Drie Britse energiebedrijven vroegen onlangs faillissement aan en in België werd een leverancier failliet verklaard. De flink gestegen energieprijzen waren de boosdoener. Gaat dat hier ook gebeuren? En zit je vervolgens in de kou als je energieleverancier failliet is gegaan?

De energieprijzen stijgen flink. Niet alleen hier, maar ook in landen om ons heen. In het Verenigd Koninkrijk kunnen enkele leveranciers de hogere prijzen niet ophoesten en gingen al meerdere partijen failliet. Ook in Nederland is in het verleden weleens een partij over de kop gegaan. Maar wat gebeurt er als je klant bent bij zo'n bedrijf? Een eerste geruststelling: de kachel blijft warm en de lampen blijven aan als jouw energieleverancier failliet gaat.

"We hebben het in Nederland zo geregeld dat consumenten ervan uit kunnen gaan dat ze altijd gas of elektriciteit krijgen", vertelt een woordvoerder van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Deze waakhond houdt toezicht op de energiebedrijven die aan consumenten leveren.

"Bedrijven moeten een vergunning hebben en voordat ze die krijgen, kijken wij of ze leveringszekerheid kunnen bieden en ook financieel in de positie zijn om dat te blijven doen."

Leveranciers moeten een maand eerder inzicht bieden

Daarnaast controleert ACM één keer per jaar of de leveranciers die zekerheid nog steeds kunnen bieden. Normaal gesproken doet de toezichthouder dat op 1 november, maar dit jaar moeten leveranciers vanwege de hogere gasprijzen al een maand eerder kunnen aantonen dat ze die leveringszekerheid kunnen bieden. "Als we twijfels hebben, zullen we het bedrijf vragen stellen en maatregelen nemen. In het uiterste geval kunnen we de vergunning intrekken en kunnen ze niet meer leveren aan consumenten", aldus de woordvoerder.

Consumenten gaan in zo'n geval automatisch over naar een andere leverancier. Na een overgangsperiode van meestal twintig dagen kunnen ze eventueel overstappen naar een andere leverancier.

Al is de kans groot dat de prijzen daar - zeker als je een langdurig contract hebt - hoger zijn dan wat je gewend was. Dat komt doordat de prijzen nu een stuk hoger zijn dan een jaar eerder, toen ze juist heel laag waren, zo becijferde vergelijkingssite Independer.

Achteraan de rij van schuldeisers

Kunnen consumenten iets doen voor het geval dat? Nee, vrij weinig. Waar je wel naar kunt kijken, is het voorschot dat je aan de energiemaatschappij betaalt. Veel mensen betalen een hoog voorschot, weet Consumentenbond-woordvoerder Gerard Spierenburg.

Het gaat om een vast bedrag dat vaak hoger is dan de daadwerkelijke kosten. Aan het einde van een contractjaar wordt dat teveel dan terugbetaald. "Maar dat ben je vaak kwijt als een bedrijf failliet gaat. Consumenten staan meestal achteraan de rij van schuldeisers." Vaak kun je dat voorschot aanpassen als het te hoog is. De Consumentenbond adviseert wel om goed te kijken naar het daadwerkelijke gebruik, zodat je niet achteraf hoeft bij te betalen.

Denk na over de lengte van je nieuwe contract

Bij het afsluiten van een nieuw contract schetst de Consumentenbond vanwege de onzekere markt drie verschillende scenario's.

Je kunt kiezen voor een éénjarig contract in de hoop dat de prijzen weer zakken. Een andere optie is een meerjarig contract. Dat is nu voordeliger, maar wellicht volgend jaar niet.

Of je kiest voor variabele tarieven bij een andere leverancier. Dat biedt volgens de Consumentenbond flexibiliteit, maar is alleen verstandig als je de markt zelf goed in de gaten houdt.