Mensen zijn weinig op de hoogte over de ontwikkelingen in de pensioenwereld, bleek deze week uit nieuwe cijfers van het demografisch onderzoeksinstituut NIDI. En áls mensen op de hoogte zijn, betreft dat vooral (oudere) mannen.

AOW? Dan weten de meeste mensen nog wel waar het over gaat. Maar zodra er termen als 'aanvullend pensioen' of 'Uniform Pensioenoverzicht' voorbijkomen, haken veel mensen af. Dat blijkt uit nieuwe gegevens van de NIDI-Netspar Pensioenmonitor.

In februari van dit jaar vroeg het instituut aan 2.745 mensen hoe goed ze op de hoogte zijn over het nieuwe pensioenstelsel en hoe het staat met hun pensioenkennis. Een op de drie mannen tussen de 55 en 64 jaar zegt dat hij "redelijk tot erg goed op de hoogte" is. Voor vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie is dat nog minder, slechts een ruime 10 procent.

Voor jonge mensen blijkt het pensioen helemaal een ver-van-mijn-bedshow. 83 procent van de vrouwen tussen 15 en 24 jaar volgt het debat helemaal niet, bij mannen is dat 78 procent. NIDI-onderzoeker Harry van Dalen: "Ik denk dat dat komt doordat we er niet actief mee bezig zijn. Vaak verzorgt een werkgever jouw pensioen en hoef je er zelf niets voor te doen."

Pensioenstelsel

Dat er weinig kennis is over het pensioen is echter best zorgelijk, vindt Van Dalen.

"Als je naar het nieuwe pensioenstelsel kijkt, dat in 2027 ingaat, zijn er best zaken waar je je actiever mee kunt gaan bemoeien en concreter inzicht in kunt krijgen. Je kan bijvoorbeeld een deel van je vermogen opnemen op het moment dat je met pensioen gaat, of bijsparen als je het niet voldoende vindt", zegt de onderzoeker.

"Dat vergt enige financiële geletterdheid en vaardigheid om je weg in pensioenland te vinden. Maar veel mensen weten er nu te weinig van."

Dat herkent personal finance-expert Marjan Heemskerk, die met haar site The Happy Financial financiën inzichtelijk probeert te maken. "Zowel mensen in loondienst als zzp'ers vinden pensioenen saai en lastig. Ze weten niet hoe ze de cijfers moeten lezen en dat maakt de drempel hoger om ermee aan de slag te gaan", zegt ze.

“Als je uit elkaar gaat, gaat samenwonen of gaat trouwen, dat heeft dat allemaal gevolgen.”
Marjan Heemskerk, personal finance-expert

"Het zou makkelijker zijn als het nog concreter wordt gemaakt: hoeveel euro krijg je per maand als je met pensioen gaat, hoeveel euro wordt dat meer bij ieder jaar dat je langer werkt", aldus Heemskerk.

Bovendien, zegt ze, weten veel mensen niet wat er allemaal van invloed is op de hoogte van het pensioen. "Als je uit elkaar gaat, gaat samenwonen of gaat trouwen, dat heeft dat allemaal gevolgen."

Van Dalen: "Dat jongeren weinig interesse hebben in hun pensioen, vind ik wel verklaarbaar. Ze zijn bezig met een vast contract, het kopen van een huis. Dan is een pensioen al snel iets op de achtergrond. Maar het zal meer moeten gaan groeien, zeker omdat je pensioen vaak de grootste vermogenspot is die je hebt, naast je huis. Mensen hebben weinig vertrouwen in hun pensioen. Voor een deel kun je dat oplossen door te kijken hoe het erbij staat."

“Ik adviseer altijd na te gaan hoeveel je later wil hebben en of het bedrag dat je krijgt, voldoende is.”
Marjan Heemskerk, personal finance-expert

Jaarlijks pensioenoverzicht

Een goede plek om te beginnen als je meer wil weten over de stand van je pensioen is het UPO, oftewel het Uniform Pensioenoverzicht.

Bij 32 procent van de mensen, zo blijkt uit het onderzoek van het NIDI, gaat echter geen enkel belletje rinkelen bij het horen van deze term. Slechts een op de drie pensioendeelnemers weet wel precies wat het inhoudt.

Heemskerk: "Het UPO krijg je jaarlijks toegestuurd en daar staat op wat je later krijgt als je met pensioen gaat. Vaak staat er wel wat uitleg bij en kun je in een half uur tot een uur wel bekijken hoe je ervoor staat."

"Ik adviseer altijd na te gaan hoeveel je later wil hebben en of het bedrag dat op het UPO staat voldoende is. Je hypotheek is waarschijnlijk afgelost, maar misschien wil je wel meer gaan reizen. Verdiep je daarin en begin zo vroeg mogelijk met extra sparen", zegt ze. "Als het goed geregeld is, sta je er veel relaxter in."