Vanaf 1 oktober 2021 is het in Nederland legaal om online te gokken. Waarom duurde dat zo lang? Illegaal gaat er immers al jaren veel geld in om. Tegelijkertijd rijst de vraag of het door legalisering niet veel te makkelijk wordt om vanuit je luie stoel je maandsalaris erdoorheen te jassen. Hoe verstandig is het om online gokken toe te staan?

Sinds 1 april van dit jaar kunnen potentiële vergunninghouders zich melden voor een onlinegokvergunning. Voordat het online gokfestijn dit najaar losgaat, toetst de Kansspelautoriteit vergunningsaanvragen op betrouwbaarheid, integriteit, verantwoord spelen en reclame.

Kees Cools, voormalig hoogleraar bedrijfseconomie aan Tilburg University, werd al in 2015 in de Tweede Kamer gehoord als expert op het gebied van de online gokmarkt. Dat het zo lang duurde voordat de politiek doorpakte, ligt volgens hem aan desinteresse.

"Je kunt er niet mee scoren. Links vond het wel altijd al belangrijk vanwege het verslavende aspect. Enigszins hypocriet: Holland Casino is 100 procent van de staat en werkt ook gokverslaving in de hand", aldus Cools.

“Net als met drugs wil je dit niet illegaal laten voortbestaan.”
Kees Cools, voormalig hoogleraar bedrijfseconomie aan Tilburg University

Makkelijker toezicht op mogelijke gokverslaving

Illegaal of niet: in 2019 werd er volgens een rapport van de Kansspelautoriteit aan Nederlandse online gokkers al zo'n 424 miljoen euro verdiend. En het wordt alleen maar meer: in 2024 zou het bijna het dubbele zijn. De legalisering levert de schatkist naar schatting ruim 100 miljoen euro op jaarbasis op, een bedrag dat per jaar eveneens zal oplopen.

Toch gaat het de overheid bij het legaliseren niet enkel om geld. Nederland heeft volgens onderzoek zo'n 80.000 gokverslaafden die op de nu nog illegale goksites onzichtbaar blijven. Door de nieuwe wet worden bankgegevens en BSN straks gekoppeld aan een spelersaccount. Zo kan er makkelijker toezicht worden gehouden. Maar leidt gokken vanuit je luie stoel juist niet sneller tot verslaving?

“Dat mensen op meerdere spellen of sites tegelijkertijd kunnen inzetten, zien we als riskant.”
Philip van der Wardt, Trimbos-instituut

Philip van der Wardt is projectmedewerker bij het Trimbos-instituut. Hij is verantwoordelijk voor Gokkeninfo.nl. Dat is een website van Verslavingskunde Nederland en het Trimbos-instituut die gokkers, naasten en professionals informeert over gokken. Hij denkt dat gokverslaving kan toenemen.

"Online gokken kan overal waar internet is. Vaak worden online meer riskante kansspelen aangeboden: live betting op sport, casinospelen zoals roulette of varianten van een gokautomaat", aldus Van der Wardt. "Ook het feit dat mensen snel achter elkaar kunnen inzetten of op meerdere spellen of sites tegelijkertijd zien we als riskant."

Drugs- en alcoholgebruik heeft thuis geen limiet

Daarnaast denkt hij dat beschermende factoren minder aanwezig zijn. "Casinopersoneel kan ingrijpen als het verslavingsgedrag constateert. In een thuissituatie is het eenvoudiger om op een risicovolle manier te gokken, bijvoorbeeld door veel alcohol te drinken of drugs te gebruiken tijdens het gokken."

"Een gokwebsite kent geen sluitingstijd, waardoor het moeilijker kan zijn om te stoppen. En je bent anoniemer", somt Van der Wardt op. "Uit verschillende onderzoeken blijkt dat online gokkers vaker gokproblemen lijken te hebben dan gokkers in een speelhal of casino."

Het is volgens Van der Wardt onmogelijk te voorspellen wat het effect van de legalisering op het aantal probleemgokkers zal zijn. "Wel is duidelijk dat er meer reclame komt omdat allerlei nieuwe partijen de markt betreden. Er leven daarom zorgen dat er meer mensen gaan gokken, waardoor ook meer mensen gokproblemen zullen krijgen."

“Hoe effectief de maatregelen zijn om gokproblemen tegen te gaan, is nog onbekend.”
Philip van der Wardt, Trimbos-instituut

'Online gokken bestaat toch al'

Wat kan er gedaan worden om verergering van verslaving te voorkomen? De Kansspelautoriteit neemt bijvoorbeeld extra maatregelen tegen verslaving vanwege de invoering van de nieuwe wet.

Van der Wardt: "Preventiemaatregelen zoals het verplicht instellen van limieten voordat je gaat gokken of een landelijk uitsluitingsregister waar spelers met een verslaving staan geregistreerd, kunnen helpen. Maar hoe effectief deze maatregelen zullen zijn om gokproblemen tegen te gaan, is nog onbekend."

Cools ziet het zonniger in. "Net als met drugs wil je dit niet illegaal laten voortbestaan. Legalisering scheidt het kaf van het koren. Of online gokken nou goed of slecht is, het bestaat toch al. Ik denk dat reguleren een positief effect heeft op het aantal gokverslavingen."