Een ligbad op pootjes: voor 180 euro staat-ie een paar weken later in je badkamer. T-shirts kosten 1 euro en net echte Airpods liggen voor een tientje op je deurmat. Op AliExpress vind je alles, en het is spotgoedkoop. Wat zijn de addertjes onder het gras?

Al dat shoppen op AliBaba, de parapluonderneming waar AliExpress onder valt, moet stoppen, vinden zes Europese consumentenorganisaties, waaronder de Consumentenbond.

De verkoopvoorwaarden van de Chinese webwinkel zijn namelijk in strijd met Europese consumentenregels. Zo moet een ontevreden consument naar Hongkong om het uit te vechten en mogen klanten hun product niet binnen veertien dagen terugsturen zonder opgaaf van reden.

Ook verstrekt AliExpress geen duidelijke informatie over de wettelijke garantietermijn van minimaal twee jaar die in de Europese Unie geldt, en de Consumentenbond heeft de zaak aangekaart bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Daarom is AliExpress goedkoop

De consumentenbescherming is niet zoals in de EU, maar daar staat tegenover dat de producten extreem goedkoop zijn.

AliExpress betaalt niet voor fysieke winkels en winkelpersoneel, belooft geen snelle levering, ze leveren goede imitaties van merkproducten en bovendien wemelt het er van de recensies van eerdere klanten, voor bijna elk product. Dat spoort klanten ook aan dezelfde producten te bestellen.

Ook de loonkosten zijn er laag, wat een belangrijk onderdeel is van de kostencalculatie. Bij kleine bestellingen wordt geen btw geheven, en de verpakkingen zijn van lage kwaliteit.

Bovendien krijgt het land korting op posttarieven, omdat het nog altijd wordt beschouwd als ontwikkelingsland. Dat zegt Ed Sander, expert op het gebied van Chinese e-commerce en oprichter van kennisplatform ChinaTalk.

"Of je nu een product rechtstreeks koopt bij de producent in China, of bij de HEMA, dat maakt voor de producent niet uit. Maar de HEMA betaalt voor winkelpanden, reclame, personeel en dat wordt doorberekend aan de consument."

Niet altijd goedkope troep

Het idee dat AliBaba wemelt van de goedkope troep is een misvatting, zegt Sander. "Je kunt je als consument ook afvragen: waarom moet ik 40 euro betalen voor een iPad-hoesje bij de Apple Store, terwijl AliExpress identieke hoesjes verkoopt voor 6 dollar?"

Ketens als HEMA en Zeeman kopen bij dezelfde producenten en de kwaliteit is dus niet minder. "Wat AliBaba heeft gedaan is de Chinese markt rechtstreeks openstellen voor de westerling."

“Wat je beter niet kunt kopen op AliExpress: speelgoed, voeding of make-up”
Ed Sander, expert Chinese e-commerce

Daardoor kunnen ook kleine ondernemers hun zelfgemaakte spullen verkopen, op een ander onderdeel van Alibaba: de webwinkel Taobao.com, zegt Sander. Ook de werkomstandigheden voor personeel zijn flink verbeterd, zegt Sander, en zijn niet te vergelijken met die in Myanmar of Bangladesh.

China is snel en slaat stappen over

China maakt niet voor de lol zoveel mogelijk goedkope rotzooi, zij doen dat omdat er vraag naar is vanuit de hele wereld. Het is maakindustrie op bestelling. Dat zegt Froukje de Jong, sinoloog en marketeer.

Chinese webwinkels zullen alleen nog maar verder groeien en innoveren, zegt De Jong. In Europa gaan we langzaam via omvallende winkelketens naar e-commerce, maar in China was de offline retail nog niet zo groot. Omdat zij een achterstand hadden, had China geen last van de remmende voorsprong.

“Er zijn in China zelfs bedelaars met een QR-code”
Froukje de Jong,sinoloog en marketeer

"Ze hebben die stap overgeslagen, zoals Chinezen dat veelvuldig doen, en dat heet het leap frogging-principe. De analoge telefoon sloegen ze over, de transitie naar elektrisch rijden gaat veel sneller dan in Europa en van muntgeld zijn ze gelijk gesprongen naar online payment. Er zijn zelfs bedelaars die werken met een QR-code."

Waar Nederland langzaam winkel na winkel ziet omvallen, blijft China's e-commerce groeien en innoveren. "Ze zijn veel sneller en technologisch creatiever dan hier en spelen razendsnel in op trends. Ze zijn klantgericht, zetten de consument centraal en denken op lange termijn. Dat is typisch Chinees: het hele plaatje kunnen overzien."

Wat kun je beter niet kopen op Aliexpress?

  • Chinezen wantrouwen hun eigen voedsel, zegt Ed Sander. Een voorbeeld is de babymelkpoeder. Voeding is dus niet aan te raden.
  • Make-up kan een gezondheidsrisico vormen.
  • Bloemzaden kunnen genetisch gemodificeerd zijn, en de effecten daarvan zijn nog niet goed getest.
  • Producten voor baby's raadt Sander ook af. "Je weet niet zeker of bijvoorbeeld een bijtring giftige stoffen bevat. Bij HEMA weet je door de garantie zeker dat dit niet het geval is."