Hoe het met de woningmarkt is? Op slot, dramatisch en niet evenwichtig, zeggen NVM-makelaars bij het presenteren van de kwartaalcijfers vorige week. Voor een gemiddelde woning heb je een bovengemiddeld salaris nodig en de prijzen stijgen alleen maar. We spreken de nieuwe NVM-voorzitter Onno Hoes, die Ger Jaarsma opvolgt.

Hoes was burgemeester van Maastricht, gedeputeerde in de provincie Noord-Brabant, interim-burgemeester van Haarlemmermeer, en nu voorzitter van de makelaarsclub. Hij volgt Jaarsma op, nadat deze na interne conflicten vertrok. Hoes is een verbinder, die de NVM naar de volgende fase kan brengen, aldus de makelaarsvereniging.

En een nieuwe fase kan de vastgoedsector wel gebruiken, nu de bouw stilligt vanwege stikstof, jongeren langer thuis blijven wonen, starters kansloos zijn en alleen bovengemiddelde tweeverdieners zich een huis kunnen permitteren.

Mooi moment om de vastgoedsector in te stappen?

"Jazeker. We zitten midden in de ellende. Het is een tijd waarin iedereen vraagtekens in z'n ogen heeft. De consument zit vast in een tosti-ijzer van partijen die allemaal iets anders doen en willen. Dat vind ik interessant."

"In mijn vorige functies had ik veel te maken met tegenstrijdige belangen en dat is hier ook. Banken, aannemers, overheden en daarbij nu ook nog stikstofproblematiek. Iedereen wil iets anders en de consument zit vast tussen dat tosti-ijzer. Die wil alleen maar een betaalbare woning."

“De consument zit vast in een tosti-ijzer van partijen die allemaal iets anders doen en willen.”

Vastgoed raakt alle vlakken van de maatschappij, zegt u. Op welk vlak gaat u zich richten?

"Op de consument. Ik denk graag vanuit de consument: wat heeft die nodig om het te begrijpen? Iedereen snapt dat als er bomen in jouw hondenuitlaatveldje omvallen vanwege stikstof, daar wat aan gedaan moet worden. Wij moeten uitzoeken of het klopt wat er nu gebeurt en dat aan de consument uitleggen."

De vastgoedregisseur aangesteld door Rijk

Een van de nieuwste plannen van de makelaarsvereniging is 'de vastgoedregisseur'. Dat is iemand die door het Rijk wordt aangesteld om op regionaal niveau de woningbouw in goede banen te leiden en daarvoor in overleg gaat met regionale partijen, zoals gemeenten, natuurbeschermers, makelaars en bouwers.

Een landelijke aanpak uitrollen werkt niet, maar de woningbouw helemaal aan gemeenten overlaten ook niet, is inmiddels gebleken. Het beschikbare budget wordt door gemeenten nog te vaak gebruikt om de eigen begroting mee op te vullen, zegt de NVM.

Kan dit plan helpen om huizen weer betaalbaar te maken?

"Ja, want veel provincies hebben het geld wel. Gemeenten vragen de hoofdprijs voor de grond, de aannemer bouwt zo snel mogelijk huizen, maar niet per se de juiste. Zo kijkt iedereen naar elkaar. Wij vinden dat de regie vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken veel strakker kan."

“Wij zeggen: als je kán kopen, doe het dan nu. De rente is lager dan ooit.”

Huizen gaan met 40 procent boven de vraagprijs weg, staat in de kwartaalcijfers. Een gemiddeld huis kan alleen gefinancierd worden met een bovengemiddeld inkomen. Wie een huis wil kopen, heeft de keuze uit slechts 3,1 huizen.

Wat is uw advies aan mensen die toch echt graag willen kopen?

"Wij zeggen: als je kán kopen, doe het dan nu. De rente is lager dan ooit. Maar 4 ton voor een huis, wie heeft dat nou? Het goede nieuws is dat dat binnen een paar kwartalen wel weer verandert. Die huizen worden op termijn wel verkocht."

"We worden slimmer in bouwen en nu wordt de hoofdprijs betaald voor duurzame materialen, zoals een warmtepomp. We gaan de goede kant op. Maar daar zitten we nog niet. Huurders hebben het idee dat ze elke maand geld weggooien, en dat is ook zo. Maar je kunt datzelfde geld nu eenmaal niet gebruiken om een huis te kopen."

“Huurders hebben het idee dat ze elke maand geld weggooien. Dat is ook zo.”

Voormalig voorzitter Jaarsma verliet de makelaarsclub al snel. Hij zou een 'onbetrouwbare gesprekspartner' zijn, staat in een brief die Het Financieele Dagblad (FD) in handen kreeg. De snelle reorganisaties en veranderingen die Jaarsma doorvoerden, werden niet gewaardeerd, en de NVM-makelaars eisen zijn vertrek. Jaarsma stapt na twee jaar zelf op.

Is de NVM eigenlijk een plek waar een nieuwe koers of verandering mogelijk is?

"Intern is er nu behoefte aan rust. We gaan nu geen reorganisaties doorvoeren. Maar wat er intern heeft gespeeld, daar weet ik als nieuwkomer niet veel van en dat is ook niet nodig. Het verleden is klaar. Bovendien is het voor onze leden en voor de consument ook niet interessant; zij willen een betaalbare woning kopen en daar richten wij ons op."