Kan ik beter aflossen of sparen, voor zonnepanelen of een warmtepomp gaan, wel of geen makelaar in de arm nemen? In de rubriek Het gelddilemma leggen we twee alternatieven naast elkaar. Deze keer: is het verstandig om al je pensioenpotten op één hoop te gooien?

Als je ooit in loondienst hebt gewerkt is de kans groot dat je één of zelfs meerdere 'slapende' pensioenpotten hebt opgespaard. Dit zijn premies die je eerder hebt ingelegd bij een pensioenfonds of -verzekeraar waarbij je was aangesloten via werk, en waar je nu geen geld meer in stort. Dat komt meestal doordat je bij een werkgever bent gestopt.

Als je bij een nieuwe baas begint, ga je hoogstwaarschijnlijk weer pensioen opbouwen - negen van de tien werknemers bouwen pensioen op via werk - en grote kans dat dit bij een andere uitvoerder is. Nederland telt inmiddels bijna twaalf miljoen slapende pensioenpotten, volgens de recentste CBS-cijfers. Daarnaast zijn er zo'n zeven miljoen actief, waarin mensen dus maandelijks premie storten.

Opruimen van alle kleine potjes

Als je inlogt op mijnpensioenoverzicht.nl zie je een lijst met kleurrijke icoontjes; de logo's van de pensioenfondsen waarbij je ooit pensioen hebt opgebouwd. Dit kan je opruimen als je wil, door zogenoemde waardeoverdracht. Dat houdt in dat je slapende pensioenaanspraken overhevelt naar de uitvoerder waarbij je nu elke maand geld inlegt.

"Waardeoverdracht maakt het wel overzichtelijker, zodat je makkelijker kunt inzien hoeveel je hebt opgebouwd voor de oude dag", zegt financieel planner Anja van Zandbergen. "Bij veel pensioenverzekeraars vervalt ook het recht op nabestaandenpensioen bij slapende pensioenpotten, dus vandaar kan overdracht ook interessant zijn."

Nog een reden voor waardeoverdracht is dat je huidige pensioenfonds- of verzekeraar heel goed is in je pensioengeld beleggen, zodat je premie beter rendeert ten opzichte van in je slapende pensioenpotten. Dit blijft gokken; hoe een uitvoerder het heeft gedaan in het verleden zegt weinig over toekomstige resultaten.

Checklist voor waardeoverdracht:

  1. Vergelijk de voorwaarden van je huidige uitvoerder met die van de slapende pensioenpot die je wellicht wil overhevelen. Welke heeft de beste dekkingsgraad, prognoses, het voordeligste nabestaandenpensioen, en vanaf welke leeftijd wordt het pensioen uitbetaald?
  2. Is de overdracht nog steeds interessant? Vraag een offerte aan bij je huidige pensioenfonds of -verzekeraar. Zo krijg je een beeld van hoeveel je oude pensioenaanspraken waard zullen zijn bij de nieuwe uitvoerder.
  3. Is het het waard om over te stappen? Teken de offerte en je nieuwe en oude uitvoerders regelen de rest. Deze hele procedure kan een paar weken tot meer dan een jaar duren.

Waardeoverdracht is gratis en pensioenuitvoerders zijn volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) verplicht om eraan mee te werken.

Maar er is een uitzondering: als de dekkingsgraad bij het oude of nieuwe fonds onder de 100 procent is. Dan kan je geen overdracht doen. Dat is nu het geval bij ABP, het grootste pensioenfonds. Er liggen momenteel 34.000 verzoeken te wachten, vertelt woordvoerder Jos van Dijk. "De aanvragen stapelen hier op ja. We krijgen zo'n tweeduizend nieuwe verzoeken per maand."

Een overdrachtsverzoek opsturen naar een pensioenfonds- of verzekeraar kan overigens wel altijd, ook als de dekkingsgraad momenteel te laag is. Aanvragen worden dan in behandeling genomen zodra de pensioenuitvoerder weer genoeg dekking heeft.