Op vrijdag 28 januari verschijnt de nieuwste Pokémon-game, een game die al een week voor de verschijning via illegale kanalen is gelekt. Dat kan leiden tot torenhoge boetes voor downloaders, maar hoe hard is de klap voor Nintendo?

Terwijl veel fans braaf lijken te wachten totdat Pokémon Legends: Arceus vrijdag voor de Nintendo Switch verschijnt, spelen anderen het spel nu al. Een internetpiraat kreeg een vroeg exemplaar te pakken en heeft de gehele inhoud online gedeeld, waardoor deze illegaal gedownload kan worden en gespeeld kan worden op een gehackte spelcomputer of een krachtige smartphone of pc.

Nintendo is daar niet blij mee. Het bedrijf zegt er alles aan te doen om zijn "creatieve ideeën en de financiële investeringen om fans te entertainen" te beschermen. "Nintendo heeft een gevestigd team dat zich inzet voor de bestrijding van piraterij wereldwijd."

Degene die het spel online plaatste, overtreedt het auteursrecht van Nintendo, weet gamejurist René Otto. "Maar ook een downloader is in overtreding als hij weet of hoort te weten dat hij een illegale kopie downloadt. Dat het in dit geval gaat om een illegale kopie is evident, want het gaat om een ISO-bestand van een game die exclusief voor de Nintendo Switch wordt uitgebracht en nog niet eens verkrijgbaar is."

Celstraf of 22.500 euro betalen

De boetes daarbij zijn niet mals. "Volgens de auteurswet is opzettelijk inbreuk maken op auteursrecht zelfs een misdrijf waarvoor op dit moment een gevangenisstraf van zes maanden of een geldboete van maximaal 22.500 euro kan worden opgelegd."

De uploader van het spel kan daarnaast worden vervolgd voor het schenden van een geheimhoudingsovereenkomst; ze hebben immers het spel van Nintendo gekregen voordat het in de winkels lag. Ook dat kan volgens Otto tot forse boetes leiden: twee personen die niet-uitgebrachte afbeeldingen uit een Pokémon-boek hadden gelekt, werden veroordeeld tot het betalen van een schadeclaim van 150.000 dollar (ongeveer 133.000 euro).

In de praktijk worden illegale downloaders in Nederland bijna nooit vervolgd. Auteursrechtenorganisaties richten hun pijlen vooral op degenen die de bestanden als eersten verspreiden. In mei vorig jaar werd bijvoorbeeld een site met duizenden illegale sites offline gehaald door Stichting BREIN.

Hoeveel schade loopt Nintendo echt op?

Besluit Nintendo de zaak in de rechtbank uit te vechten, dan kan het bedrijf de verspreiders van de illegale kopie aansprakelijk stellen voor het mislopen van inkomsten. "In de praktijk is het vrij lastig om te bepalen hoe omvangrijk de misgelopen winst nu precies is, waardoor rechters vaak een abstracte begroting van de schade maken."

Joost van Dreunen, oprichter van databedrijf SuperData en inmiddels gamedocent in New York, vermoedt dat het wel een klap is. "De schade is moeilijk te kwantificeren, maar significant. Het betekent dat alle geplande marketing veel minder effectief zal zijn."

"Maar uiteindelijk is de franchise sterk genoeg, zowel financieel als als merk, om iets dergelijks te overleven", denkt Van Dreunen. Rhys Elliott, analist bij marktbureau Newzoo, verwacht dat het Pokémon-lek geen merkbare impact zal hebben op de verkoopcijfers. "In 2020 gebeurde hetzelfde bij de Nintendo-game Animal Crossing: New Horizons, maar die werd alsnog geweldig verkocht met meer dan 30 miljoen exemplaren."

'Veel mensen weten niet hoe ze de game illegaal kunnen spelen'

"Pokémon heeft net als Animal Crossing een gigantische aantrekkingskracht. De serie is ook populair bij jongere gamers. Veel van de mensen die het spel willen kopen, hebben niet de technische kennis om de gelekte game af te spelen. Ze zijn er misschien zelfs niet van op de hoogte."

"Bij veel klanten is gemak van essentieel belang. Miljoenen mensen nemen nog steeds abonnementen op videostreamingdiensten, hoewel veel films en series illegaal gratis te downloaden zijn."