Een scheiding, een faillissement, een verslaving: het kan allemaal leiden tot schulden. In Nederland heeft 32 procent van de huishoudens te maken met betalingsachterstanden en een op de zeven Nederlanders schaamt zich voor zijn of haar financiële situatie. Een paar onhandige keuzes werden ondernemer Roger Olivieira financieel fataal en leidden tot 252.000 euro aan schulden.

De schuld bestond uit zijn hypotheek, persoonlijke leningen en zakelijke schulden. "Ik had een bedrijf in belastingaangiftesoftware. Investeerders wilden het bedrijf helpen en toen heb ik de kleine lettertjes verkeerd gelezen. In mijn naïviteit ben ik akkoord gegaan. Mijn bedrijf was opeens niet meer van mij", vertelt Olivieira. "Eerst denk je: dit kan ik zelf nog wel oplossen."

Olivieira kwam in contact met een bewindvoerder. "Hij hield mij de spiegel voor: kan je dit in drie jaar terugbetalen? De schuldsanering vereist dat je je ondernemerschap opgeeft en in loondienst gaat. Maar mijn verdiencapaciteit zat 'm in het feit dat ik als zelfstandige het meeste kon verdienen." De ondernemer wilde zoveel mogelijk zelf kunnen aflossen. "De makkelijkste weg was de schuldsanering geweest. Dan had ik een baan moeten zoeken en was ik achter de kassa bij de HEMA terechtgekomen."

“Ze willen geen uitkering aanvragen, vertikken het om hun hand op te houden.”
Peter van Bergen, oprichter Over Rood

Peter van Bergen, oprichter van Over Rood, een vrijwilligersorganisatie die ondernemers met schulden helpt, herkent vaak een stuk trots bij ondernemers die in de schulden belanden. "Ze willen geen uitkering aanvragen, vertikken het hun hand op te houden. Sommigen kiezen er daarom liever voor om met schulden te leven en deze op een andere manier dan de schuldsanering op te lossen."

Afspraken met dertien schuldeisers

Voor een goede kennis stampte Olivieira een nieuw bedrijf uit de grond, waarmee hij genoeg geld verdiende om een akkoord aan te bieden. "Ik had dertien schuldeisers. Daarmee maakte ik afspraken over een afkoop. De meesten gingen direct akkoord", vertelt hij.

Dankzij zijn nieuwe inkomsten kon hij 20 procent van de totale schuld aflossen. "Het gemiddelde wat mensen aflossen, zeker via de schuldsanering, zit op 2 procent." In 2015 begon hij met aflossen en in 2018 was hij schuldenvrij.

“Mijn kwaliteit van leven was minimaal in die jaren.”
Roger Olivieira

"Mijn kwaliteit van leven was minimaal in die jaren", herinnert Olivieira zich. "Mijn vriendin moest alles betalen. Dat kon niet anders. De bewindvoerder moest kunnen bewijzen aan de schuldeisers dat ik maximaal spaarde."

Als eenmanszaak privé aansprakelijk

Het wordt zelfstandig ondernemers met schulden in Nederland niet gemakkelijk gemaakt, weet Van Bergen. "De faillissementswet heeft geen werking voor ondernemers met een eenmanszaak", legt hij uit. "Normaliter als een bedrijf failliet gaat, wordt het afgewikkeld door de curator. De afwikkeling van het faillissement duurt een paar jaar, maar je kunt na een paar maanden wel weer verder. Als particulier persoon ben je privé aansprakelijk voor je schulden."

Bovendien zijn ondernemers die schuldhulp willen verplicht hun bedrijf te beëindigen of een krediet aan te vragen. "Het beleid is heel lang geweest om een ondernemer die zijn bedrijf wil houden niet toe te laten tot de schuldhulp van de gemeente."

Volgens Olivieira krijgen veel ondernemers met schulden een "verkeerde diagnose". Van Bergen begrijpt zijn punt. "Wij lobbyen hier al jaren voor. We pleiten voor één loket waar de ondernemer terechtkomt. Wat je heel vaak ziet, is dat puur wordt gekeken of je wel of niet in aanmerking komt voor bijstand voor zelfstandigen. Maar dat is maar een van de oplossingen. Het is beter om te kijken naar wat er nog meer mogelijk is."