Overheidsfinanciën spelen voor Rutte geen rol bij gaswinning Groningen

Bij het terugschroeven van de gasproductie in Groningen spelen de overheidsfinanciën geen enkele rol van betekenis. Alleen de veiligheid van de bewoners staat voorop.

Dat zei premier Mark Rutte vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie.

"Nu gaat het nog om een paar miljard op de rijksbegroting. Het is niet zo dat we de verzorgingsstaat moeten sluiten als we geen gas winnen", aldus de minister-president.

Sinds 2016 zijn de gasbaten ieder jaar zo'n 2 miljard euro. Dat is een stuk lager dan in de periode tussen 2011 en 2015 toen de opbrengsten schommelden rond de 12 miljard euro. Twee miljard op een kleine 300 miljard euro aan rijksinkomsten noemt Rutte "te overzien".

Minister Wopke Hoekstra (Financiën) kon vrijdag nog niet zeggen of er extra bezuinigd moet worden als de gaskraan verder dicht gaat. 

Beving

Maandag werd het Groningse Zeerijp opgeschrikt door de zwaarste aardbeving in vijf jaar met een magnitude van 3.4. Daarop liet minister Eric Wiebes (Economische Zaken) weten dat er wordt gekeken naar hoe de productie verder verlaagd kan worden in de regio. In de huidige plannen zet het kabinet in op zo'n 20 miljard kuub per jaar in 2021.

Dat is een kleine verlaging ten opzichte van de 21,6 miljard die er momenteel wordt geproduceerd door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

De NAM liet zelf na de beving van maandag weten dat drie productieputten in de buurt van Loppersum worden gesloten en heeft het over een "substantiële vermindering" van de totale gasproductie. Niet eerder pleitte het gasbedrijf zelf voor het terugschroeven van de gaswinning in Groningen.

Onvoldoende

Of het gebaar voldoende is valt te bezien. Toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) noemde de toezegging van de NAM niet concreet en stuurt over twee weken een advies aan de regering over welke aanpak nu het beste is.

Het is de verwachting dat SodM voor verdere verlaging pleit, alleen met hoeveel is nog de vraag. Doorgaans volgt de verantwoordelijke minister, Wiebes in dit geval, het advies op.

Wiebes liet al weten dat hij zich niet gebonden voelt aan afspraken uit het regeerakkoord. Hij brengt de komende periode in kaart hoe de gaswinning verder naar beneden kan.

Hij zit naar eigen zeggen wat dat betreft "zo klem als een deur" omdat hij te maken heeft met de grootverbruikers in het bedrijfsleven, leveringszekerheid voor huishoudens en contracten met het buitenland.     

Schade

Groningers met schade aan hun huizen naar aanleiding van de bevingen, moeten vooralsnog wachten op herstel en vergoeding. Er ligt namelijk nog geen nieuw protocol waarmee gewerkt kan worden, terwijl alleen al sinds maandag er meer dan tweeduizend nieuwe schademeldingen zijn bijgekomen.

In de oude situatie had de NAM een dikke vinger in de pap, maar omdat het bedrijf in de meeste gevallen ook de veroorzaker is van de schade, is de ondernemeing op verzoek van veel partijen uit het proces gestapt.

Vriend en vijand zijn het erover eens dat een nieuw protocol er zo snel mogelijk moet komen. De betrokken maatschappelijke en bestuurlijke partijen zitten alleen nog niet op één lijn. Rutte verwacht dat dit "binnen enkele weken" wel het geval is.

Volgende week dinsdag debatteert Wiebes met de Tweede Kamer over de gaswinning en het schadeprotocol. 

Tip de redactie