De rente op studieleningen dreigt omhoog te gaan. Dat zal de gemiddelde student bij de maximale looptijd ongeveer 5.000 euro meer gaan kosten, oftewel een slordige 12 euro per maand. Hoe erg is dat eigenlijk?

De studentenorganisaties zijn in ieder geval not amused. In maart stuurden 27 politieke en maatschappelijke jongerenorganisaties een brandbrief naar de Eerste Kamer om niet in te stemmen met de hogere rente.

"Het is niet rechtvaardig om drie jaar na de invoering van het leenstelsel jongeren, die al zo'n schuldenlast hebben, te belasten met een hogere rente", schreven de organisaties in de brief.

Rente voortaan gekoppeld aan hogere tienjaarsrente

De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel op 28 mei. Het plan is om de rente voor studenten die vanaf 2020 aan een studie in het hoger onderwijs beginnen, te koppelen aan de tienjaarsrente in plaats van aan de vijfjaarsrente.

De tienjaarsrente ligt hoger dan de rente op staatsleningen met een looptijd van vijf jaar. Gemiddeld genomen lag de tienjaarsrente de afgelopen tien jaar 0,78 procentpunt hoger dan de vijfjaarsrente. Momenteel ligt de rente van de tienjarige staatslening echter een stuk lager dan dat gemiddelde.

Door de hogere kosten, wordt extra aflossen misschien lastiger, denkt senior econoom Leontine Treur van RaboResearch. "Dus dat betekent dat de lening langer loopt."

Hypotheekverstrekkers kijken naar schuld, niet naar rente

Voor de hoogte van je hypotheek maakt een verhoging van de rente in ieder geval niet zoveel uit. Hypotheekverstrekkers kijken voor het bepalen hiervan naar de omvang van de schuld en niet naar de rente.

Hoewel de studieschuld niet geregistreerd wordt bij het BKR, is het geheim houden ervan om een hogere hypotheek los te peuteren trouwens niet verstandig. Als later blijkt dat je die schuld hebt achtergehouden, vervalt het recht op Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

“Studentenkamers zijn ontzettend duur in verhouding tot het aantal vierkante meters”
Leontine Treur, econoom RaboResearch

Dat een studieschuld je behoorlijk in de weg kan zitten bij het afsluiten van een hypotheek, weet ook Sharon Mendel-Windmuller. Zij heeft een studieschuld van bijna 18.000 euro, maar is nog niet begonnen met afbetalen.

"Door mijn studieschuld kan ik 30.000 euro minder lenen voor een hypotheek", zegt Mendel-Windmuller. In de praktijk betekende dit dat ze maar 122.000 euro kon lenen in plaats van 152.000 euro. Niet genoeg om met een modaal inkomen een huis te kopen.

"Nu zit ik in een huurhuis van 716 euro, maar ik had liever een hypotheek gewild van 500 euro", vertelt Mendel-Windmuller.

'Een studielening blijft een lening met een goed rendement'

Studenten beginnen twee jaar nadat de studiefinanciering is gestopt met het aflossen van hun studieschuld. Er geldt een aflosfase van maximaal 35 jaar.

Rationeel gezien is een lening voor je studie volgens Treur nog altijd een lening die meestal "een goed rendement oplevert, aangezien hoger opgeleiden gemiddeld genomen een hoger inkomen hebben".

Het bedrag dat je maandelijks moet betalen, wordt berekend door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) op basis van de hoogte van de schuld en de rente. Daarnaast kijkt de dienst naar je draagkracht, waarbij ook het inkomen van de partner meetelt.

Je hoeft nooit meer dan 4 procent van je inkomen boven de zogenoemde draagkrachtvrije voet te betalen. Dat is voor de meeste mensen 143 procent van het minimumloon. DUO stelt het rentepercentage steeds voor vijf jaar vast.

Studielening is 'behoorlijk comfortabele lening'

Sinds de invoering van het nieuwe leenstelsel blijven veel meer studenten thuis wonen, in plaats van een loeidure studentenkamer te betrekken. "Thuis blijven wonen is een goede manier om te besparen, want studentenkamers zijn ontzettend duur in verhouding tot het aantal vierkante meters", zegt Treur.

Al met al is zo'n studielening behoorlijk comfortabel vergeleken met andere leningen, merkt Treur op. "Je hebt niet alleen een lage rente, maar ook een kwijtscheldingsmogelijkheid."

De rest van je studieschuld wordt kwijtgescholden als de aflosfase voorbij is, maar de schuld nog niet volledig afgelost. In uitzonderlijke situaties kan de schuld worden kwijtgescholden op medische gronden. En bij overleden van degene die geleend heeft, wordt de schuld ook kwijtgescholden en niet verhaald op een eventuele partner, of kinderen.