Crowdfunding, sinds het begin van de kredietcrisis hét toverwoord voor armlastige idealisten met een briljant plan waarvan ze de bank niet wisten te overtuigen. Met geld van het publiek konden honderdduizenden ondernemingen en projecten starten. Inmiddels is de crowd meer geïnteresseerd in het rendement, want dat is veel hoger dan de huidige spaarrente.

Die hype is wel voorbij, zegt Gijsbert Koren, oprichter van het eerste crowdfundplatform voor bedrijfsfinanciering in Nederland en beheerder van website Crowdfunding Cijfers. "De beleving was toen: zoek je geld? Begin een crowdfundingscampagne, dat is de oplossing voor alles. Maar het is natuurlijk geen automatische geldmachine."

Crowdfunding startte in 2006 met Sellaband, het eerste crowdfundplatform ter wereld waar iedereen een nieuwe cd van een band of muzikant mogelijk kon maken vanaf 10 dollar. Daarna werd het wereldwijd erg snel populair, aldus crowdfundpionier Koren. In 2009 startte hij samen met een team het eerste Nederlandse crowdfundplatform CrowdAboutNow. 

Crowdfunding hoeft geen donatie te zijn

 "Crowdfunding ging en gaat vaak over projecten waar investeerders vanuit overtuiging en emotie in willen investeren. Een product dat er móét komen. WakaWaka, Snappcar, Seepje en de Fairphone zijn daar voorbeelden van."

Investeren in een project waar je zelf achter staat betekent niet dat het een donatie hoeft te zijn. Koren: "Steeds meer mkb-ondernemers met een bewezen verdienmodel gebruiken ook crowdfunding om hun werkkapitaal of een nieuwe machine te financieren. Dat is minder risicovol dan investeren in een idee of nieuwe start-up."

“Idealisme kan ook winstgevend zijn.”
Gijsbert Koren

Het grootste gedeelte van al het met crowdfunding opgehaalde geld ging in de eerste helft van 2018 naar ondernemingen: 138 miljoen euro. In totaal werd er in het eerste half jaar 154 miljoen euro opgehaald via crowdfunding.

Tapas in Almere, lekker veilig

Adine Versluis is zo'n crowdfunder die zoekt naar het beste rendement. In een periode waarin ze weinig te besteden had, stak ze kleine bedragen in crowdfundprojecten. Het rendement is veel hoger dan de spaarrente, redeneerde zij. "Ik begon met een website financieren, Hetkanwel.nl. Het project had een looptijd van een jaar, en een rente van 10 procent. Na een jaar kreeg ik mijn investeringsbedrag terug rente, dus 1.100 euro. Daar heb ik verder niks voor gedaan."

“Met mijn geld ga ik niet de dromen van een ander financieren.”
Adine Versluis

Momenteel financiert Versluis tapasbar La Cubanita in Almere. "Tapas in Almere, dat leek me veilig. Ik kom uit Kollumerzwaag, daar zou het niet werken. De rente die ik ontvang, is 7,5 procent, en het loopt prima. Ik krijg elke maand een gedeelte terug, met rente." Het nadeel van het tapasproject, zegt Versluis, is de looptijd. "Het loopt vier jaar en ik maak elke maand een beetje winst. Dat voel je niet echt. Mijn volgende project wordt dus weer een kortlopende van maximaal één jaar."

Om te controleren of een project veilig is, moet je kijken naar het bedrag dat een onderneming zelf inlegt, tipt Versluis. "La Cubanita had in totaal 160.000 euro nodig, ze hadden zelf al 80.000 euro. Dan weet je dat ze serieus bezig zijn en niet vanaf nul beginnen." Aan projecten waarbij een investering een donatie wordt, begint ze niet. "Iedereen wil de loterij wel winnen, maar die kale (Gaston Starreveld, red.) staat ook niet zomaar bij mij op de stoep."

Op de crowdfundplatforms staat aangegeven hoe veilig een project is. Zo kent Versluis een accountantkantoor dat snel 10.000 euro nodig had voor uitbreiding en door het platform veilig werd beoordeeld. "Bij dat kantoor hadden ze geen zin in die papierwinkel bij de bank. Ze boden 15 procent rente, en binnen een jaar was de lening afbetaald. Een project om bij in slaap te vallen natuurlijk, maar een geweldig rendement."

'Binnen vier dagen 180.000 euro binnen'

Een arme start-up heeft weinig kans van slagen buiten het eigen netwerk, wist ook Charlotte Krijger. Zij startte begin dit jaar met een crowdfundcampagne voor haar al succesvolle onderneming Yaya Kombucha. "Mijn partner en ik brouwen kombucha, een gefermenteerd drankje. In de Verenigde Staten kun je dit op elke straathoek kopen, maar in Europa is het nog niet zo ingeburgerd. We hadden nog een bedrag nodig om het serieuzer aan te pakken en op te schalen."

“Binnen vier dagen hadden we 180.000 euro opgehaald om op te schalen”
Charlotte Krijger

Binnen vier dagen was de 180.000 euro binnen, vertelt Krijger. "We dachten een gedeelte op te halen door crowdfunding en de rest aan ons eigen netwerk te vragen, maar dat bleek niet eens nodig. Alle investeerders zijn mensen die geloven dat ze kunnen verdienen aan ons product." Het rentepercentage dat investeerders ontvangen is 8,5 procent, aldus Krijger. "Verder weten we niet wie het zijn, door de wet op privacy"

Versluis krijgt regelmatig negatieve reacties als ze vertelt over rendabel crowdfunden. "Crowdfunden is bedoeld om de dromen van anderen waar te maken, zeggen veel mensen. Maar mijn eigen dromen dan? Prima als iemand z'n eigen geitenwollen sokken wil breien, in een caravan wil wonen en de dromen van anderen wil betalen, maar ik zie dit als een zakelijke transactie waarbij beide partijen winnen."