Een scheiding, een faillissement, een verslaving: het kan allemaal leiden tot schulden. In Nederland heeft 32 procent van de huishoudens te maken met betalingsachterstanden en een op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiële situatie. Deze week: Kevin (40, echte naam bekend bij de redactie) kreeg financiële moeilijkheden na de dood van zijn pasgeboren kindje.

"Mijn ex-vriendin en ik hadden de zaken goed op orde twaalf jaar geleden", schetst Kevin. "Tijdens haar zwangerschap startte ik als personal trainer, deels in dienst en deels als zelfstandig ondernemer. Ik verdiende niet onaardig en financieel zag het er prima uit voor de toekomst." Toen sloeg het noodlot toe. "Ons kindje overleed een half jaar na de geboorte."

De eerste maanden na de dood van zijn kindje had Kevin geen energie om te werken. "Ik was psychisch niet in goeden doen. Echt ziek melden kon niet, dus ik belandde in de bijstand en begon veel te drinken."

Van de bijstand kon hij niet rondkomen. "Mijn vaste lasten waren hoger dan het bedrag dat binnenkwam. Ik moest bijvoorbeeld maandelijks 400 euro aflossen aan DUO en had een dure zorgverzekering. De schulden begonnen klein, maar op een gegeven moment werd het van kwaad tot erger", vertelt hij. "Mijn uiteindelijke schuld bedroeg 20.000 euro."

“Mijn kinderen zagen een keer hoe ik een deurwaarder het huis uit werkte. Daar zit ik nog steeds mee in mijn maag.”
Kevin (40)

Niemand wist van financiële moeilijkheden

Hulp zoeken, daar dacht Kevin niet aan. "Ik wilde nergens mijn hand ophouden voor hulp. In mijn ogen was dat vooral voor anderen, maar niet voor mij."

In zijn omgeving wist niemand van de financiële moeilijkheden, behalve zijn gezin. "Ik schaamde me tegenover de buitenwereld. Nog altijd weten zelfs goede vrienden niet van deze situatie. Mijn gezin heeft wel geleden onder de situatie. Mijn kinderen zagen een keer hoe ik een deurwaarder het huis uit werkte. Daar zit ik nog steeds mee in mijn maag."

Schuldhulpverlener Ivan Otten (Netto Leven) ziet de trots van Kevin vaak terug bij mensen met schulden. "Het struisvogelverhaal komt negen van de tien keer voor. Of ze willen het per se zelf oplossen, terwijl dat niet altijd kan", weet hij. "Pas wanneer ze bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen en uit de slachtofferrol te stappen, lukt het om de schulden aan te pakken."

Meerdere pogingen om uit sores te geraken

Kevin heeft meerdere pogingen gedaan om uit de financiële sores te klimmen. "Maar ik was niet in staat om te onderhandelen met schuldeisers. Ik vond het moeilijk om mijn verhaal te doen, want ik wilde het overlijden van mijn dochtertje helemaal niet met vreemden delen."

Hij twijfelt daarnaast aan de intenties van bedrijven waar hij mee te maken kreeg. "Er werd geld verdiend aan mijn leed. Deurwaarders die op vakantie konden door mijn ellende. Je bent een soort melkkoe voor malafide instanties."

De menselijke maat mist nog weleens bij overheidsinstellingen, adresseert schuldhulpverlener Otten. "Dan heb je al je moed bij elkaar geraapt om aan te kloppen voor hulp, kan je eerst allemaal formulieren invullen bij schuldhulpverlening. Niemand die zegt: ik luister eerst even naar je verhaal. Er zit soms te weinig empathie bij de voordeur van instanties. Terwijl luisteren zo makkelijk is."

Onderhandelen met schuldeisers

Zelf onderhandelen met schuldeisers is een kunst, onderstreept hij. "Het is vaak beter om dit door een onafhankelijk persoon te laten doen. Zo voorkom je dat emoties in de weg zitten. En bovenal omdat een schuldhulpverlener serieuzer wordt genomen aan de telefoon. Het is wrang, maar dat is zo."

Otten benadrukt het belang van het delen van je persoonlijke verhaal met schuldeisers. "Zo kun je sympathie opwekken. Schuldeisers zijn immers ook maar gewoon mensen. En draag daarbij zelf een oplossing aan, leg uit hoeveel je kunt missen."

“Toen de financiële ellende voorbij was, kon ik beginnen aan het laatste stuk rouwverwerking.”
Kevin (40)

Rust teruggekeerd

Kevin is nu schuldenvrij - op DUO na. "Samen met mijn hulpverlener heb ik afspraken gemaakt met alle schuldeisers. Van iedere schuld heb ik een percentage afgelost, waardoor de rest kwijtgescholden is. Dat lukte uiteindelijk binnen een half jaar."

Terugkijkend had Kevin eerder willen onderhandelen. "Als je iets niet kunt betalen: bel de instantie op en leg het uit. Zolang jouw situatie nog niet bij de deurwaarder ligt, heb je mogelijkheden."

Inmiddels is de rust teruggekeerd in Kevins leven. "De schulden en het overlijden van mijn kind waren met elkaar verweven. Daarom kon ik het niet loslaten. Toen de financiële ellende voorbij was, kon ik beginnen aan het laatste stuk rouwverwerking."