Zzp'ers moeten zich waarschijnlijk verplicht gaan verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Wanneer en hoe dat gaat gebeuren is nu nog onduidelijk. Waar moet je aan denken als je vandaag zonder verzekering zit en wel iets wil regelen? Denk alvast verder dan een broodfonds, adviseren experts.

Zelfstandigenorganisaties waren niet erg enthousiast over het nieuws dat zzp'ers mogelijk verplicht een arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov) moeten afsluiten. Momenteel is slechts rond de 20 procent van alle zzp'ers verzekerd tegen langdurige ziekte, aldus cijfers van het CBS.

In die 20 procent zijn leden van zogeheten brood- en netwerkfondsen niet inbegrepen. Dat soort alternatieven voor aov's lijken soms een heilige graal te zijn voor kleine ondernemers: Je bent maar ongeveer een tientje kwijt per maand, en de inleg mag je later (gedeeltelijk) terug halen als je wilt.

“Het probleem nu is natuurlijk dat de aov voor velen onbetaalbaar is”
Maarten Post, voorzitter ZZP Nederland

Broodfondsen zijn gebaseerd op vertrouwen; er is geen arbo-arts die uitkeringsaanvragen moet goedkeuren. Bij netwerkfondsen is de sociale controle wat losser, maar je bent ongeveer net zo weinig geld kwijt als bij een broodfonds.

Geen optimale oplossing

Zzp-adviseurs die NU.nl heeft gesproken menen dat deze nieuwe manier van verzekeren geen optimale oplossing zijn voor de groeiende groep zzp'ers.

"Een broodfonds is voor velen een geweldige manier om kortdurende ziekte op te vangen. Meer is het ook niet. De uitkering stopt na twee jaar - ook als je ongeneeslijk ziek wordt", zegt financieel trainer Femke Hogema. "Zeggen dat ziekte jou niet overkomt is onzin. Zzp'ers moeten dit serieuzer nemen."

Pas over één jaar weten zzp'ers meer over wat de nieuwe regels rond de verplichte aov precies inhouden. Of brood- en netwerkfondsen mee zullen tellen als aov is onduidelijk, meldt een woordvoerder voor het ministerie van Werkgelegenheid en Sociale Zaken.

Als je nu zonder verzekering zit en iets wil afsluiten, waarop moet je dan letten?

Nooit een volwaardig alternatief

Brood- en netwerkfondsen zijn nooit een volwaardig alternatief geweest tot traditionele aov's, zegt ook Maarten Post, voorzitter ZZP Nederland. "Het probleem nu is natuurlijk dat de aov voor velen onbetaalbaar is en dat zzp'ers in risicoberoepen worden buitengesloten", zegt Post.

“De premie wordt dus steeds minder makkelijk om te betalen”
Ina Heijnen, zzp'er

Een van de weinige zzp'ers die wel een aov heeft is Ina Heijnen. Toen ze als zzp'er begon in 2012 was ze gewend aan de zekerheid van haar vaste baan. "Ik wilde niet op een houtje moeten bijten als ik ziek zou worden", vertelt de yogadocent uit Utrecht.

"Bij mijn verzekering krijg je ook bij zwangerschap een uitkering, wat super fijn was toen ik mijn dochter kreeg. Anders had ik moeten rondkomen van de uitkering van het UWV en dat is echt weinig."

280 euro per maand kwijt

In het begin kreeg Heijnen een korting op de premie doordat ze jong en gezond was. Inmiddels loopt haar premie elk jaar omhoog. Momenteel is ze maandelijks 280 euro kwijt. "Nu ben ik een boek aan het schrijven en haal minder binnen. De premie wordt dus steeds minder makkelijk om te betalen."

Zzp'ers die nu een aov willen afsluiten kunnen een aantal dingen doen om de kosten omlaag te brengen. Veel ondernemers die NU.nl heeft benaderd voor dit verhaal kiezen bijvoorbeeld voor een broodfonds én een aov.

"Dit omdat een broodfonds maar twee jaar uitkeert. Voor de periode daarna heb je dus toch een aov nodig", zegt Thea Fillekes. Ze is lid bij een broodfonds in Tilburg en heeft ook een aov getekend. Die gaat in pas na twee jaar ziekte. Mocht Fillekes korter dan twee jaar ziek worden, dan werkt het broodfonds als vangnet.

'Dan klopt er iets niet in je businessmodel'

Op deze manier wordt de aov-premie lager, voor sommigen kan het bijna 100 euro per maand schelen. Desondanks betaalt Fillekes maandelijks 122,50 euro aan haar broodfonds en 325 euro aan aov-premie. Dat zijn bedragen die veel zzp'ers als onhaalbaar beschouwen.

"Dan klopt er iets niet in je businessmodel - dit moet er onderdeel van zijn", zegt Femke Hogema. "Het is waar dat sommigen niet vrijwillig zzp'er zijn geworden en dat is echt heel pijnlijk. Daarom begrijp ik dat er na wordt gedacht over een vangnet."

Een andere manier om de premie omlaag te brengen is om naar het uitkeringsbedrag te kijken, zegt Hogema.

"Je hoeft niet hetzelfde bedrag te verzekeren wat je nu verdient. Misschien heb je ook aanvullend spaargeld voor als je ziek wordt. Verzeker alleen wat je echt nodig hebt als je in de problemen komt."