We gaan naar een cashloze samenleving, waarschuwde De Nederlandsche Bank (DNB) onlangs. Dat is slecht nieuws voor kwetsbare groepen, maar goed nieuws voor kwaadwillende hackers. Nieuwe cijfers van DNB laten zien dat nog vier op de tien mensen in Nederland contant betalen. Waar zijn al die munten en biljetten gebleven? En waarom slaan we nog Nederlandse euro's?

De Nederlandse euromunt wordt nog net zo hard geslagen al voorgaande jaren, weet Bert van Ravenswaaij van de Koninklijke Nederlandse Munt. "In februari waren we al klaar met het slaan van alle euro's voor De Nederlandsche Bank en voor België. Nu slaan we munten voor Jamaica, Honduras, noem maar op."

Er was zelfs een kleine toename van euromunten dit jaar, zegt Van Ravenswaaij. "Dat is niet echt verklaarbaar. Vooral de 5 eurocenten slaan we bij, want die verdwijnen gewoon. In een potje, in je auto, de voering van de bank, in een oude sok. Euro's verslijten, die moeten we bijmaken. We krijgen gewoon nog orders van De Nederlandsche Bank, en die munten worden geslagen."

Ook bankbiljetten zijn als vanouds in omloop, zegt Tobias Oudejans, woordvoerder van DNB. Vorig jaar kwam de Europese Centrale Bank (ECB) zelfs met een gloednieuw ontworpen 500 eurobiljet.

“Munten slaan we nog steeds bij. Die verdwijnen in oude sokken, tussen banken en in potjes”
Bert van Ravenswaaij, KNM

"Waar al dat briefgeld blijft, weten we eigenlijk niet. Dat wordt opgepot. Blijkbaar houden mensen graag een stapel bankbiljetten onder hun hoofdkussen."

Ook buiten de eurozone wordt de euro steeds interessanter: in China, Zuid-Amerika of landen met een zwakke munt hebben mensen graag een stapel euro's liggen, aldus DNB.

Criminelen bewaren de bankbiljetten

We staan volgens Wim Boonstra voor een raadsel dat we met gezond verstand eigenlijk best kunnen oplossen. Boonstra is Rabobank-econoom en bijzonder hoogleraar economische en ­monetaire politiek aan de VU.

"Die grote bankbiljetten verdwijnen in het criminele circuit. Onlangs liet onderzoek zien dat mensen hoogstens een vijftigje in huis hebben, niet hoger. De honderdjes en vijfhonderdjes liggen in koffers, op de zolders van criminelen", meent Boonstra.

"Als je een weekendje naar Keulen gaat met je koffer vol, en daar met een 500 eurobiljet betaalt, kijkt niemand je raar aan. Er zijn veel plekken in Duitsland waar je nog steeds niet kunt pinnen. Het is een echt cashland."

“'Stel dat er oorlog uitbreekt. Dan ben je blij met wat contant op zak.'”
Tobias Oudejans, DNB

Een Amerikaanse econoom kwam onlangs met een interessant idee, vertelt de econoom: alleen nog maar muntgeld in omloop en alle bankbiljetten afschaffen. "Zo maak je het criminelen een stuk lastiger. Om munten te vervoeren, moet je echt een stevige vrachtauto hebben."

Een plan met een lange adem dat niet snel zal aanslaan in Europa, denkt Boonstra. "De 5 eurocent zal juist verdwijnen, de 1 en 2 eurocent al helemaal. Het koper heeft meer waarde dan de munt zelf."

'Anoniem geld uitgeven moet kunnen'

Fysiek geld verdwijnt voorlopig niet, zegt Oudejans van DNB. "Het woord zorg was misschien wat overdreven in onze berichtgeving. We liggen hier niet wakker van. Pinnen is efficiënt, veilig, milieuvriendelijk en gemakkelijk. Maar we weten ook dat mensen behoefte blijven hebben aan geld, niet alleen die kwetsbare groepen."

“De 500 eurobiljetten liggen op de zolders van criminelen”
Wim Boonstra, econoom

"Iedereen moet geld kunnen uitgeven zonder dat gelijk traceerbaar is waar je je geld aan uitgeeft. Dat maakt je geen crimineel. Stel dat er oorlog uitbreekt en je wil een gezin helpen onderduiken. Ik noem maar wat. Dan ben je blij met wat bankbiljetten."