Je kinderen in goede handen achterlaten en zelf gaan werken: dat kost geld. Maar hoeveel, dat verschilt per opvangsoort. Breng jij je kind bij opa en oma, onderhandel je over luiers en fruithapjes, ga je een 'regeling dienstverlening' aan of kies je voor de ouderparticipatiecrèche? NU.nl zet de opties op een rij.

778.000 kinderen gingen in 2018 naar kinderdagcentra, buitenschoolse opvang of gastouderopvang. Dat aantal neemt toe, rekende het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uit. Het aantal kinderen van wie de ouders gebruikmaken van kinderopvangtoeslag nam toe tot 815.000, en dat is een stijging van 37.000 kinderen ten opzichte van vorig jaar.

Meer kinderen gaan naar de opvang, en die opvang wordt alsmaar duurder. De kosten voor kinderopvang zijn onlangs verhoogd door het kabinet, omdat kinderdagcentra zich sinds 1 januari 2019 aan nieuwe kwaliteitseisen moeten houden.

Kinderopvang, zegt Gjalt Jellesma van Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang (Boink), gaat om vertrouwen, en niet om geld. De markt faalt, als het gaat om de kinderopvangbranche, zegt Jellesma.

Jellesma: "Ouders kiezen de opvang van hun kind op basis van gevoel, en van een handige locatie. Ze doen geen uitgebreid marktonderzoek, maar moeten erop vertrouwen dat de opvang van hun kind goed is. Je kunt niet met een notitieblokje in een hoek gaan zitten notuleren."

Omdat ouders vaak niet op een paar cent extra kijken, zijn de kosten voor veel ouders hoog, ondanks de toeslagen. Bovendien zijn er lange wachtlijsten en ouders gaan geen jaar wachten om een dubbeltje te besparen, zegt Jellesma.

Grootouders kunnen niet zomaar gastouder zijn

Ouders die wegblijven van kinderdagverblijven hebben wel invloed op de prijs. Opa's en oma's, of zussen die op elkaars kinderen passen: dat kun je als ouders formaliseren. Dat proces is fraudegevoelig, zegt Jellesma, maar nog altijd toegestaan door de overheid.

Grootouders moeten daar wel wat voor doen: de mbo 2-opleiding gastouder volgen, een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aanvragen en zich inschrijven bij een gastouderbureau. Vervolgens krijgen zij de uren die ze op de kleinkinderen passen uitbetaald via het gastouderbureau, en hun kinderen kunnen toeslag aanvragen.

De gastouder

Zo'n gastouder hoeft geen opa, oma of bekende te zijn. Hoewel het aantal gastouders afneemt - in vijf jaar tijd van 46.000 naar 31.000 - is deze vorm van opvang goedkoper en vooral handig voor ouders die zelf flexibel werk moeten leveren.

Ouders betalen de gastouder vaak per uur, en het gemiddelde uurtarief is ruim 1,50 euro per uur goedkoper dan een kinderdagverblijf, blijkt uit een prijspeiling van Boink in 2018. De leeftijd van de kinderen maakt niet uit voor de prijs, en gastouders zijn flexibeler. De gastouder, vertelt Jellesma, moet niet worden gezien als krantenwijkje. "Het is een beroep, en de enige vorm van flexibele opvang die echt werkt."

De regeling dienstverlening

Dan is er de 'regeling dienstverlening'. Als particuliere opdrachtgever kun je iemand voor maximaal vier dagen per week klussen in en rond je huis laten uitvoeren. Een tuinman, een hondenuitlater, maar ook een oppas voor de kinderen.

Met deze regeling ben je geen officiële werkgever, en betaal je geen werkgeverskosten. Je bent wel verplicht de oppas het minimumloon uit te betalen. Dat kan een stuk lager uitvallen dan de gemiddelde kosten van een kinderdagverblijf. Een oppas van achttien jaar die acht uur per week oppast, heeft recht op een minimumloon van 5,25 euro per uur.

De ouderparticipatiecrèche

Wie zelf bereid is de handen uit de mouwen te steken, kan terecht bij de ouderparticipatiecrèche (OPC). Dat zijn kinderdagverblijven die gerund worden door ouders en tot nu toe een gedoogstatus hebben, waardoor ouders wel toeslag kunnen aanvragen. In deze ouderparticipatiecrèches werken de ouders op verschillende dagdelen onbetaald in de opvang.

Er werken geen professionals, waardoor ze niet aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoen. De toekomst van deze OPC's is vooralsnog niet duidelijk, hoewel staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beloofde deze vorm van kinderopvang gelijk te stellen in een nieuwe wet.

Goedkoop zijn ze in ieder geval wel: zo betalen ouders die zelf een dagdeel meedraaien 2,49 euro per uur bij OPC De Krakeling in Utrecht, inclusief fruit en drinken. Over dat lage bedrag krijgen ouders de normale toeslag.

Let ook hierop bij het kiezen van betaalbare opvang:

  • Alleen als gastouderbureaus in het landelijk register kinderopvang staan, kom je in aanmerking voor kinderopvangtoeslag.
  • Let erop of je verplicht bent opvang af te nemen tijdens de schoolvakanties, tipt De Consumentenbond.
  • Vraag na of je gemiste dagen kunt inhalen, ook als je kind ziek is geweest.
  • Check of luiers en voeding bij de prijs zijn inbegrepen.
  • Vraag hoe flexibel de ophaaltijden zijn. Misschien heb je die flexibiliteit niet nodig, maar wordt dat wel berekend in de prijs.