Achtergrond

Forse verlaging van gaswinning garandeert geen veilig Groningen

De gaswinning in Groningen zal volgens minister Eric Wiebes (Economische Zaken) "zo snel mogelijk" fors omlaag worden gehaald van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Maar zelfs dan is de veiligheid van de Groningers niet te garanderen. 

Bijna wekelijks heeft de provincie Groningen te maken met aardbevingen. Sommige zijn amper voelbaar, andere zijn zeer fors voor de regio. 

Een goed voorbeeld hiervan is de beving van 8 januari bij Zeerijp (gemeente Loppersum). Met een magnitude van 3.4 werd de harde klap tot ver buiten het epicentrum gevoeld. "Het resultaat van meer dan vijftig jaar gaswinning", laat Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) donderdag tijdens een persconferentie weten.

De toezichthouder adviseert naar aanleiding van de aardbeving de forse afname van 21,6 miljard naar 12 miljard kuub per jaar. Ook moet het pompen van gas bij Loppersum volgens SodM zo snel mogelijk stoppen. Hiermee wordt "met 90 procent zekerheid voldaan aan de veiligheidsnorm". 

Zijn de Groningers en hun huizen hiermee veilig? "Ik kan geen garanties geven", aldus de toezichthouder tegen NU.nl. "Dit heeft te maken met onvolledige kennis die we hebben van de ondergrond." 

Wat speelt rond de gaswinning in Groningen?

  • Met een grootte van 900 vierkante kilometer beslaat het Groningse gasveld ongeveer een derde van de provincie Groningen. 
  • Sinds de jaren zestig wordt door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gas uit de grond gehaald in de provincie. 
  • Door het weghalen van het gas uit de bodem, wordt de zandsteenlaag in elkaar gedrukt, met als gevolg een bodemdaling aan de oppervlakte. Als de daling schoksgewijs gebeurt, spreken we van een aardbeving. 
  • Ondanks het herhaaldelijk terugschroeven van de aardgaswinning blijft de Groningse grond beven. Er zijn sinds de jaren negentig meer dan duizend aardbevingen in het noorden geweest.
  • Deze aardbevingen zorgen in veel gevallen voor schade aan de huizen. 

Ongemakkelijk

En juist hier zit de crux volgens de toezichthouder. In het advies wijst het SodM erop dat de aardbevingen in de provincie "doorwerken op het welbevinden en de gezondheid van de mensen". "Ook de aardbeving in Zeerijp heeft een grote impact gehad." 

Hoeveel effect de aardbevingen hebben op de mensen in Groningen, blijkt ook uit een rapport van onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen. De conclusie hieruit is dat de gezondheidsrisico's voor de inwoners in Groningen een alarmerend niveau hebben bereikt. 

"Tienduizend inwoners hebben acute gezondheidsproblemen als gevolg van de stress die de aardbevingen met zich meebrengen. Hierdoor hebben ze een verhoogd arbeidsverzuim en meer kans op een burn-out. 1.800 mensen hebben een hoog risico op angst‑ of depressiestoornissen", melden de onderzoekers. Als gevolg hiervan, zouden in de toekomst zelfs vijf mensen per jaar kunnen overlijden. 

"Het voelt heel erg ongemakkelijk dat ik geen zekerheid kan geven", zegt Kockelkoren. "Ik heb liever dat we advies geven op basis van zekere conclusies. Maar die hebben we niet."

Aardbevingen

Volgens Kockelkoren is er, zelfs na de maatregelen, "nog een grote kans dat er bevingen gaan komen". Zo zal het sluiten van de productielocaties bij Loppersum pas na drie tot zes maanden effect hebben, en het terugbrengen van de gaswinning naar 12 miljard pas over een jaar merkbaar zijn.

En zelfs bij het volledig stopzetten van de gaswinning, een veelgehoorde kreet van de Groningers, zullen we volgens de toezichthouder nog een aantal jaar "of langer" te maken hebben met de aardbevingen. Dit beamen ook het KNMI en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). 

"Op een gegeven moment nemen de aardbevingen af als de spanning in de grond weggaat, maar op welke manier dit gebeurt weten we niet." 

Volgens Kockelkoren is het gasveld in Groningen uniek: niemand weet precies welke effecten de genomen maatregelen zullen hebben. "In zekere zin schrijven we geschiedenis."

Lees meer over:
Tip de redactie