Wie in Nederland komt werken als hoogopgeleide werknemer heeft recht op een lucratief belastingvoordeeltje: de eerste acht jaar van het verblijf hoeft over 30 procent van het loon geen inkomstenbelasting betaald te worden. Die regeling gaat per 2021 verdwijnen, tot woede van de al in Nederland wonende expats.

De 30-procentregeling is van toepassing op expats die minimaal 37.000 euro per jaar verdienen en in het buitenland zijn gerekruteerd. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woonden er in 2015 57.000 expats in Nederland die gebruikmaken van de 30 procentregeling.

Volgend jaar wil het kabinet af van de maatregel. Expats krijgen dan niet langer acht jaar lang de vrijstelling van 30 procent op hun inkomstenbelasting, maar vijf jaar. En dan zonder overgangsregeling voor expats die hier al zijn, zo was de insteek. Vorige week werd er toch een overgangsregeling ingesteld dankzij het geld van de dividendbelasting, en er geldt nu een overgangsperiode van twee jaar.

Het beperken van de regeling tot vijf jaar bespaart de staat in 2019 en 2020 gemiddeld 350 miljoen euro per jaar. Expats zijn ondanks de onlangs toegevoegde overgangsregeling boos en hebben hun krachten gebundeld in de Stichting United Expats of The Netherlands.

De Nederlandse overheid mag zijn beleid best aanpassen, zeggen de expats, maar voor bestaande gevallen zou de regel niet moeten gelden. Na een inzamelingsactie huurden zij advocatenbureau Stibbe in, dat onderzocht of de gang van zaken in lijn is met de wet.

'Expats zijn hierheen gelokt met deze afspraak'

Advocatenbureau Stibbe stelde een juridisch document op dat naar het kabinet en het parlement is gestuurd, vertelt advocaat en hoogleraar Rechtsgeleerdheid Tom Barkhuysen, waarin de betekenis van het rechtsbeginsel 'rechtszekerheid' wordt uitgelegd.

Barkhuysen: "Bestaande gevallen moet de wetgever respecteren. Deze mensen kregen bij aankomst in Nederland een brief van de Belastingdienst waarin staat dat het belastingvoordeel ingaat op datum X en afloopt op datum Y. Dat is een hele concrete toezegging waarmee zij naar Nederland gelokt zijn." 

FNV kan zich niet helemaal vinden in de kritiek. Misschien is twee jaar niet helemaal perfect, maar wel redelijk, zegt sociaaleconomisch beleidsadviseur Klaas Bangma van het FNV.

"De regeling van acht jaar was wel erg royaal. Hoe hoger het inkomen van een expat is, hoe hoger het voordeel." In ruim de helft van de gevallen gaat een gedeelte van de expat-regeling bovendien naar de werkgever, en dat betekent oneerlijke concurrentie ten opzichte van Nederlandse werknemers, aldus het FNV. 

'Expats ontvangen 20 procent minder salaris'

Plotseling wordt expats verteld dat een ondertekend document van de Belastingdienst niets meer waard is, zegt Jessica Piotrowski (35), expat en initiatiefnemer van de stichting, en dat is niet alleen onredelijk, maar heeft een grote impact op het leven van expats.

"De mensen die nu gebruikmaken van de 30-procentregeling hebben de hoogte van hun salaris onderhandeld en zijn financiële verplichtingen aangegaan op basis van hun verwachte salaris." Er zijn huizen gekocht, leningen voor woningrenovatie afgesloten, afspraken over pensioenpremies in het thuisland gemaakt en beslissingen gemaakt over het beginnen of uitbreiden van een gezin, vertelt Piotrowski.

"We weten dat nu dat expats zo'n 20 procent minder salaris zullen ontvangen in 2021. Nederland is een prachtig land, ik ben er trots op dat ik hier woon, maar nu is het ook een plek waar contracten blijkbaar nutteloos zijn."

Met het vooruitzicht 20 procent van het inkomen te verliezen is Jessica Piotrowski noodgedwongen begonnen met solliciteren in de Verenigde Staten. "We kunnen zo'n plotse, significante en onverwachte salarisafname niet aan."

'Meeste buitenlandse werknemers blijven geen acht jaar'

Volgens het Ministerie van Financiën is het aan de expat zelf om bij langlopende overeenkomsten rekening te houden met eventuele wetswijzigingen, aldus een woordvoerder.

"Het kabinet stelt het overgangsrecht voor een groot deel van de bestaande gevallen voor. Uit evaluatie blijkt dat 80 procent van de werknemers maar vijf jaar of korter gebruikt maakt van de regeling. Door de looptijd te verkorten naar vijf jaar worden de doelen van de regering, een regeling voor werknemers die tijdelijk in Nederland werken, gehaald." 

De Stichting United Expats of the Netherlands heeft het document van hun advocaat aan de Kamerleden gestuurd in de hoop dat er tegen wordt gestemd. Als dat niet lukt, overweegt de stichting een zaak aan te spannen als de maatregel van kracht wordt.