Een scheiding, een faillissement, een verslaving: het kan allemaal leiden tot schulden. In Nederland heeft 32 procent van de huishoudens te maken met betalingsachterstanden en een op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiële situatie. Saloua (24, achternaam bekend bij de redactie) vulde twee jaar geleden vol goede moed haar belastingaangifte in, maar bleek een fout te hebben gemaakt.

Die fout kwam haar duur te staan. "Een paar maanden later kreeg ik een blauwe brief waarin stond dat ik 3.000 euro moest terugbetalen", begint ze. "Voor mij als student was en is dat een enorm bedrag."

Ze belde de Belastingdienst om te vragen waar het mis was gegaan. "Na het gesprek begreep ik het eigenlijk nog steeds niet. Ik vertelde hen dat ik geen 3.000 euro kon afbetalen. Zij stelden voor om 300 per maand af te lossen. Mijn tegenvoorstel was 100 euro, maar daar wilde de Belastingdienst niet mee akkoord gaan. Maar meer kon ik écht niet missen."

Beter iets dan niets

Arianne Frelink van SchuldHulpMaatje herkent dat het voor veel mensen niet gemakkelijk is om hun belastingaangifte zelf in te vullen. "Daar kunnen dingen flink misgaan. Saloua heeft daarna het enige juiste gedaan: contact opnemen", denkt de schuldhulpexpert.

"Over het algemeen is er met de Belastingdienst een redelijke betalingsregeling te treffen. Daarbij zijn ze verplicht om zich te houden aan de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet. Mensen met schulden mogen volgens die wet niet onder een bestaansminimum terechtkomen. Als iemand - zoals in dit geval - geen 300 euro per maand kan missen, kan de Belastingdienst dat niet afdwingen."

“Door alsnog maandelijks af te lossen, laat je wel zien dat je van goede wil bent.”
Arianne Frelink, SchuldHulpMaatje

Desondanks raadt Frelink aan altijd beter iets dan niets af te lossen. "Ook al gaat de Belastingdienst niet akkoord met een lager aflosbedrag. Door die 100 euro alsnog maandelijks af te lossen, laat je wel zien dat je van goede wil bent en loopt de schuld niet onnodig hoger op."

Gratis aangiftehulp bestaat, maar je moet het kunnen vinden

Saloua had gehoopt op meer hulp van de Belastingdienst met het invullen van haar aangifte. "En dan echt van begin tot eind", aldus de 24-jarige. "Vorig jaar heb ik gratis hulp gekregen via een buurthuis, waar studenten op vrijwillige basis helpen met het invullen van de aangifte. Maar ik had het idee dat die studenten ook niet zo veel weten. Ik had behoefte aan iemand met meer ervaring." Ook dit jaar is Saloua weer huiverig voor het invullen van haar aangifte. "Ik heb het nog even uitgesteld. Binnenkort gaat mijn maatschappelijk werker mij helpen."

Gratis hulp bij het invullen van belastingaangifte is wel mogelijk, bevestigt Frelink. "Vraag het eens na bij de gemeente of bibliotheek. Houd wel in het achterhoofd dat vrijwilligers geen verantwoordelijkheid dragen voor jouw aangifte. Jij blijft zelf verantwoordelijk."

“Toen ik een woning in Diemen kreeg toegewezen, werd de schuldhulp stopgezet.”
Saloua (24)

De schuld van Saloua loopt intussen nog steeds verder op, door de boetes van de Belastingdienst. "Inmiddels staat mijn schuld op ruim 4.000 euro." Via de Gemeente Amsterdam is Saloua vorig jaar gekoppeld aan een schuldhulpverlener. "Die heeft mij geholpen het een en ander uit te zoeken. Alleen toen ik een woning in Diemen kreeg toegewezen, werd de schuldhulp stopgezet. De bedoeling is dat ik weer terugverhuis naar Amsterdam later dit jaar. Pas dan kan de schuldhulpverlener mij weer verder begeleiden."

Gemeentes verschillen in aanpak en regels, weet ook Frelink. "Als SchuldHulpMaatje hopen wij dat samenwerkingen op lokaal en regionaal niveau in de toekomst verbeterd worden, maar daar is geld voor nodig. Als iemand bij de een gemeente schuldhulp krijgt, en daarna verhuist naar de andere gemeente, wil je dat diegene gewoon overgedragen kan worden. Wat je nu ziet is dat gemeenten zelf mogen bepalen hoe ze schuldhulp invullen."

Frelink voegt toe: "Beter zou zijn als er een landelijke lijn getrokken wordt in het schuldhulpbeleid. Om het minder verwarrend te maken voor zowel cliënten als schuldhulpverleners."

'Weleens overwogen om te stoppen met mijn studie'

De valse start die de 24-jarige Saloua nu in het leven heeft, stemt Frelink triest. "Zij houdt vol, ze belt met de Belastingdienst. Ik vind het verdrietig om te horen dat iemand zo z'n best doet, van goede wil is en het dan nog niet lukt. Ik hoop dat ze hier uiteindelijk uitkomt."

De slapeloze nachten zijn voor Saloua voorlopig nog niet voorbij. "Ik hoop dat ik op een dag van deze schuld af ben. Ik heb weleens overwogen om te stoppen met mijn studie pedagogiek zodat ik kan werken en de schuld kan afbetalen. Maar zonder papiertje ben je hier ook niks. Die studie ga ik afmaken."

Deze week staat in het teken van de belastingaangifte. Er staan elke dag artikelen op NU.nl die jou hierbij kunnen helpen. Zit jij zelf met vragen over je aangifte? We sluiten vrijdag de week af met een Q&A, waar jij deze vraag zelf kan stellen aan een expert.

Lees andere artikelen