Belasting betalen voor hondenpoep die je zelf, nog warm, opruimt en weggooit kan voor veel hondenbezitters nogal onredelijk voelen.
Hondenbelasting is belachelijk en moet worden afgeschaft, vindt baasje Gary Yanover uit Kortgene, die een burgerinitiatief startte. Inmiddels ligt de kwestie bij de Tweede Kamer. Vergeleken met belastingen vroeger én in de rest van de wereld valt zo'n blaftaks best mee, zegt Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht.

We betalen belasting om in een beschaafde samenleving te kunnen leven, aldus Hemels. Belasting heeft naast de budgettaire functie, dus geld ophalen voor overheidsuitgaven als gezondheidszorg en infrastructuur, een tweede functie: gedragsverandering bevorderen, zegt Hemels.

“Iedereen wil goede gezondheidszorg, een onafhankelijke rechterlijke macht, politie en infrastructuur. Dus betalen we belasting”
Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht

"Alles aan de markt overlaten werkt niet zoals we dat zouden willen. De meesten van ons willen toegankelijke gezondheidszorg, een onafhankelijke rechterlijke macht, politie, goede infrastructuur, onderwijs voor iedereen, et cetera."

Dat burgers belasting betalen om dat te realiseren, daar is in Europa inmiddels wel consensus over, weet de professor.

“Veel dienstmaagden hebben was een teken van weelde, en werd dus extra belast”
Sigrid Hemels

Extra betalen voor ramen en dienstmaagden

Belastingen stuiten altijd op weerstand, zegt Hemels. De weeldebelasting bijvoorbeeld. Er moest geld worden geïnd, en daarbij werd gekeken naar draagkracht. Er werd in Nederland bijvoorbeeld belasting geheven over het aantal ramen en het aantal dienstmaagden. Dat was luxe, en dus een teken van draagkracht."

Mensen wisten niet hoe snel ze de ramen weer dicht moesten spijkeren, zegt Hemels. "Belastingontwijking is van alle tijden. Het zit in onze natuur", aldus Hemels. "In Griekenland zie je nu overal huizen met een open derde verdieping. Je hoeft er pas belasting over je bezit te betalen als je huis af is. Dus staan overal huizen waarbij een gedeelte nog niet af is."

Toen er in Eindhoven een jaartje werd geëxperimenteerd met een vliegtaks gingen Nederlanders massaal vanuit Duitsland vliegen en als belastingen hier te hoog worden, verhuizen bijvoorbeeld ondernemers naar het buitenland. Dat mag best, zegt Hemels, maar ook dat valt onder belastingontduiking.

Heel vergezochte belastingen, waarvan de oorsprong wel te verklaren is, zijn te lastig om te handhaven en verdwijnen vanzelf.

Hemels: "De 'beltbuckletax' in Texas bijvoorbeeld. Zo'n mooie gesp valt niet onder kleding, het is versiering. Een riem heeft nog een functie, want die houdt je broek op. Kun je zo'n siergesp betalen, dan heb je waarschijnlijk meer te besteden en daarom wordt dat nog steeds belast. "

In de praktijk werken belastingen als een beltbuckletax vaak niet, legt de hoogleraar uit. "Mensen kerven zelf wel iets op hun gesp, of verzinnen er iets anders op. Het is vaak ook moeilijk te controleren."

'Hondenbelasting hoort niet bij het Rijk'

Of dat met onze hondenbelasting gaat gebeuren? Hemels: "Mijn mening is dat handhaving of afschaffing van de hondenbelasting typisch iets is dat niet bij het Rijk moet worden neergelegd."

"Gemeenten mogen alleen belasting invoeren die het Rijk toestaat en kunnen ervoor kiezen de hondenbelasting niet in te voeren. Lokaal bereik je dus veel meer."

"Belasting wordt nooit vrijwillig afgedragen. Het grappige is dat mensen vooral geïrriteerd zijn door belastingen die ze in één keer moeten betalen, zoals de inkomstenbelastingen. Terwijl ze soms wel tienduizenden afdragen aan loonbelasting."

Het brutoloon zien we als een fictief bedrag, zegt de professor, dat toch niet van ons is of zal worden. "Belasting gaat over geld, cijfers en voor een groot deel over psychologie."

Bizarre belastingen in de Verenigde Staten

  • Laat je als werknemer je mensen het liefst naakt of halfnaakt op kantoor verschijnen? Prima, maar in de staat Utah moeten werknemers 10 procent extra belasting afdragen.
  • Op vervoersbewijzen zit belasting. Ook in de staat Kansas. Maar als je besluit te forenzen in een luchtballon, wordt daar geen belasting op geheven. Het is wel belangrijk dat je echt een doel hebt met een luchtballonvaart. Als het een pleziertochtje is, valt het onder amusement en dat is niet onbelast.
  • Bont houdt je lekker warm, maar dat moet wel worden ontmoedigd vinden ze in Minnesota. Daar betaal je 6,78 procent extra belasting voor een jas met bont erin. Hoe ze dat controleren? Het bontgedeelte van de jas moet drie keer de waarde hebben van de rest van het materiaal van de jas. Nepbont is vrijgesteld van belasting.
  • In de staat Colorado betaal je 2,9 procent voor alle voedselverpakkingen die je niet per se nodig hebt. Tandenstokers en meeneemtrays bijvoorbeeld, maar ook het dekseltje op je koffie-to-go.