Lig je 's nachts te piekeren over je lege pensioenpot, hoge rente of je niet-bestaande testament? Gelukkig is er de rubriek Goed met geld, om je van je financiële hoofdpijn af te helpen. Deze keer: Is een aankoopmakelaar de moeite waard?

Dat een aankoopmakelaar een must zou zijn om een kans te wagen op de krappe woningmarkt, is volgens de makelaars zelf een ongeschreven regel geworden. Klopt dit, en is zo'n dienst niet overdreven duur?

"Ik vind het heel verstandig om daar gebruik van te maken. De aankoopmakelaar kijkt naar dingen waar je zelf als particulier niet over nadenkt", zegt financieel planner en hypotheekadviseur Fleur Kroonbergs.

“De aankoopmakelaar is ook op de hoogte van de omgeving en hoe de buurt zich aan het ontwikkelen is.”
Fleur Kroonbergs, financieel planner

"Dat zijn zaken zoals: is de leveringsakte in orde? Is de verbouwing met vergunning gedaan, en komt er misschien een bedrijf in de buurt waarvan je last zou kunnen krijgen? De aankoopmakelaar is ook op de hoogte van de omgeving en hoe de buurt zich aan het ontwikkelen is."

Steeds meer aankoopmakelaars ingeschakeld

Meer dan 20 procent van alle huizen werden vorig jaar gekocht met een aankoopmakelaar volgens branchevereniging NVM; meer dan een verdubbeling sinds 2012. De krappe woningmarkt is de voornaamste reden achter de trend, volgens een woordvoerder.

Zelfs de Consumentenbond stelt dat op sommige plekken "de woningmarkt [...] zó overspannen is dat je er zonder aankoopmakelaar niet tussenkomt". Aankoopmakelaars zijn ook verkoopmakelaars en vice versa en ze houden elkaars bezigheden in de gaten. Daardoor kan een aankoopmakelaar een geschikte woning voor je vinden, zelfs voordat het huis officieel te koop staat. Zo mag jij als eerste komen kijken en wellicht ook als eerste een bod plaatsen, in plaats van dat je aanklopt als geïnteresseerde nummer 361, bij wijze van spreken.

Wat je ook weleens te horen krijgt is dat de aankoopmakelaar "meer informatie los kan krijgen" bij de verkoopmakelaar. Kroonbergs: "Het is niet dat ze informatie lekken die ze niet mogen delen. De makelaars spreken wel dezelfde taal, ze weten elkaar te lezen. Zo voorkom je dat je een te hoog bod plaatst."

Tarieven tot 2 procent van de aankoopsom

Er zijn geen vaste tarieven voor aankoopmakelaars. De prijs en omvang van de opdracht zijn allemaal open voor onderhandeling. Om een idee te geven: de dienst kan alles vanaf een paar duizend euro tot 1 of 2 procent van de koopsom kosten. Je kunt afspreken dat de makelaar alleen maar de verkoopprijs voor je onderhandelt, of dat ze het hele zoek- en koopproces voor je uit handen neemt.

Hoe dan ook raadt Kroonbergs aan om voor een vast tarief te gaan. "Als de makelaar een percentage van de koopsom in rekening brengt? Daar zou ik wel een onprettig gevoel bij hebben. Dan heeft je makelaar er baat bij dat je zoveel mogelijk betaalt voor je huis."

Om terug te komen op de vragen in het begin van dit verhaal: Nee, een aankoopmakelaar is helemaal geen must. Heel veel informatie om zelf een huis te beoordelen en te kopen kun je achterhalen via het Kadaster, Vastgoed Belang en Vereniging Eigen Huis. Maar in de praktijk zorgt de woningkrapte er wél voor dat een aankoopmakelaar soms de enige mogelijkheid is om een koophuis te vinden in gewilde regio's, hoe oneerlijk dat ook klinkt.

Iets om nog wel in gedachten te houden: De kosten voor de aankoopmakelaar tellen als kosten koper. Ze kunnen dus niet worden gefinancierd door de hypotheek en zijn niet fiscaal aftrekbaar.