In de berichtgeving over jouw pensioen zie je allerlei cijfers langskomen. Maar hoeveel geld kan je daadwerkelijk verwachten op je oude dag? Veel mensen hebben te hoge ambities, toont onderzoek.

Het Nederlandse pensioenstelsel heeft door de jaren zoveel lof gekregen dat je je kunt afvragen of een nieuw stelsel echt nodig is. Afgelopen oktober stelde consultancybedrijf Mercer dat we hier het beste pensioenstelsel ter wereld hebben.

Het lijkt alsof dat beeld al langer heerst onder de Nederlanders. 26 procent van de Nederlanders verwacht namelijk dat ze meer geld nodig zullen hebben op hun oude dag dan ze daadwerkelijk aan pensioen zullen krijgen.

“De ambities in uitgaven verschillen ook veel tussen inkomensgroepen”
Marike Knoef, hoogleraar economie

Dit blijkt uit onderzoek van Netspar, een instituut dat onderzoek doet naar pensioenen. Het is "zorgwekkend" dat zo veel mensen niet genoeg pensioen zullen ontvangen om hun verwachte minimale kosten te dekken, meent Marike Knoef, hoogleraar economie aan de Universiteit Leiden en onderzoeker bij Netspar.

Fors uiteenlopende cijfers over pensioenprognoses

"De ambities in uitgaven verschillen ook veel tussen inkomensgroepen. Mensen die het minst verdienen, verwachten dat ze 100 procent van hun salaris nodig zullen hebben om hun kosten te dekken als gepensioneerden", zegt Knoef.

"Middeninkomens geven aan dat ze 70 tot 80 procent nodig zullen hebben van hun huidige salaris, en mensen met de hoogste salarissen zullen met 60 procent van hun salaris tevreden zijn."

In de berichtgeving over pensioenprognoses zie je fors uiteenlopende cijfers voorbijkomen. Een Duits artikel leidde tot verhalen in internationale media eind vorig jaar. In Nederland is het fijn om oud te worden, daar krijg je namelijk 105 procent van je salaris als pensioen, kon je lezen in Wirtschaftswoche. Een ander vaak terugkerend cijfer is dat je 70 procent van je salaris zou krijgen. Wat klopt er nu eigenlijk?

Combinatie van AOW en aanvullend pensioen

Laten we beginnen met de senioren van nu. Het inkomen van de gemiddelde Nederlander boven de 65 is momenteel 86 procent van het gemiddelde besteedbare inkomen in Nederland. Dit komt door "een heel knap systeem", zegt Boele Bonthuis, pensioeneconoom bij de OESO in Parijs.

"Het is een combinatie van een algemene AOW en een aanvullend pensioen dat vaak wordt aangeboden door de werkgever. Niet alle landen hebben dit", zegt Bonthuis.

Die 86 procent is gebaseerd op een gemiddeld persoon in loondienst met aanvullend pensioen, eigen spaargeld en beleggingen incluis. Dit is dus een scenario dat niet haalbaar is voor iedereen.

105 procent pensioen van je laatste salaris

Hoe zit het dan met die 105 procent van je salaris in pensioen, waarover dat Duitse blad berichtte? In theorie zou het wel kunnen, omdat je als gepensioneerde bijvoorbeeld lagere belasting betaalt. Maar realistisch is het niet, zegt Bonthuis: "Het is gebaseerd op een bestcasescenario waarin je je hele volwassen leven werkt, altijd fulltime, en geen enkel gat hebt in je carrière. Zo ziet het leven er niet uit."

Dat je 70 procent van je salaris als pensioen zou krijgen, dat is ook niet de waarheid. Het percentage is echter een richtlijn bij Nederlandse instellingen en pensioenuitvoerders. Met 70 procent van je laatste salaris voor de pensionering zou je kunnen rondkomen, is de redenatie.

Die 70 procent bestaat uit de AOW en aanvullend pensioen van een werkgever. De hoogte van de AOW wordt bepaald door de individuele levenssituatie en kan tussen de 750 en 1.400 euro per maand zijn.

Aandeel Nederlanders zonder aanvullend pensioen steeds groter

Volgens het CBS bouwt 12,3 procent van alle werkende Nederlanders zzp'ers geen tweedepijlerpensioen op. Het aandeel Nederlanders zonder verplicht aanvullend pensioen is ook steeds groter geworden. In geen ander EU-land is het aandeel zzp'ers zo snel gegroeid als in Nederland in het laatste decennia, meldt Eurostat. Zelfstandigen hebben wel de mogelijkheid om aanvullend pensioen op te bouwen in een vrijwillige pensioenregeling.

Wat kunnen jongeren van nu dan verwachten op hun oude dag? Nederlanders die in 2016 zijn begonnen met werken, kunnen een pensioen verwachten rond de 79 procent van hun laatste salaris voor pensionering, volgens de OESO. Dat hoge percentage is grotendeels te danken aan de steeds hogere pensioenleeftijd, zegt pensioeneconoom Bonthuis.

Die 79 procent pensioen geldt overigens niet voor iedereen. Het is berekend aan de hand van een persoon in loondienst die pensioen opbouwt via werk. Om recht te hebben op de volledige AOW moet je ook vijftig jaar in Nederland hebben gewoond voor de pensionering.