Een scheiding, een faillissement, een verslaving: het kan allemaal leiden tot schulden. In Nederland heeft 32 procent van de huishoudens te maken met betalingsachterstanden en een op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiële situatie. Deze week: Liselotte (42, echte naam bekend bij de redactie) ontdekte onlangs dat ze diep in de schulden zit door het faillissement van haar ex-partner.

"Ik ben zeventien jaar getrouwd geweest", begint Liselotte. Dat resulteerde de afgelopen twee jaar in een moeizame scheiding. "Tijdens ons huwelijk is mijn partner persoonlijk failliet gegaan. Ik dacht dat ik daar geen last van zou hebben, omdat we op huwelijkse voorwaarden waren getrouwd. Maar in maart kreeg ik bericht van de deurwaarder. Toen bleek dat er 90.000 euro schuld op mijn naam stond."

Liselotte wilde zich tijdens haar huwelijk niet bezighouden met de bedrijven van haar man. "Hij heeft me altijd beloofd dat het voor mij persoonlijk geen gevolgen zou hebben. Maar dat bleek niet waar. De deurwaarders komen het bij mij incasseren omdat mijn ex in het buitenland woont."

De wereld van Liselotte stortte volledig in toen ze de schulden ontdekte. "De scheiding was emotioneel gezien al heel zwaar, de afgelopen twee jaar. Ik was slachtoffer van psychisch en huiselijk geweld. Ik had veel eerder bij hem weg willen gaan, maar daar is veel moed voor nodig. Vooral als je samen een kind hebt", vertelt ze. "De financiële klap die ik hier nu bovenop krijg, is eigenlijk te veel."

Goed geregeld

Veel mensen zijn zich niet goed bewust van de financiële gevolgen als ze in het huwelijksbootje stappen, stelt Arianne Frelink van SchuldHulpMaatje.

"Na een scheiding blijf je beiden hoofdelijk aansprakelijk voor schulden", legt ze uit. "Kijk dus altijd goed hoe je het gaat regelen als je gaat trouwen. Dat is complex, dus het is raadzaam om langs de notaris te gaan zodat je alle scenario's kunt vastleggen." Romantisch is het niet, maar wel verstandig. "Helaas lopen huwelijken ook weleens stuk, dus het is een reëel scenario."

“Ik ben heel open met haar geweest over de situatie. Zij weet dus dat ze zelf zal moeten sparen voor haar studie, omdat ik het niet kan betalen.”
Liselotte

Geen studiegeld

Momenteel heeft Liselotte 70 euro per week te besteden en is ze in onderhandeling over een betalingsregeling. "Bezuinigen gaat mij makkelijk af. Ik hield alles altijd al netjes bij in een huishoudboekje en ging strikt met mijn geld om."

Liselotte zit meer in haar maag met de financiële gevolgen voor haar dochter van zeventien. "Zij gaat komend jaar studeren. Ik had haar graag financieel willen ondersteunen, maar dat is niet haalbaar. Ik ben heel open met haar geweest over de situatie. Zij weet dus dat ze zelf zal moeten sparen voor haar studie, omdat ik het niet kan betalen", vertelt Liselotte. "Het is vreselijk om dat te moeten zeggen tegen je dochter."

Het is goed dat de dochter van Liselotte weet van de situatie, stelt Frelink. "Je kunt bij volwassen kinderen eigenlijk niet anders dan hen erbij betrekken", aldus de schuldhulpexpert.

"Kijk wel altijd uit dat je niet te veel deelt. Dat kan heel belastend zijn voor kinderen. Leg dus de nadruk op het feit dat je bezig bent de situatie op te lossen. Laat vooral zien dat je weinig te besteden hebt omdat je verantwoordelijkheid aan het nemen bent. Zo geef je je kinderen een belangrijk stuk financiële opvoeding mee."

“Verzamel mensen om je heen die jou steunen tijdens het proces.”
Arianne Frelink, SchuldHulpMaatje

Mentale hulp

Liselotte heeft na de ontdekking van haar schulden direct stappen gezet en hulp gevraagd bij de gemeente. "Onderschat niet hoe zwaar dat is. Veel mensen verlammen bij schulden, dus Liselotte heeft een heel cruciale stap weten te maken", zegt Frelink hierover. Hoewel het goed is dat op praktisch niveau stappen gezet zijn, heeft Liselotte emotioneel een flinke deuk opgelopen.

"Verzamel mensen om je heen die jou steunen tijdens het proces", adviseert Frelink. "Een vertrouwenspersoon die jou kan ondersteunen op moeilijke momenten, bijvoorbeeld een vriend of vriendin. Zo'n persoon hoeft geen praktische kennis van zaken te hebben. Als ze maar een doosje zakdoeken bij de hand hebben. Als dat geen optie is, kun je ook een maatje vragen via vrijwilligersorganisaties."

Eigen schuld

Lislelotte wil haar verhaal delen omdat ze tegen veel vooroordelen aanloopt. "Mensen denken dat het je eigen schuld is en je niet met geld kunt omgaan. Ik vind het daarom belangrijk om een ander verhaal te laten horen."

Vooroordelen blijven hardnekkig, ziet ook Frelink. "Probeer de oordelen van anderen langs je heen te laten glijden. Die lossen niets op, zeker niet als je juist bezig bent om je schulden op te lossen. Omring je liever met mensen die jou steunen."

Verdrietig om hoe het is gelopen is Liselotte wel, maar tegelijkertijd kijkt ze strijdvaardig naar de toekomst. "Ik weet dat ik prima in staat ben om mijn financiën op orde te houden. Terugkijkend had ik tien jaar eerder uit de relatie moeten stappen en meer zicht moeten houden op de financiën. Maar dit gaat me niet nog een keer gebeuren. Het wachten is nu op het treffen van een goede regeling met de schuldeisers."