Een scheiding, een faillissement, een verslaving: het kan allemaal leiden tot schulden. In Nederland heeft 32 procent van de huishoudens te maken met betalingsachterstanden en een op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiële situatie. Deze week: ondernemer Lotte (40, echte naam bij redactie bekend) raakte financieel in de knel en wist niet waar ze als ondernemer om hulp kon vragen.

"Ik ben begonnen met ondernemen toen ik een jaar of negentien was", vertelt ze. "Zo ben ik in de sportbranche beland. In 2013 startte ik met mijn eigen franchiselocatie van een organisatie die trainingen voor zwangere vrouwen verzorgt. Daar is de problematiek begonnen."

Haar toenmalige partner, ook ondernemer, kreeg een herseninfarct. "Ik was ondertussen zwanger. Hij werkte ook in de sportbranche en had geen cao. We vielen flink terug in inkomen." Ondertussen groeide het bedrijf van Lotte als kool. "Dat is mooi en fijn, maar door de groei was ik ook steeds meer geld kwijt aan het bedrijf. Bijvoorbeeld door personeelskosten en vaste lasten."

Operationeel directeur Boris Wielinga van Over Rood, een vrijwilligersorganisatie voor zzp'ers met schulden, ziet vaker dat ondernemers in de knel raken, juist wanneer hun bedrijf groeit. "Dat komt doordat ondernemers vaak naar omzet kijken in plaats van naar winst", legt hij uit.

"Ze denken: als de omzet stijgt, gaat het goed met mijn onderneming. Maar dat zegt in wezen helemaal niets. Als ondernemer moet je vooral kijken naar de winst. Voor sommige ondernemers betekent het ook dat groei niet altijd wenselijk is, maar dat verschilt per geval."

“Gelukkig zijn steeds meer gemeenten bezig met het inrichten van een ondernemersloket.”
Boris Wielinga, Over Rood

Googelen voor hulp was niet genoeg

Na het derde herseninfarct van haar toenmalige partner, in 2016, bereikten de schulden van Lotte een dieptepunt. "Ik moest ook nog voor vijf kinderen zorgen en de vaste lasten liepen gewoon door, terwijl onze inkomens terugliepen. Het was mij als ondernemer totaal onduidelijk waar ik om hulp kon vragen", legt ze uit.

"Ik had gehoopt dat die veel toegankelijker zou zijn. Dat ik gewoon even kon googelen om te zien wat de mogelijkheden zijn. Zeker als ondernemer, met een groot stuk schaamte, is het fijn als je zelf informatie kan vinden hierover."

Wielinga herkent dat het moeilijk is om als ondernemer in de schulden aan online informatie te komen. "Gelukkig zijn steeds meer gemeenten in Nederland bezig met het inrichten van een ondernemersloket. Maar dit is in veel gevallen nog niet terug te zien in de online communicatie. Daar valt echt nog een hele slag te maken", stelt hij.

"Het belangrijkste op korte termijn is dat gemeenten überhaupt een ondernemersloket hebben, want nu moet je geluk hebben in welke gemeente je woont." Hulp vragen bij een andere gemeente is echter niet mogelijk. "Tenzij je bedrijf daar gevestigd is, dan wil de gemeente soms een uitzondering maken. Maar dat is niet gegarandeerd."

Schaamte voor haar betalingsproblemen

Lotte heeft zich lange tijd flink geschaamd voor haar betalingsproblemen. "Je bent hoogopgeleid, een slimme dame, en dan beland je toch in zo'n situatie", schetst ze. "Het vergt nogal wat om te moeten erkennen dat het niet zo gelopen is als je had gehoopt."

Op een gegeven moment werd het te zwaar om de last alleen te dragen. "Mondjesmaat ben ik toen wat meer over de financiële problemen met vrienden gaan delen. Dat was niet makkelijk, maar geeft wel steun. Tegelijkertijd weet ik dat ik het met sommige mensen, waaronder een deel van mijn familie, nog steeds niet kan delen."

Die ondernemerstrots kan een grote drempel zijn, weet ook Wielinga. "We zien dat ondernemers hierdoor slecht communiceren over hun schulden. Het eerste advies dat wij geven is: neem in elk geval contact op met schuldeisers."

“De schulden zijn helaas nog niet weggewerkt, maar ik heb hulp ingeschakeld.”
Lotte

'Met wat ik kon missen, probeerde ik af te betalen'

Ondanks de trots van Lotte heeft ze de afgelopen jaren contact gehouden met haar schuldeisers. "Dat wat ik kon missen, heb ik geprobeerd te gebruiken om af te betalen. Ik was me ervan bewust dat ik tekst en uitleg moest blijven geven."

Inmiddels begint Lotte haar leven langzaam weer op de rit te krijgen. "Ik run nu een succesvol coachingsbureau. De schulden zijn helaas nog niet weggewerkt, maar ik heb hulp ingeschakeld van iemand die ervaring heeft met het versneld afbetalen van schulden. Hij neemt de communicatie met schuldeisers vanaf nu over, want ik zit er met veel emotie in."

"De grootste overwinning voor mij persoonlijk is dat ik erkend heb dat ik een probleem heb en een oplossing wil", zegt Lotte. "Het blijft spannend, maar ik heb goede hoop."