Op korte termijn heeft de economische crisis sinds 2008 haar weerslag gehad op de koopkracht, het vermogen en het inkomen van personen en huishoudens.

Op langere termijn is de gemiddelde Nederlander er toch op vooruit gegaan. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek maandag gemeld in een onderzoek naar het welvaartsniveau tussen 2008 en 2012. 

Nederlandse huishoudens hadden in 2012 vijftien procent meer te besteden dan begin jaren negentig. In vergelijking met 1977 was het verschil twintig procent.

Gecorrigeerd voor prijsontwikkelingen en samenstelling van huishoudens bedroeg de koopkracht op jaarbasis 23.400 euro, tegen 20.600 euro in 1991 en 19.400 euro in 1977. 

Een gemiddeld huishouden had in 2012 op jaarbasis 33.200 euro te besteden. In 2007 was dat, gecorrigeerd voor prijsontwikkelingen nog 35.600 euro. Het bruto inkomen was ruim 57 duizend euro. Een kwart van het besteedbaar inkomen was afkomstig van uitkeringen, waaronder pensioenen.

Huishoudens met een hoofdkostwinner tussen de 55 en 65 jaar en ondernemers hadden in 2012 gemiddeld het meest te besteden, eenoudergezinnen met jonge kinderen het minst. Ondanks de verschillen is de inkomensongelijkheid in Nederland naar Europese maatstaven laag, meldt het CBS. 

Vijfde van Europa

In een Europese rangschikking van inkomensverschillen prijkt Nederland op plek vijf, na Slovenië, Zweden, Tsjechië en Slowakije. In Letland, Bulgarije, Portugal, Spanje en Griekenland zijn de inkomensverschillen het grootst. Inwoners van Nederland lopen bovendien van alle EU-burgers de kleinste kans onder de armoedegrens terecht te komen, aldus het statistiekbureau. 

Zzp'ers zijn een groeiende, kwetsbare groep in de samenleving, blijkt verder uit het onderzoek. Dat komt omdat zij met 25 duizend euro gemiddeld minder inkomen hebben dan mensen die voor een baas werken. Ook investeren zij minder in verzekeringen voor arbeidsongeschiktheid en pensioenvoorzieningen. Wel kunnen de meeste zelfstandigen op ondernemingsvermogen bogen. 

In 2012 beschikten 12,8 miljoen Nederlanders over een eigen inkomen. Vijftigduizend personen verdienden op jaarbasis meer dan twee ton. Mannen hadden gemiddeld veertig procent meer inkomen dan vrouwen. Vrouwen ontvingen vooral minder aanvullend pensioen. Zestig procent van de vrouwen kreeg dit, tegen 94 procent van de mannen boven de 65 jaar.

Gepensioneerden

Een gepensioneerde vrouw kreeg gemiddeld 8400 euro aan aanvullend pensioen per jaar, een man gemiddeld twee keer zo veel. In totaal ontvingen 1,9 miljoen huishoudens in 2012 een AOW-uitkering, die gemiddeld 1080 euro voor alleenstaanden en 1580 euro voor partners bedroeg. 174 duizend huishoudens hadden maximaal 250 euro aanvullend pensioen per maand. 

Volgens het CBS waren vrouwen ook in 2012 minder vaak economisch zelfstandig dan mannen, maar nam dat verschil af doordat meer vrouwen aan het werk zijn gegaan. In 2012 kon 53 procent van de vrouwen zichzelf financieel redden. Bij de mannen was dat 74 procent.

Vermogen huishoudens gehalveerd sinds crisis