Advocaat Geert-Jan Knoops heeft donderdag gesteld dat de beslissing in 2014 om Geert Wilders te vervolgen slechts gebaseerd was op willekeur. Er zou juridisch geen grondslag zijn geweest, maar omdat een veroordeling niet uitgesloten kon worden, werd toch tot vervolging overgegaan.

Dit leidt Knoops af uit onderlinge communicatie tussen het Openbaar Ministerie (OM) en het ministerie van Justitie in 2014. "Er was sprake van een proefproces", constateerde de advocaat. "Een proefballon."

In de onderlinge communicatie wordt er gesproken over de uitspraken die Wilders deed op 12 maart 2014 en waar hij nu voor terechtstaat. De PVV-voorman zei destijds in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen tegen een verslaggever van de NOS dat hij minder lasten wilde voor de mensen "en als het even kan ook minder Marokkanen".

Volgens Knoops concludeerde het OM in eerste instantie dat er te weinig aanknopingspunten waren om Wilders voor deze uitspraak te vervolgen voor groepsbelediging. Al werd er wel geopperd dat een rechter hier wellicht anders over zou kunnen denken.

OM zou advies LECD naast zich hebben neergelegd

Ook werd het Landelijk Expertise Centrum Discriminatie (LECD), een interne organisatie binnen het OM, om advies gevraagd. Zij lieten zich ook uit over de uitspraken van Wilders op 19 maart 2014.

Die verkiezingsavond in maart vroeg de PVV-leider onder meer aan zijn aanhang of ze minder Marokkanen wilden. Die vraag werd beantwoord met het scanderen van "minder, minder, minder". "Nou, dan gaan we dat regelen", reageerde Wilders.

Het LECD adviseerde dat wat hen betreft de uitspraken niet onnodig grievend waren en dat ze in de context moesten worden geplaatst van eerdere uitspraken van Wilders waarin hij zegt dat hij alleen criminele Marokkanen bedoelt.

"Dit advies werd door het OM naast zich neergelegd en de context ten onrechte genegeerd", concludeerde Knoops die ook beelden toonde waarop Wilders kort na zijn speech op 19 maart liet weten dat hij criminele Marokkanen bedoelde en niet alle Marokkanen.

Knoops concludeerde dat Wilders nooit vervolgd had mogen worden.

Hof besloot eerder hoger beroep niet uit te stellen

De advocaat begon donderdag flink later aan zijn pleidooi omdat het hof eerder besloot om pas bij de einduitspraak te oordelen of het OM wel gerechtigd was om Wilders te vervolgen.

Knoops had om niet-ontvankelijkheid van het OM gevraagd vanwege de overduidelijke politieke bemoeienis die er volgens de advocaat is geweest. Toen dat oordeel er nog niet kwam, vroeg Knoops om uitstel van het hoger beroep.

Het hof zag hier geen aanleiding toe waarop Knoops besloot met zijn pleidooi te beginnen. Daarin herhaalde hij dat politieke inmenging wat hem betreft evident is.

Het pleidooi zal nog zeker vier dagen, maar waarschijnlijk langer, duren. De uitspraak staat voorlopig gepland voor 11 oktober. Het OM heeft in hoger beroep wederom een boete van 5.000 euro geëist.