Een goed plan voor je oude dag? Initiatieven voor woonprojecten worden vanaf deze week deels gesubsidieerd en de overheid staat garant voor een lening. Nu de ideeën nog. Atie Schipaanboord, deskundige wonen en zorg bij ANBO, de belangenvereniging voor senioren, legt uit wat dit betekent voor de bouwopgave in Nederland.

Bejaardentehuizen worden gesloten, en ouderen worden aangemoedigd zo lang mogelijk thuis te wonen, met behulp van thuis- of mantelzorg. Er is behoefte aan vernieuwing in het woonzorglandschap, maar initiatieven komen lastig van de grond.

Sinds vorige week kunnen burgers met een goed idee voor een levensloopbestendige woonvorm financiële hulp van het kabinet krijgen: de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ).

Betekent dit dat senioren zelf verantwoordelijk zijn voor de bouw van hun ideale woning?

Schipaanboord: "Er zijn zo veel goede en leuke initiatieven voor woonprojecten voor ouderen die maar niet worden gerealiseerd. Hartstikke goed dus dat er een nieuwe regeling is om het makkelijker te maken, maar dit moet los komen te staan van de verantwoordelijkheid die gemeenten hebben. Er is totaal geen druk van de overheid op gemeenten om in te spelen op de demografische ontwikkelingen."

"Het idee is dat deze wooncomplexen de ouderen vitaal houden, minder eenzaam maken en meer betrokken bij de samenleving, zodat er ook bespaard kan worden op zorgkosten."

"Wij hadden graag gezien dat het ministerie van Binnenlandse Zaken zich intensiever had bemoeid met de bouwopgave voor ouderen, en niet grotendeels het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport."

Wat zijn die initiatieven die wij nu als burgers kunnen beginnen?

"Als voorbeeld wordt steeds De Knarrenhof genoemd, een woonzorgcentrum met hofjes en een gemeenschappelijke tuin, waarbij jong en oud samenleven. Daar is behoefte aan."

"Dat project is al tien jaar geleden gestart, en alleen in Zwolle is er één geopend. Voordat het weer tien jaar duurt, moeten we dus nu met plannen komen. Er is weinig grond beschikbaar, maar op bestaande locaties is veel mogelijk. Zo ken ik een oude bibliotheek in Amersfoort die is omgebouwd tot een levensloopbestendige woonzorglocatie."

Gaat deze subsidie zorgen voor de verwachte vijftig woonprojecten per jaar?

"Het is geen subsidie voor een volledig project. De ontwikkelfase wordt vergoed, waarin wordt gekeken naar de haalbaarheid van een plan. Waar het vervolgens vaak op stukloopt, is een lening bij de bank, en daar is deze regeling voor. In het voorstel staat helaas niets over samenwerking met een woningcorporatie. Daar hebben wij vragen over gesteld."

Wat zouden gemeenten nu moeten doen?

"Dit is een geweldige kans om burgers bij hun eigen woningbouw te betrekken. Ze zouden mensen moeten oproepen met ideeën te komen en indieners die het geld eerder niet rond konden krijgen opnieuw uitnodigen."

Wat houdt deze subsidieregeling in?

  • Wie een goed idee heeft, kan subsidie aanvragen om de haalbaarheid van het plan te onderzoeken. Voor deze fase is maximaal 20.000 euro per project beschikbaar.
  • De overheid staat garant voor 90 procent van de leningen in de ontwikkelingsfase en voor 15 procent van de leningen die afgesloten worden in de bouwfase. Per plan is de borging maximaal 180.000 euro. Het kabinet denkt dat op die manier elk jaar ongeveer 55 projecten kunnen worden gestimuleerd. Vanaf 2021 is er maximaal 164,4 miljoen euro beschikbaar voor borgstellingen.
  • Voor het bouwen en verhuren of verkopen van het project staat de staat garant voor een achtergestelde lening van maximaal 15 procent van de stichtings- of verwervingskosten bij deze fase. Per plan is de borging maximaal 1.600.000 euro. Naar verwachting zijn hier jaarlijks vijftig projecten mee te financieren.