Het kan voor terugkerende toeristen een vervelende verrassing zijn als ze bij de douane belasting moeten betalen. Vakantiegangers moeten soms nog btw, accijns of invoerrechten betalen over de spullen die ze in het buitenland hebben gekocht.

Binnen de EU

Binnen de Europese Unie (EU) is sprake van een vrij verkeer van goederen. Er worden dan ook geen invoerrechten gerekend.

Europeanen die binnen de EU goederen kopen, hoeven daar maar één keer btw over te betalen. Voor particulieren geldt dat ze dat meestal in het land van aankoop doen. Zij hoeven hun aankopen niet aan te geven bij de douane. 

Sinds dit jaar geldt wel een specifieke btw-regel voor de invoer van telecommunicatiediensten, omroepdiensten en via elektronische weg verrichte diensten. De btw over deze diensten wordt geheven in het land waar de koper woont en niet waar het is gekocht. 

De verbruiksbelasting komt dan toe aan de lidstaat waar de diensten daadwerkelijk worden verbruikt. De regel geldt zowel voor diensten die binnen de EU zijn aangeschaft, als voor diensten van buiten de EU. 

Als een Nederlander bijvoorbeeld bij een Duitse boekenwinkel een e-book, online dagblad of tijdschrift koopt, dan betaalt hij daar het Nederlandse btw-tarief voor. Onder meer software, apps, gedigitaliseerde muziek, films en games vallen eveneens onder deze maatregel. 

Accijns

Er gelden binnen de EU beperkingen voor producten waar in Nederland ook accijns over betaald moet worden. Bij kleinere hoeveelheden gaat de douane ervan uit dat het voor persoonlijk gebruik is. De drank of rookwaren mogen niet met winst worden doorverkocht.

Als iemand meer dan 110 liter bier, 80 liter wijn, 20 liter likeurwijn of 10 liter gedistilleerde drank meeneemt, dan zal de douane onderzoeken of die goederen echt voor eigen gebruik bedoeld zijn. Als dat niet het geval is, dan moet de reiziger accijns betalen. Dit geldt ook voor meer dan achthonderd sigaretten, vierhonderd cigarillo's, tweehonderd sigaren of een kilo rooktabak.

De bovenstaande EU-regels gelden niet voor bijvoorbeeld Gibraltar, de Canarische Elanden en de Franse overzeese departementen zoals Réunion, Martinique en Frans Guyana.

Buiten de EU

Toeristen die terugkomen van buiten de EU mogen voor 430 euro aan goederen belastingvrij invoeren. Het moet dan wel gaan om spullen voor eigen gebruik of geschenken. 

De waarde van een product kan niet over meerdere personen verdeeld worden. Als een reiziger een artikel meeneemt dat meer waard is dan 430 euro, dan moet hij over het hele bedrag belasting betalen.

Restricties

Er gelden daarnaast restricties voor onder meer drank en rookwaren. Over meer dan een liter sterke drank, twee liter mousserende wijn of twee liter likeurwijn moet belasting betaald worden. Ook over vergelijkbare combinaties wordt belasting gerekend.

Verder is het toegestaan om maximaal tweehonderd sigaretten, 250 gram rooktabak, honderd cigarillo's of vijftig sigaren belastingvrij mee te nemen. In sommige EU-lidstaten kunnen overigens nog extra beperkingen gelden. 

Als de tabaksproducten niet voor eigen gebruik bedoeld zijn, dan kan de koper een naheffing krijgen. De producten worden dan in beslag genomen en de reiziger krijgt mogelijk een boete.

Over geneesmiddelen die voor eigen gebruik tijdens de reis bedoeld zijn, hoeft geen belasting betaald te worden. Er zijn wel uitzonderingen voor geneesmiddelen waar verdovende middelen of bestanddelen van beschermde dier- of plantensoorten in zijn verwerkt.

