Cryptovaluta's blijven in de hoek zitten waar de klappen vallen. Na een crash eind vorig jaar en begin dit jaar leek het even rustig, maar sinds november hebben de digitale munten een nieuwe daling ingezet.

Sinds 5 november is bijvoorbeeld de bitcoin nog eens met bijna 50 procent gedaald en sinds het hoogtepunt in december 2017 is de munt ruim 80 procent minder waard geworden. Voor een bitcoin wordt nu 3.300 dollar betaald tegenover 13.600 dollar begin januari. Andere digitale munten ging het niet beter af en er worden nauwelijks nieuwe digitale munten geïntroduceerd

En ook bedrijven die nauwe banden hebben met de cryptomarkt lijden onder de malaise. Zo zijn de aandelen van chipmakers Nvidia en AMD met respectievelijk 49 procent en 39 procent gedaald sinds 1 oktober. Hun apparatuur wordt gebruikt bij het zogeheten minen van de cryptomunten, maar de prijzen van cryptomunten zijn zover gedaald dat het niet meer winstgevend is.

De hype lijkt voorlopig ook wel voorbij. Op Google wordt minder gezocht naar bitcoin en, ondanks de relatieve stabiliteit van medio dit jaar, wordt de munt steeds minder gebruikt voor betalingen, blijkt uit gegevens van Chainalysis waar Reuters over berichtte.

Trucjes om de prijs op te drijven

Maar wat is dan de oorzaak voor die daling? Eigenlijk is daar geen consensus over. Sommige bitcoinanalisten kijken naar de prijsbewegingen in het verleden van de cryptomunt. Komt de munt onder een bepaalde grenswaarde, dan laat dat zien dat handelaren somberder zijn en kan de munt wel eens verder dalen. Maar voorspellingen op basis van het verleden komen in de praktijk niet vaak uit. 

Wat het geven van een antwoord lastig maakt, is dat het heel moeilijk is om een goede prijs te berekenen voor bitcoin. Bij aandelen kijken handelaren bijvoorbeeld naar het toekomstige dividend: de uitkering van winst. Maar bij de bitcoin is het maar wat de gek ervoor geeft, zei ING-econoom Teunis Brosens enkele weken geleden. Hij vermoedt dat de prijzen van cryptomunten tijdens de hype door trucjes ook kunstmatig werden beïnvloed.

Zo blijken cryptomunten gevoelig voor trucjes om de prijzen te doen stijgen. Naar verluidt waren er honderden partijen die de cryptoprijzen oppompten om andere investeerders enthousiast te krijgen en de munten vervolgens dumpten tegen een hogere prijs. Brosens wees ook op het verschil in sentiment. Vorig jaar was dat een stuk positiever, terwijl met de prijsdaling van dit jaar de verhalen een stuk negatiever zijn.

ETF voor bitcoin komt er nog niet

Volgens één van de grootste enthousiastelingen van bitcoin, John McAfee, zijn mensen simpelweg in paniek geraakt. De oprichter van beveiligingsbedrijf McAfee denkt dat de "winter" gevolgd wordt door een "lente".

Overigens voorspelde hij eind 2017, toen de munt bijna 17.000 dollar waard was, nog dat een flinke daling van de bitcoin onmogelijk was. McAfee werd gelogenstraft en veel economen en analisten verwijzen naar zijn uitspraak als een typische rode vlag voor bubbelvorming.  

Voorlopig lijkt er ook weinig te zijn dat een verdere daling kan tegenhouden. Zo hoopte men lang op een zogeheten ETF voor de bitcoin. Een ETF, ook wel tracker of indextracker genoemd, is een fonds dat de waarde van een onderliggend product volgt. Zo zijn er trackers voor de AEX, maar ook voor allerlei sectoren.

Een ETF voor cryptomunten zou het makkelijker maken om de waarde van die digitale valuta te volgen. Zo kunnen handelaren indirect beleggen in bitcoin zonder de munten daadwerkelijk in handen te hebben. Maar de Amerikaanse toezichthouder, de SEC, moet goedkeuring geven voor zo'n ETF en die lijkt er nog niet te komen. Een daadwerkelijk besluit over de ETF is onlangs nog uitgesteld tot eind februari.  

Nieuwe ontwikkelingen en meer crashes

Maar bij veel kenners is er nog hoop. Zo zet men in op nieuwe ontwikkelingen van de technologie om cryptovaluta beter geschikt te maken voor betalingen. Ook is het niet de eerste keer dat de munt is ingestort, hoewel het niet eerder zoveel in het nieuws is geweest.

En sinds de start van de cryptomunten hebben zich ook meerdere ineenstortingen voorgedaan. Zo schreef Noah Smith, voormalig assistent-professor Finance aan de Amerikaanse Stony Brook Universiteit, al eerder dat bitcoin meerdere crashes heeft meegemaakt die zelfs veel zwaarder waren. In 2011 knapte de bubbel al een keer en in 2013 waren er zelfs twee crashes.

Misschien wel goed voor de maatschappij

Smith concludeert dat de bitcoinbubbel misschien wel goed was voor de maatschappij. De cryptobubbel was veel kleiner dan bijvoorbeeld de dotcombubbel en de huizenbubbel in de VS en de schade valt in het niet. Smith ziet daarom ook een positieve noot.   

"De ervaring van zo'n klassieke, perfecte financiële bubbel is misschien wel genoeg om de millennialgeneratie te onderwijzen over wat hun voorouders op een veel pijnlijker manier moesten leren: als iets te goed lijkt om waar te zijn, is het dat meestal ook."