Brede welvaart in Nederland groeit, maar niet voor iedereen

De brede welvaart in Nederland, die niet alleen over de financiële cijfers maar ook over de tevredenheid over onder meer gezondheid en onderwijs gaat, vertoont de afgelopen acht jaar per saldo een stijgende lijn. Die stijging gaat echter niet voor iedereen op.

In het kort:

  • Brede welvaart berekend op basis van economisch, menselijk, natuurlijk en sociaal kapitaal
  • Hogeropgeleiden en inwoners met Nederlandse achtergrond hebben hoger welvaartsniveau
  • Inwoners met niet-westerse achtergrond blijven achter, mede door relatief veel lageropgeleiden
  • Jongeren tot 25 jaar en Nederlanders tussen 55-65 jaar ervaren lagere brede welvaart dan gemiddelde
  • Tussen 25 en 55 bovengemiddelde brede welvaart ervaren

Dat zijn de belangrijkste conclusies in het eerste onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar welvaart in de breedst denkbare zin.

Het CBS keek voor het onderzoek niet alleen naar materiële welvaart, maar ook naar zaken als tevredenheid over het leven, gezondheid en onderwijsniveau. Bovendien berekende het bureau hoe de brede welvaart in Nederland zich verhoudt tot die in andere landen en in hoeverre die wordt doorgegeven aan toekomstige generaties.

Volgens het onderzoek hebben hogeropgeleiden en inwoners met een Nederlandse achtergrond een hoger welvaartsniveau dan lageropgeleiden en mensen met een niet-Nederlandse achtergrond. Vooral inwoners met een niet-westerse achtergrond blijven achter, mede doordat deze groep relatief veel lageropgeleiden telt.

Tevredener

Hogeropgeleiden zijn over bijna alle gemeten aspecten tevredener dan lageropgeleiden. Het gaat dan om zaken als de financiële situatie en gezondheid, maar er is ook een aspect waar lageropgeleiden hoger op scoren: tevredenheid over hun sociale contacten.

Inwoners met een Nederlandse achtergrond hebben ook bijna alle factoren mee ten opzichte van die met een niet-Nederlandse achtergrond. Ook hier signaleert het CBS één uitzondering; de groep met een Nederlandse achtergrond heeft minder vertrouwen in de instanties.

Jongeren

Er zijn ook verschillen tussen de leeftijdscategorieën. Jongeren tot 25 jaar en Nederlanders in de categorie 55 tot 65 jaar ervaren een lagere brede welvaart dan het gemiddelde.

Bij mensen tussen de 25 en 55 ligt de brede welvaart op bovengemiddeld niveau en vanaf 75 jaar ongeveer op het gemiddelde.

Tussen mannen en vrouwen zijn volgens het CBS geen grote verschillen. Vrouwen zijn wel vaker werkloos en hebben meer gezondheidsklachten.

Per saldo gaat het de goede kant op met de brede welvaart. In de afgelopen acht jaar hebben maar drie van de 21 gemeten trends zich neerwaarts ontwikkeld: het aantal mensen met overgewicht, de tevredenheid over de vrije tijd en het oppervlak aan beschermd natuurgebied.

EU-gemiddelde

Vergeleken met andere EU-landen is de brede welvaart in Nederland relatief hoog. Op het gebied van zaken als vertrouwen en sociale contacten is het verschil zelfs zeer groot. Er zijn twee punten waar Nederland slechter op scoort dan het EU-gemiddelde. Het milieu en de gezonde levensverwachting van vrouwen is beneden peil.

Om de ontwikkeling van de toekomstige brede welvaart te meten, berekent het CBS het economisch, menselijk, natuurlijk en sociaal kapitaal. Als die kapitalen groeien, heeft dat een welvaartsverhogend effect op de toekomstige generaties.

Met drie van de vier kapitalen gaat het de goede kant op, maar met het natuurlijk kapitaal niet. De staat van natuurlijke grondstoffen, natuur en milieu ontwikkelt zich negatief.

Broeikasvoetafdruk

De onderzoekers keken ook naar de welvaartseffecten van het handelen van Nederland op de rest van de wereld. Daarbij onderscheidden ze vier factoren: handel en hulp, de broeikasgasvoetafdruk, de invoer van grondstoffen in het algemeen en die uit de minst ontwikkelde landen in het bijzonder.

Hierin werden twaalf subfactoren onderscheiden en daarvan ontwikkelen drie zich de laatste acht jaar negatief. Nederland onttrekt meer fossiele brandstoffen en biomassa uit andere landen en biomassa uit kwetsbare landen in het bijzonder.

Het CBS keek ook naar de ontwikkeling over 2017. Een opvallende constatering is daarbij volgens de onderzoekers dat de broeikasvoetafdruk van Nederland groeide, terwijl die de jaren daarvoor in een dalende lijn had gezeten.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

Lees meer over:
Tip de redactie