"Put me anywhere on God's green earth, I'll triple my worth" rapt Jay-Z in 2001. Deze week werd bekend dat hij de eerste rapper met een miljard is. Hoe rappen je rijk maakt? "Buitengewoon talentvol, buitengewoon slim zijn."

Het vermogen van rapper Jay-Z door zakenblad Forbes geschat op een miljard dollar, zo’n 890 miljoen euro, en hij is daarmee de rijkste rapper ter wereld. Een self made man ook, want Jay-Z groeide op in een achterstandswijk en heeft zijn fortuin niet alleen bij elkaar gerapt, maar verkregen door slim te investeren.

Geld en hiphopcultuur horen bij elkaar. Bragging and boasting, laten zien dat je het gemaakt hebt, rondhangen met halfnaakte vrouwen, in de club bestellen wat je wil en je goud en diamanten laten schitteren: opscheppen is een belangrijk aspect van sommige hip-hop. Dat zegt Tom ter Bogt, hoogleraar Populaire muziek en jeugdcultuur.

“Opzichtig je rijkdom laten zien: dat doe je dus wél.”
Tom ter Bogt

"Bling bling, diamanten, champagne, duizenden euro's stukslaan aan auto's. Je laat zien dat het jou wel gelukt is, en dat wekt bewondering bij liefhebbers van het genre."

Ontsnapt aan armoede

Zo opzichtig je rijkdom laten zien: dat doe je toch niet? Ter Bogt: "Die gedachte is nogal Nederlands. Want dat doe je dus wel. Je bent ontsnapt aan armoede en dat mag je laten zien, én er bewondering voor krijgen."

Het rapgenre is wereldwijd populair bij minderheidsgroepen en groepen met een lage sociale status en in een lage sociale klasse, en een rapper die het heeft gemaakt, die ontsnapt is aan die armoede en aan een eenvoudig milieu, die laat dat zien, zegt de hoogleraar.

Rap zit vol humor, is dansbaar, ironisch en spreekt vooral jonge mensen aan, zegt Ter Bogt. "Chuck D zei over rap: het is de krant voor jonge mensen. Het gaat over zwart bewustzijn, de positie van afro-Amerikanen in de Amerikaanse maatschappij en heeft altijd een interessante politieke boodschap."

Champagne, vastgoed, aandelen en Beyoncé

Maar Jay-Z is meer dan een eenvoudige jongen die door te zingen rijk en populair is geworden. Hij is naast rapper een buitengewoon succesvolle zakenman.

Zijn fortuin dankt hij aan zijn eigen champagnemerk dat voor zo'n 300 dollar per fles verkocht wordt, zijn vastgoed, een indrukwekkende kunstcollectie, een eigen streamingdienst, de coproducties met echtgenote Beyoncé, een eigen cognacmerk, aandelen in onder andere Uber, een entertainmentbedrijf met, onder andere, Rihanna en Shakira onder contract en natuurlijk zijn eigen muziek en de royalties die hij daarmee verdient.

Ter Bogt: "Jay-Z is een fantastische kerel. Een geweldige rapper en een verstandige man. Hij smijt zijn geld niet over de balk, maar heeft het slim geïnvesteerd."

“Jay-Z is een fantastische kerel. Een geweldige rapper en een verstandige man”
Tom ter Bogt, hoogleraar popcultuur

"Hij heeft een aantal bedrijven en maakt daarnaast belangrijke statements over zwart zelfbewustzijn. Dat laten de clips in het Louvre zien die hij met Beyoncé maakte. 'Wij zijn black royalty en wij horen hier', zeggen die. Ik heb groot respect voor hem als hiphopartiest en ondernemer."

Jongens van het gymnasium hoeven niet te rappen

En zo kun je miljardair worden, legt de hoogleraar uit: keihard werken, uitzonderlijk veel talent hebben en toegewijd zijn aan wat je doet.

En jonge Nederlandse rappers met ambitie? "Je ziet veel Nederlandse rappers hetzelfde doen: opscheppen met dure spullen en met geld smijten. Veel van die Nederlandse rappers komen ook uit achterstandswijken en hebben wel die street credibility."

"Boef bijvoorbeeld, verlaten door z'n vader, opgroeiend in een arme buurt. Die rappers zijn geen jongens van het gymnasium. Dan hoef je het namelijk niet te doen, rappen. Maar een aantal van hen spiegelen zich ook aan die andere kant van Jay-Z. Dat zijn goede ondernemers die op basis van hiphop een mooie maatschappelijke carrière tegemoet gaan."