Mensen met een bijstandsuitkering hebben sinds 1 januari de verplichting om een tegenprestatie te leveren. Veel gemeenten laten bijstandsgerechtigden zelf kiezen wat ze ervoor terug doen.

Dat blijkt uit een enquête van RTL Nieuws onder de dertig grootste gemeenten van Nederland. Voorbeelden van tegenprestaties zijn koffie schenken in een verzorgingshuis, vrijwilligerswerk bij de sportclub of voorlezen op school.

Divosa, de vereniging van directeuren van sociale diensten, hield eerder al een enquête onder de sociale diensten waar de ambities uit de doeken werden gedaan.

Bijna alle gemeenten, zo'n 90 procent, stelt specifieke doelgroepen vrij van een tegenprestatie. Mantelzorgers worden in 55 procent van de gevallen vrijgesteld van een tegenprestatie. Ook mensen die al vrijwilligerswerk doen of een re-integratietraject volgen, krijgen bij sommige gemeenten een vrijstelling.

Verschil

Het beleid omtrent de tegenprestatie blijkt per gemeente te verschillen, zo geldt in Utrecht geen verplichting en mogen bijstandsgerechtigden in Arnhem zelf kiezen wat ze terug doen.

Eindhoven vraagt geen tegenprestatie, maar verwacht dat mensen op zoek gaan naar een baan.

Aangescherpt

De bijstandsregels worden in het nieuwe jaar verder aangescherpt. Zo kunnen mensen verplicht worden om te verhuizen voor een geschikte baan en moeten mensen er voldoende verzorgd uitzien om de kans op die baan te vergroten.

Ook moet een wet van kracht worden waarmee mensen kunnen worden gekort op de uitkering als ze onvoldoende Nederlands spreken.