening, zegt Joyce Donat, woordvoerder Energie bij de Consumentenbond. "Mensen worden heel onrustig en onzeker, gek gemaakt door tarieven van nu. Maar je moet, net als bij aandelen, niet de hele tijd kijken naar de dagkoersen." Tarieven worden twee keer per jaar vastgesteld. Die zijn hoog, maar niet zo bizar hoog als de dagkoersen, zegt Donat. Ook goed om te weten: als je een vast contract hebt dat nog doorloopt, dan hoef je nu niets te doen, aldus de woordvoerder.

2. Heeft iedereen last van de hogere energieprijs?
Vooral mensen met een variabel contract krijgen te maken met een hoge rekening. Verreweg de grootste groep huishoudens - 44 procent blijkt uit cijfers van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) - heeft zo'n contract op basis van variabele tarieven. Het voordeel: zo'n contract kun je op elk moment opzeggen. Het nadeel: de tarieven worden twee keer per jaar gewijzigd, in januari en in juli. Dat betekent dat de energierekening per januari ineens een stuk hoger uitvalt. Ook voor mensen die nu of binnenkort een aflopend contract hebben, gaan de tarieven flink omhoog.

“Zet het niet te lang vast. Natuurlijk kan het nog wat omhooggaan, maar het gaat ook weer een keer omlaag.”
Joris Kerkhof, Independer

Bovendien zijn er ook leveranciers die gebruik hebben gemaakt van de speciale voorwaarden waarbij tussentijds de variabele tarieven gewijzigd kunnen worden. "Dat kan bij marktontwikkelingen", legt Joris Kerkhof van vergelijkingssite Independer uit. En dan kan de energierekening bij een variabel contract nu al tientallen euro's duurder worden per maand. Overigens geldt dat niet voor alle leveranciers: sommige aanbieders verhogen de tarieven wel pas in januari.

3. Vastzetten of afwachten?
"Je gaat geen aanbieder vinden met de tarieven die je in juli betaalde, je komt hoe dan ook terecht in een markt met hoge kosten", zegt Kerkhof. En de verwachting is dat die de komende maanden verder omhoog zullen gaan. Maar wat de prijs daarna gaat doen, is afwachten. "Je kunt de kat uit de boom kijken - het kan zijn dat de prijs na een milde winter in maart en april wel weer wat omlaaggaat - en dan past vastzetten", zegt Kerkhof.

Met andere woorden: er is geen eenduidig antwoord te geven, mede omdat het onduidelijk is welke kant het opgaat. "Houd het goed in de gaten", zegt Donat. "We raden niet per se aan om over te stappen naar een jaarcontract, want dan heb je minder flexibiliteit als de tarieven weer omlaaggaan." Al is dat wel afhankelijk van de financiële situatie waarin je je bevindt, zegt ze - niet iedereen kan het afwachten en uitzitten. "Er zijn ook mensen die nu zo snel mogelijk het goedkoopst mogelijke contract moeten afsluiten. Het zou een wonder zijn als de prijzen in januari niet hoger zijn dan nu."

4. En als je dan toch die zekerheid wil en nu een contract wil afsluiten?
Dan kun je het best vastzetten voor één jaar, zeggen experts. "Dat geeft zekerheid en nog hogere schommelingen ben je voor", zegt Kerkhof. Je kunt ook voor langere periode vastleggen, zegt Donat. "Een meerjarencontract is goedkoper dan een jaarcontract. Maar dan ben je nu wel goedkoper uit, maar volgend jaar misschien niet. En een overstapboete - als je onder je contract uit wil - leidt er vaak toe dat je je financiële voordeel weer kwijt bent."

5. En scheelt overstappen nog in de kosten?
"Ook dat is anders dan anders", zegt Donat. "Actietarieven en kortingen als je overstapt, worden nu niet gegeven, omdat energieleveranciers dat zelf niet meer kunnen bieden." Toch zegt ze dat het wijsheid is om te kijken wat je nu betaalt en verschillende tarieven en varianten uit te proberen. Kijk wat er uitkomt en bepaal dan wat je nu wil doen.

Kerkhof: "Let dan vooral op de leveringstarieven voor gas en stroom. De belasting is overal hetzelfde, de kosten van het netbeheer ontlopen elkaar niet zo veel, het gaat echt om de kale leveringstarieven. En dan loont het soms best om over te stappen naar een andere aanbieder. Al is mijn advies dan nog steeds: zet het niet te lang vast. Natuurlijk kan het nog wat omhooggaan, maar het gaat ook weer een keer omlaag."

Hierdoor stijgt de energierekening voor veel huishoudens
154
Hierdoor stijgt de energierekening voor veel huishoudens