AMSTERDAM - Nederlandse werknemers zijn nauwelijks bereid om loon in te leveren in ruil voor een beter pensioen. Terwijl 49 procent van alle Europeanen salaris wil opofferen voor een hogere pensioenbijdrage van hun baas, geldt dat maar voor 27 procent van de Nederlanders.

Dat blijkt uit onderzoek van financieel dienstverlener Aon Hewitt. Zelfs het verschil met de nummer twee is erg groot, zegt Peter Abelskamp van het bedrijf. "België is de tweede op de lijst en daar wil maar liefst 48 procent loon inleveren voor meer pensioen."

Verzorgingsstaat

Als oorzaak wijzen de onderzoekers naar de verzorgingsstaat, die kenmerkend is voor Nederland. "In Zuid-Europese landen zie je dat mensen een staatspensioen krijgen, en uit angst dat dit straks niet toereikend is, zijn ze bereid alvast zelf een bijdrage te leveren", zegt Abelskamp.

In Nederland zien we volgens hem die noodzaak niet. "Hier zijn de werknemers gewend aan een goed pensioensysteem en ze verwachten straks gewoon 70 procent van hun laatstverdiende salaris te krijgen. Of ze weten waar dat geld vandaan komt, is nog wel de vraag."

Anoniem

Dat gebrek aan kennis en betrokkenheid is ook het gevolg van de anonimisering van de pensioenregelingen, vindt voormalig PvdA-Kamerlid Mei Li Vos, die zich al jaren inzet voor een grotere pensioenbewustheid.

"Veel mensen weten niet dat pensioen eigenlijk je salaris van nu is, maar dat je jezelf later uitbetaalt. Het wordt automatisch van je rekening afgeschreven en dus denken we dat het straks allemaal wel goed komt. Veel mensen hebben niet eens door dat ze al veel opzij leggen, omdat ze hun loonstrook niet bekijken." Bovendien denken de werknemers geen invloed te hebben op het financieel beheer van hun pensioenfonds.

Crisis

Ook lijkt het gevoel van solidariteit te zijn verdwenen, terwijl dat de basis is van ons pensioenstelsel. Mei Li Vos: "We praten nu veel meer over pensioenen dan vroeger vanwege de zogeheten pensioencrisis, en het valt mij in de discussies telkens op dat zowel ouderen als jongeren heel weinig besef hebben van solidariteit," zegt Vos.

"Ouderen met een riant inkomen willen niets inleveren en jongeren willen niets extra betalen, om dit systeem te behouden. Zonder het besef dat we er met z'n allen in zitten, valt de hele basis weg."

Geraniums

Die basis lijkt hard nodig, nadat verschillende pensioenfondsen de afgelopen maanden de noodklok hadden geluid, omdat hun potjes te leeg waren geraakt. Veel deskundigen raden aan om voor de zekerheid extra te gaan sparen.

Vos sluit zich daar bij aan. "Wie later een riant pensioen wil hebben, moet nu al meer opzij zetten. En wie dat niet kan of wil doen, kan zich maar beter voorbereiden op parttime werken als 70-plusser."

Mogelijk zitten ouderen straks bijvoorbeeld een paar dagen per week achter de kassa om hun pensioen aan te vullen. Dat kan volgens Mei Li Vos ook positief uitpakken. "Misschien is dat zelfs een beter vooruitzicht dan in je eentje achter de geraniums te zitten."