Over millennials bestaan allerlei vooroordelen. Verklaren deze aannames hoe het komt dat 24- tot 39-jarigen het financieel moeilijker hebben dan anderen? Kortom: heeft deze generatie de omstandigheden tegen of leven zij boven hun stand?

De cijfers liegen niet: volgens onderzoek van Stichting Bureau Krediet Registratie (BKR) is het aantal jongeren met schulden in de afgelopen vijf jaar bijna verdubbeld. Dit betekent een toename van zo'n 170.000 jonge mensen met schulden.

BKR-bestuursvoorzitter Peter van den Bosch zegt zich in het bijgaande bericht zorgen te maken over de toename: "Ze hebben minder vermogen opgebouwd dan andere leeftijdsgroepen en hebben vaker een flexibel arbeidscontract. Ze zijn hierdoor financieel kwetsbaar."

“We zijn gemiddeld met zijn allen rijker geworden, dus geven we meer uit.”
Marike Knoef, Universiteit Leiden

Dat de millennials, grofweg geboren tussen 1980 en 2000, het financieel slechter voor elkaar hebben, komt volgens Marike Knoef ook door de tijd waarin zij leven. Knoef is hoogleraar Empirische Micro-Economie aan de Universiteit Leiden en bestudeert individuen en huishoudens op het gebied van pensioen, arbeidsmarkt, sociale zekerheid en gezondheid.

Knoef: "Het ligt aan meerdere factoren, zoals de economische crisis van 2008 en 2012 en nu de coronacrisis. Daarnaast is de afschaffing van de basisbeurs voor studenten van invloed, net als de toename van het aantal leningen om toch te kunnen studeren. En dan nog de onzekerheid: vind ik wel een baan?"

Twintig soorten pindakaas

Toch komen millennials over het algemeen en op het eerste gezicht niet bijzonder 'arm' over. Googel een rondje over millennials en geld en je krijgt de indruk dat ze massaal bij Starbucks in de rij staan om koffie van gemiddeld 6 euro af te tikken, rondlopen in de laatste mode en allemaal bewapend zijn met het nieuwste model smartphone.

Leeft deze generatie misschien ook niet gewoon boven haar stand? "Er is veel variatie in het uitgavenpatroon in iedere generatie", vindt Knoef. "Bovendien zijn wij gemiddeld met zijn allen rijker geworden, dus geven we meer uit."

Jasper Scholten, de 33-jarige schrijver van het boek Het Millennial Mysterie, signaleert wel dat zijn generatie minder spaart en snel toegeeft aan de vele prikkels die de huidige tijd te bieden heeft.

Scholten spreekt van een dopamineverslaving, waardoor millennials aan kortetermijndenken doen. "Wij zijn opgegroeid in een tijd waarin steeds meer kon. Waar we eerst konden kiezen uit drie soorten pindakaas, zijn we nu naar twintig soorten gegaan. En sociale media hebben ook een vinger in de pap, want daardoor is er een spel van vergelijkingen met wat anderen allemaal hebben en doen."

Woonlasten drastisch gestegen

De schrijver denkt dat deze generatie een uitdagende toekomst tegemoet gaat. "Kijk alleen al naar de woonlasten: waar babyboomers vroeger 30 procent van hun inkomen uitgaven aan woonlasten, ligt dat aandeel bij millennials momenteel tussen de 50 en 70 procent. Als huren blijven stijgen, groeien hun geldzorgen."

"Doordat mensen pas op veel latere leeftijd een vermogen kunnen gaan opbouwen, zie ik een vrij sombere toekomst voor me. Helemaal als de schuld die de overheid momenteel opbouwt door de volgende generatie terugbetaald gaat worden."

“Ik vrees wel dat de verschillen tussen arm en rijk binnen de generatie zullen toenemen.”
Jasper Scholten, schrijver

Als lichtpuntje ziet Scholten de erfenis van de ouders van millennials. "Maar daarmee vrees ik wel dat de verschillen tussen arm en rijk binnen de generatie zullen toenemen."

Hoe de financiële toekomst van deze armlastige generatie eruit gaat zien, ligt volgens Knoef aan diverse factoren. "Allereerst moeten we van corona afwachten hoe het zich ontwikkelt. De horeca, waarin veel jongeren werkzaam zijn, is hard getroffen. Als we langdurig in deze situatie blijven, heeft dat natuurlijk meer impact."

'Flexibiliteit en creativiteit tekenen deze generatie'

Toch heeft Knoef ook hoop voor de economische toekomst van millennials: "Bij eerdere financiële crises werd wel duidelijk dat jongeren, sneller dan ouderen, weer een baan vinden. Niemand kan in de toekomst kijken, maar dat kan dus ook nu gelden."

Daar is Scholten het wel mee eens: "Je kunt alles vinden van hun uitgavenpatroon, maar zeker in tijden van crisis zie je dat millennials over flexibiliteit en creativiteit beschikken die deze generatie ook tekenen. En dat lijken me onmisbare eigenschappen voor een onduidelijke toekomst."