Van veel dagelijkse gewoonten heb je vaak niet door hoeveel geld ze kosten. Soms zijn alternatieven goedkoper, soms vragen ze veel meer tijd - en energie. Wat is goed voor je portemonnee, en je humeur? In de reeks Onder de streep rekenen we het voor je door. Dit keer: bruiswater.

Nederlands kraanwater behoort tot het beste kraanwater ter wereld. De kwaliteitseisen voor drinkwater zijn strenger dan die voor fleswater en worden continu gecontroleerd. Bovendien is kraanwater spotgoedkoop: voor 1 tot 2 euro heb je 1.000 liter, in vergelijking met 1 of 2 liter fleswater.

Toch doen verkopers van mineraalwater in flessen goede zaken. Water zonder bubbels kopen lijkt nog net iets zinlozer dan mét: die bubbels komen immers niet uit de kraan. Ze komen wél uit een SodaStream-apparaat, waar je een cilinder met CO2 in klikt, die je overigens wel steeds moet vervangen. Kraanwater erin, fles eronder, druk op de knop et voilà: een fles huisgemaakte prik.

Scenario 1: Starterspakket of fleswater

Op de website van het bedrijf kost een starterspakket 49 euro, afgeprijsd van 89,99 euro. Daarvoor krijg je een SodaStream-apparaat, een CO2-cilinder en een plastic karaf om in het apparaat te plaatsen. Eén cilinder kan maximaal 60 liter bruiswater maken, afhankelijk van de sterkte van de bubbels, die je zelf kunt instellen.

In dit scenario kost een liter 82 cent. Als je het starterspakket koopt voor de volle prijs, kost een liter bruiswater 1,49 euro.

De prijzen van bruiswater in de supermarkt lopen fors uiteen. Huismerken variëren van 39 tot 65 cent per 1,5 liter, dat is 26 tot 43 cent per liter. Een liter Spa rood kost 95 cent, Spa met een smaakje 1,29 euro per liter.

Als je een SodaStream-starterspakket in de aanbieding koopt, ben je op basis van één cilinder dus alléén goedkoper uit als je het vergelijkt met literflessen Spa (al dan niet met een smaakje). Als je het starterspakket voor de volle prijs koopt, is het altijd duurder dan losse flessen bruiswater.

Scenario 2: Starterspakket en twee cilinders of fleswater

Bij twee extra cilinders van 25,99 euro kun je 120 liter extra in het SodaStream-apparaat maken. Dan krijg je 180 liter bruiswater voor 74,99 of 115,98 euro, dus 42 of 64 cent per liter. In dit scenario is SodaStream goedkoper dan Spa en sommige duurdere varianten van het huismerkwater. Het is nog wel duurder dan de goedkoopste variant van huismerkwater.

Omslagpunt voor het goedkoopste huismerkbruiswater

Bij veertien extra cilinders is het starterspakket (als het in de aanbieding is) goedkoper dan losse flessen van het goedkoopste huismerkwater. Bij dertig extra cilinders is een SodaStream-apparaat voor de volle prijs goedkoper.

Als je de prijs van het apparaat er in een jaar uit wilt hebben, in vergelijking met het goedkoopste huismerkbruiswater, moet je 17 tot 35 liter bruiswater per week drinken. Dat is 2,5 tot 5 liter per dag. Dat betekent wel dat je 900 tot 1.860 plastic literflessen uitspaart, of 600 tot 1.240 anderhalve literflessen. Dat lijkt duurzamer. Aan de andere kant haal je wel een apparaat in huis, dat ook geproduceerd moet worden.

Zelfgemaakte Pepsi of 7UP

SodaStream is in 2018 overgenomen door PepsiCo, als onderdeel van de duurzaamheidsstrategie van het merk. Daardoor zijn er bijvoorbeeld ook siropen voor Pepsi en 7UP op de markt. Voor een flesje siroop betaal je ongeveer 4,99 euro. Een literfles Pepsi cola kost 1,36 euro in de winkel, een anderhalveliterfles 1,75 euro. Dan ben je met een starterspakket en twee extra siroopflessen dus sowieso goedkoper uit.

Conclusie: SodaStream is op jaarbasis vooral goedkoper voor wie meer dan 35 liter bruiswater per week drinkt, of meer dan vijf liter per dag.

Correctie: in een eerdere versie van dit stuk stond in de conclusie dat het om 3,5 liter per week ging. In de tekst stond wel de juiste hoeveelheid: 35 liter. De conclusie is aangepast.