Lig je 's nachts te piekeren over je lege pensioenpot, hoge rente of je niet-bestaande testament? Gelukkig is er de rubriek Goed met geld, om je van je financiële hoofdpijn af te helpen. Deze keer: Moet ik mijn schulden zo snel mogelijk aflossen?

In Nederland wordt er al lang gesproken van leenangst. Het afschaffen van de basisbeurs voor studenten vijf jaar geleden heeft ertoe geleid dat jongeren met lageropgeleide ouders steeds minder vaak gaan studeren. De oorzaak: leenangst, volgens onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de universiteit van Amsterdam. "Havisten en vwo'ers hebben minder last van die leenangst", concludeerde dagblad Trouw. Dit terwijl de rente op de studielening al lang 0 procent is.

Als je het Nationale Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) raadpleegt, krijg je al snel het advies dat je beter al je schulden zo snel mogelijk kunt terugbetalen. "Los zoveel mogelijk van je schulden af", is het advies na het invullen van de online tool Sparen, aflossen of beleggen. Is het altijd slim om zo min mogelijk schulden te hebben?

"Het is niet per se handig om zoveel mogelijk af te lossen", volgens financieel planner Fleur Kroonbergs. "Stel, je hebt heel veel spaargeld en de rente is 1,5 procent, dan is het vaak gunstiger om je geld te investeren, bijvoorbeeld in een tweede woning om te verhuren of te beleggen op de beurs."

Auto blijven afbetalen terwijl je hem al hebt verkocht

Er zijn een aantal scenario's waarin het zo snel mogelijk afbetalen van je schuld wél verstandig kan zijn. Zoals schulden met een hoge rente en leningen voor dingen die snel hun waarde verliezen. Wat is dan een hoge rente? Boven de 3 tot 4 procent, afhankelijk van de aard van lening, geeft Kroonbergs als vuistregel.

Als voorbeeld noemt ze de aankoop van een nieuwe auto die 30.000 euro kost en die je vier jaar later verkoopt. Dan dekt de verdienste van het verkopen van de auto meestal niet de restschuld, omdat de auto al verder in waarde is gedaald. Het resultaat is dat je hem moet blijven afbetalen, ook al heb je 'm al verkocht. "Dat voelt heel naar aan", concludeert Kroonbergs.

“Ik vind het niet verstandig om te lenen voor producten die binnen twee jaar verouderen.”
Fleur Kroonbergs, financieel planner

Extra aflossen op je studieschuld kan interessant zijn als je een hypotheek wil. Als je oorspronkelijke DUO-lening 25.000 euro is en je lost 5.000 euro extra af (boven op het maandelijkse standaardbedrag), dan kan je een hypotheek van zo'n 11.000 euro meer afsluiten dan wanneer je niet extra hebt afgelost, volgens een rekentool van Vereniging Eigen Huis.

'Helemaal zonder schulden zijn is niet nodig'

Schulden met een lage rente en investeringen die (potentieel) meer waard zullen worden zijn dus schulden die je niet per se zo snel moet aflossen. Voorbeelden hiervan zijn een woning of een opleiding; die laatste ben je bij wijze van spreken aan het verzilveren tijdens je carrière.

Kroonbergs: "In het algemeen vind ik het niet verstandig om te lenen voor producten die binnen twee jaar verouderen. En de rente op creditcards zijn ook erg hoog. Maar helemaal zonder schulden zijn vind ik niet nodig. Soms is investeren een betere optie dan afbetalen."