De zeer lage stroomprijzen werken nauwelijks door in de portemonnee van de huishoudens.

Maar door de grote concurrentie tussen de leveranciers kunnen consumenten voor het komend jaar toch goedkoop uit zijn. ''De welkomstpremies, bonussen en kortingen lopen op tot 350 voor een contract van een jaar", zegt Erik Smith, directeur van de vergelijkingssite Gaslicht.com.

''Dat zijn grote bedragen voor een energierekening van gemiddeld 2100 euro, waarvan bijna de helft nog eens uit belastingen en netwerkkosten bestaat. Leveranciers hebben er veel voor over om mensen te werven en ze daarna natuurlijk ook te houden."

Vrije val

Door overproductie zijn de stroomprijzen in Europa het afgelopen jaar in een vrije val geraakt.  Dat komt vooral door het energiebeleid in Duitsland, dat in 2011 na de kernramp in het Japanse Fukushima, stopte met zijn kerncentrales en zich nog massaler dan voorheen op zonne-energie stortte. 

Op dagen met veel zon en wind, zoals er de laatste weken veel zijn, wordt in Duitsland zoveel schone energie geproduceerd, dat het bijna gratis naar Nederland en België geëxporteerd wordt.

Het komt regelmatig voor dat de elektriciteit tussen 2 en 3 uur ’s nachts, als de vraag het laagst ligt, gratis aangeboden wordt. Overdag loopt de prijs per kilowattuur dan weer op, maar haalt nauwelijks de helft van het tarief dat Nederlandse huishoudens moeten betalen.

Slachtoffers

De grootste slachtoffers van dit grote aanbod gesubsidieerde stroom, zijn energieconcerns als Nuon en Essent, die in grote gas- of kolencentrales zelf (grijze) stroom produceren. Omdat groene stroom van windmolens of zonnecellen voorrang heeft, kunnen zij niets anders doen dan hun centrales op een lager pitje te laten draaien.

Vorige week moest Nuon een miljardenverlies melden, ondermeer omdat de capaciteit van hun splinternieuwe gascentrale aan de Eemshaven voor minder dan een derde gebruikt wordt.

Maar voor de huishoudens die gewoon bij hun energieleverancier zijn gebleven, zijn de gevolgen van de overproductie, nauwelijks merkbaar.  Hun 'variabele' tarieven zijn per 1 juli licht gedaald.

Stroom en gas werden op jaarbasis ongeveer 25 euro goedkoper, maar door de verhoging van btw en energieheffingen,  ging die winst voor de consument weer verloren. Erik Smith: ''Dan telt een korting van enkele honderden euro’s als je jaarlijks verandert van leverancier, veel meer aan."

Op en af

Energiedeskundigen denken niet dat huishoudens de komende tijd nog meer gaan profiteren van de overproductie op de energiemarkt. Smith: "Het is een beetje op en af. Vorige jaar juli ging de gasprijs met ruim 60 euro omhoog, bij gemiddeld gebruik. Die is er nu weer af. Maar als de economie de komende tijd aantrekt zie ik de prijzen wel weer stijgen."

Dezelfde mening is consumentenorganisatie Milieu Centraal toegedaan. Deze organisatie verwacht dat de gasprijs de komende tijd met 5 procent gaat stijgen en de stroomprijs met 4 procent. De afgelopen vijf jaar zijn de gasprijzen overigens vier keer gestegen.

Variabel

Woordvoerder Jurjen Algra van duurzame energieleverancier Greenchoice, weet niet hoe de prijzen zich zullen ontwikkelen. ''De praktijk leert dat je niet veel verder kunt kijken dan een paar maanden. Maar ik denk dat de consumenten het beste kunnen kiezen voor variabele tarieven of anders voor een kort, eenjarig, contract."

Geenchoice koopt wind- en zonne-energie in op de Europese markt. Deze energie is duurder dan die van kolen- en gascentrales. Het prijsverschil wordt door de Nederlandse overheid bijgelegd.