Shell zou afstand hebben genomen van mogelijke aansprakelijkheid voor schulden door schikkingen waarmee de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) aardbevingsschade in Groningen vergoedt.

Dat concludeert dagblad Trouw zaterdag op basis van een zin uit het jaarverslag van Shell Nederland uit juni 2017, waarin Shell de zogeheten 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM introk.

Dat is een wettelijke verplichting voor bedrijven om zich aansprakelijk te stellen voor schulden van dochterondernemingen die geen eigen jaarrekening publiceren.

Het olieconcern is daarmee mogelijk niet meer verantwoordelijk voor de schulden van de NAM die naar aanleiding van de aardbevingen in Groningen zijn ontstaan, zeggen deskundigen tegen de krant. De NAM is in handen van Shell en Esso.

Jaarrekeningenrecht

Shell laat weten dat het "puur een kwestie van jaarrekeningenrecht" betreft; omdat de NAM sinds vorig jaar een eigen jaarrekening publiceert, hoeft het olieconcern zich niet meer aansprakelijk te stellen. 

In een reactie zegt Shell Nederland zich niet te vinden in de "teneur van de berichtgeving". "Als aandeelhouder nemen wij de problemen in Groningen serieus en werken mee aan een oplossing", aldus het concern.

Shell Nederland benadrukt dat de eerder afgegeven verklaring bedoeld was om de leveranciers van NAM en andere betrokkenen te beschermen. Deze leveranciers waren namelijk niet in staat om de financiële situatie van NAM te beoordelen op basis van een door NAM gepubliceerde jaarrekening.

"Die jaarrekening is er nu wel. Daarom is een 403-verklaring niet meer nodig", aldus het bedrijf. Shell Nederland stelt dat vorige maand nog door de minister van Economische Zaken en Klimaat is bevestigd dat de NAM financieel gezond is en aan alle verplichtingen kan voldoen.

Ook de NAM laat in een reactie weten dat er geen negatieve gevolgen zijn voor bewoners die schade lijden door aardbevingen. "NAM’s solvabiliteit, buffers en positieve kasstromen zijn daarvoor ruim voldoende."

Niet aannemelijk

Advocaat Steef Bartman, die zich specialiseert in aansprakelijkheidsverklaringen, vindt de lezing dat het over jaarrekeningenrecht gaat niet aannemelijk. Hij verwijst daarbij naar de opvallende timing van het besluit van Shell. 

Het besluit werd genomen kort nadat de rechter vorig jaar oordeelde dat de NAM verantwoordelijk is voor de afhandeling van aardbevingsschade in het Groningse wingebied.

Risico's

Hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen zegt tegen Trouw dat de NAM in de meeste gevallen van aardbevingsschade zal schikken en daarnaast aansprakelijk is voor de kosten van het verstevigen van huizen in het gebied.

"De risico's stapelen zich op en niemand weet hoe hoog de rekening uitvalt. Het is een reëel scenario dat de NAM volloopt met verplichtingen en Shell zijn handen er daarom van aftrekt." Ondertussen wordt op sociale media opgeroepen niet meer bij Shell te tanken.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken heeft gezegd er alle vertrouwen in te hebben dat een nieuw schadeprotocol voor de bevingsschade in Groningen volgende week af is. Er wordt momenteel de hand gelegd aan de laatste technische details.