De prijs van ingevoerde geneesmiddelen, tabaksproducten, alcoholhoudende producten en persoonlijke bagage tellen niet mee voor het maximumbedrag van 430 euro.

Voor geld en waardepapieren geldt een bovengrens van 10.000 euro. Als de reiziger 10.000 euro of meer meeneemt, dan moet hij dat verplicht bij de douane melden. Hij hoeft daar geen belasting over te betalen. 

Rode doorgang

Als een toerist het maximumbedrag van 430 euro overschrijdt of meer meeneemt dan de hierboven genoemde hoeveelheden, dan moet hij de rode doorgang (goederen aangeven) nemen. De douane kan de bagage overigens ook controleren bij de groene doorgang (niets aan te geven).

Er gelden speciale reizigerstarieven voor spullen die meer dan 430 euro, maar minder dan 700 euro waard zijn. Deze tarieven worden alleen gerekend als iemand de goederen zelf bij de douane meldt. Als de goederen pas bij een controle gevonden worden, dan rekent de douane het volle pond.

Er is een app van de douane waarmee reizigers van tevoren kunnen uitrekenen of en hoeveel belastingen ze moeten betalen bij terugkomst. De app geeft ook aan wat wel en niet meegenomen mag worden. De applicatie is beschikbaar voor iOs en Android.

Er zijn verder specifieke regels voor het maken van een tussenlanding binnen de EU. Als iemand de Europese Unie binnenkomt en vervolgens binnen de EU met een ander toestel verder vliegt, dan moet hij spullen uit de handbagage aangeven in het eerste EU-land. De aangifte voor ruimbagage wordt op de eindbestemming afgehandeld.

Namaak

Het is in principe verboden om nagemaakte artikelen mee te nemen. De koper moet dergelijke spullen inleveren en er ook een boete voor betalen. Het gaat dan meestal om schoenen, kleding, tassen, horloges en parfums.

Om te bepalen of een merkproduct 'echt' is, kijkt de douane naar echtsheidskenmerken. Dubieuze labels, slechte stiksels en een tegenvallende kwaliteit verraden vaak dat het om een namaakartikel gaat.

De douane laat namaakartikelen wel toe als het om kleine hoeveelheden voor eigen gebruik gaat. Zo is het bijvoorbeeld toegestaan om maximaal drie horloges, 250 ml parfum, drie kledingstukken, drie paar schoenen, drie gekopieerde cd's met muziek en drie gekopieerde dvd's mee te nemen.

Een dvd met drie films wordt beschouwd als drie beelddragers. Datadragers met bijvoorbeeld gekopieerde computerspellen mogen de koffer niet in.

Voor het invoeren van dierlijke producten, cultuurgoederen, munitie en wapens is meestal een certificaat, een vergunning of specifieke toestemming nodig.

Bewijs

Reizigers nemen ook weleens gloednieuwe spullen van huis mee op vakantie. Bij terugkomst moet dan duidelijk zijn of die producten niet op de vakantiebestemming zijn gekocht.

De douane kan de reiziger vragen om te bewijzen of producten eerder in Nederland of een ander EU-land zijn aangeschaft. In dat geval is er dus al belasting over betaald. Douanemedewerkers letten daarbij vooral op luxegoederen en dure spullen zoals fotoapparatuur, muziekinstrumenten, laptops en sieraden. 

De douanemedewerkers controleren de spullen op verbruikssporen en gaan na waar het bewuste model verkocht wordt. Met een serienummer kan achterhaald worden waar bijvoorbeeld een camera is gemaakt.

De Belastingdienst raadt consumenten aan een aankoopbewijs of garantiebewijs voor dergelijke producten mee te nemen.

Een zogenoemde douaneverklaring kan ook uitkomst bieden. Die moet wel voor vertrek aangevraagd worden bij een douanekantoor. De aanvrager moet de goederen dan laten zien en het aankoop-, betalings- of garantiebewijs voorleggen.