Nooit uitgepakte exemplaren van de games Super Mario 64 (Nintendo 64) en The Legend of Zelda (NES) brachten de afgelopen dagen recordbedragen op bij een veiling. De waarde van deze games zit hem niet alleen in de schaarste, maar ook in nostalgie en historisch belang.

De twee klassiekers werden verkocht bij het Amerikaanse veilinghuis Heritage Auctions. De games waren in zeer goede staat en waren nooit uit de fabrieksverpakking gehaald; dat zijn zeldzaamheden. Mario bracht 1,56 miljoen dollar op (1,32 miljoen euro) en Zelda 870.000 dollar (737.000 euro).

Heritage Auctions-woordvoerder Eric Bradley zegt tegen NU.nl dat nostalgie ervoor zorgt dat dit soort games ineens voor veel geld worden verkocht. "De kinderen die deze games dertig of veertig jaar geleden speelden, hebben nu het geld om de dingen te verzamelen waar ze destijds van hielden", zegt hij. "Nu deze spellen recordprijzen opleveren, doorzoeken meer mensen hun oude verzameling in de hoop iets met veel waarde te vinden."

Anne Bras bezit de grootste verzameling van pc-games in dozen ter wereld en ziet zichzelf als bewaker van oude Nederlandse games die anders verdwijnen, zoals RedCat, Yogho! Yogho! en Inspecteur Banaan. Hij heeft "dit soort bedragen" nooit uitgegeven aan een game.

Zijn waardevolste bezit is een versie van Akalabeth, een voorloper van de latere Ultima-serie. Die is ongeveer 2.000 euro waard. Dat komt niet in de buurt van de geveilde Mario of Zelda. "Aan de ene kant zijn die bedragen absurd, aan de andere kant snap ik het wel. Mario en Zelda zijn de meest iconische gamefiguren ter wereld, iedereen kent Mario", aldus Bras.

Meer verzamelaars, minder aanbod

Maar er is meer aan de hand, denkt Bras. Zo vinden games steeds vaker hun plek in de maatschappij. "De game-industrie speelt wereldwijd een steeds grotere rol, ze heeft inmiddels een eigen geschiedenis. Op Netflix staat een serie over klassieke games en op YouTube laten verzamelaars hun collectie zien. Door te laten zien hoe leuk de jacht op games is, worden anderen weer aangestoken." Volgens Bras komen er zo meer verzamelaars van games bij, terwijl het aanbod slinkt.

Dat maakt het moeilijker om zeldzame spellen te bemachtigen. "Eerst waren er bij wijze van spreken honderd verzamelaars die dezelfde game zochten op eBay en dan hadden ze allemaal beet", zegt Bras. "Nu zijn er tienduizend die zoeken naar tien games, want ze worden ook almaar schaarser."

Nooit uit de verpakking

De waarde van games is afhankelijk van verschillende factoren, zoals historische relevantie of schaarste. De geveilde spellen van Mario en Zelda zaten nog in de verpakking. "Dat gaf hen veel waarde, omdat ze zo goed als nieuw zijn en nog nooit zijn gespeeld", zegt Bradley. "Super Mario 64 werd qua nieuwstaat beoordeeld met een 9.8 op de schaal van 10. Een 10 is bijna niet meer mogelijk."

Maar achter de waardebepaling gaat een hele wereld schuil, waarbij ook marktvervalsing op de loer ligt. "Er zijn mensen die proberen zo veel mogelijk exemplaren van een titel op te kopen om schaarste te creëren", zegt Bras. "Daarnaast verkopen mensen hun games weleens online voor een waarde die hoger ligt dan daadwerkelijk het geval is. Maar anderen zien dat en gaan daarin mee als ze zelf een exemplaar verkopen. Dat drijft de prijs ineens op."

Volgens Bradley kunnen ook moderne games later meer waard worden, afhankelijk van de nieuwstaat. "Denk aan iconische games zoals Resident Evil of The Last of Us." Maar de meest gewilde games van dit moment zijn toch de oudste spellen of games die een culturele impact hebben gemaakt. Dat beaamt ook Bras. "Het zijn de grondleggers die veel opbrengen: het eerste rollenspel, de eerste adventuregame of de eerste shooter."