Lig je 's nachts wakker door gepieker over je pensioenpot, hoge rente of je niet-bestaande testament? Gelukkig is de artikelserie Goed met geld er om je van je financiële hoofdpijn af te helpen. Deze keer: Is het verstandig om een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) af te sluiten of niet?

De vraag is actueel vanwege de kabinetsplannen om alle zzp'ers te verplichten zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Een automatische AOV zal worden uitgekeerd door het UWV en de premies worden geïnd door de Belastingdienst, volgens het voorstel dat nu bij het kabinet ligt. Eenpitters die al verzekerd zijn tegen arbeidsongeschiktheid krijgen een vrijstelling.

Overigens zijn de precieze voorwaarden van die vrijstelling nog niet bekend. "Er valt op dit moment geen antwoord te geven op de vraag welke private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen of broodfondsen tot een vrijstelling zullen leiden", meldt een woordvoerder bij het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid (SZW).

“Misschien kom je goedkoper uit als je wacht op de verplichte AOV.”
Amanda Rogaar, financieel planner

Veel zzp'ers hebben geen verzekering of spaargeld

Vier op de tien zzp'ers hebben helemaal geen verzekering of spaargeld om op terug te vallen, mochten ze ziek worden. Wat als je nu een verzekering wil regelen, waar moet je op letten? Hoe voorkom je dat je een verzekering tekent waar je jaren aan vastzit, zonder dat deze voldoet aan de toekomstige AOV-eisen van de overheid?

Sluit geen AOV af voordat er meer duidelijkheid is over de plannen van het kabinet, adviseert Amanda Rogaar, financiële planner en expert zzp-zaken. "Misschien kom je goedkoper uit als je wacht. Het kabinet heeft gezegd dat dit verplicht wordt en daar zullen verzekeraars op inspelen - de premies zullen waarschijnlijk omlaag gaan."

Het opzetten van een financieel vangnet blijft maatwerk voor de zelfstandige - er is niet één oplossing, meent Rogaar. Als je bijvoorbeeld een aantal kinderen hebt en hele hoge maandelijkse lasten maar geen spaargeld, dan is een AOV misschien de enige verstandige optie.

“Een broodfonds dekt je inkomensverlies tot en met twee jaar ziekte.”
Amanda Rogaar, financieel planner

'Kies als je meer geld hebt een buffer en broodfonds'

Stel, je hebt wat meer tijd en financiële ruimte om mee te spelen, wat is dan een optimale opzet? Rogaar: "Dan zou ik zeggen: buffer en broodfonds (een netwerk van zelfstandigen die elkaar financieel steunen in het geval van ziekte, red). Een broodfonds dekt je inkomensverlies tot en met twee jaar ziekte. Het ingelegde geld krijg je ook gedeeltelijk terug als je uit de fonds zou stappen. Als je daarnaast een buffer van één jaar opbouwt, zit je in totaal drie jaar goed."

Hoe groot een buffer hoort te zijn hangt af van de persoonlijke situatie. De bufferberekenaar van het Nibud geeft een indicatie.

En wat als je langer dan drie jaar arbeidsongeschikt zou worden? Kijk nu al goed naar je eigen situatie: wat zijn je financiële risico's en mogelijkheden? Mocht een AOV noodzakelijk zijn, dan kan je de premie omlaag krijgen als je voor een langere eigenrisicoperiode kiest.

Premie van algemene AOV wordt lager

Wat betreft de toekomstige, verplichte AOV zegt het kabinet dat de premies lager zullen uitvallen dan de bedragen die veel zelfstandigen momenteel betalen. Het bedrag wordt inkomensafhankelijk en maximaal 150 euro netto per maand, volgens het voorstel.

Betekent dit dat zzp'ers die nu al een AOV hebben een korting zullen krijgen, mocht hun huidige premie hoger zijn dan 150 euro? Dat is momenteel onduidelijk. Volgens de SZW-woordvoerder zal het nog "jaren duren" totdat een AOV voor alle zelfstandigen daadwerkelijk verplicht is.