Deze wetswijzigingen wil de minister voor zelfrijdende auto's doorvoeren

Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) wil Nederland een voortrekkersrol geven op het gebied van zelfrijdende auto's. Door een wetswijziging moeten tests in 2015 makkelijker worden. 

Met nieuwe wetgeving, die inmiddels door de ministerraad is goedgekeurd, wil de minister "een zeer stimulerend klimaat voor de verdere ontwikkeling van de zelfrijdende auto" scheppen.

Schultz van Haegen ziet veel voordelen aan zelfrijdende auto's. Zo stelt ze dat het verkeer beter kan doorstromen, de verkeersveiligheid omhoog gaat en de leefbaarheid verbetert. "Het bereiken van een status als koploper is voor Nederland heel aantrekkelijk."

Om die status te bereiken moet er een gunstig testklimaat in Nederland worden geschapen. Tests zijn nu al mogelijk maar het aanvragen van toestemming neemt nog veel tijd in beslag. Dat wil de minister veranderen met een aanpassing van de Wegenverkeerswet.

De Tweede en Eerste Kamer moeten de verandering dit jaar nog goedkeuren. Dit moet er volgens de minister gewijzigd worden:

1) Zelfrijdende auto's worden vrijgesteld van sommige gebruikelijke eisen

De Dienst Wegverkeer test in Nederland voertuigen voor ze de weg op mogen. Als een zelfrijdende auto wat betreft de basisbeginselen is goedgekeurd kan de Dienst Wegverkeer bepalen sommige andere eisen te schrappen als dat nodig is voor het testen van geautomatiseerde functies.

Dat betekent dat bijvoorbeeld de constructie van de auto tijdelijk niet aan de normale eisen hoeft te voldoen om de test mogelijk te maken. Als de auto uiteindelijk definitief de weg op zou moeten, wordt hij opnieuw gekeurd.

2) Zelfrijdende auto's kunnen sneller worden goedgekeurd

Vaak zijn zelfrijdende auto's die gebruikt worden voor tests eigenlijk een normaal voertuig met wat aanpassingen. Als het basisvoertuig al door de Dienst Wegverkeer is gekeurd, moet normaal weer heel het keuringsproces doorlopen worden bij aanpassingen aan de auto.

Minister Schultz van Haegen wil dat zelfrijdende auto's van deze verplichting worden ontzien. Hierdoor kunnen bestaande auto's met zelfrijdende elementen sneller de weg op.

"Het volgen van die procedure is erg beperkend voor het uitvoeren van testen met nieuwe geautomatiseerde functies, omdat de procedure is gericht op een blijvende wijziging van het voertuig en niet op tijdelijke en innovatieve veranderingen", legt de minister uit.

De toestemming om met een aangepaste auto de weg op te gaan, kan op maat worden gegeven. Zo kan er bijvoorbeeld alleen toestemming worden verleend op een bepaalde weg of tijdens een specifieke periode. Dit soort uitzonderingen gelden al voor exceptionele transporten, bijvoorbeeld extreem grote vrachtwagens.

3) Bepaalde verkeersregels en verkeerstekens mogen genegeerd worden

De Dienst Wegverkeer mag waar nodig bepalen dat zelfrijdende auto's niet compleet hoeven te voldoen aan het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990.

Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat zelfrijdende vrachtwagens dichter op elkaar mogen rijden omdat er een ontheffing is voor de regel dat een bestuurder in staat moet zijn "zijn voertuig tot stilstand te brengen binnen de afstand waarover hij de weg kan overzien en waarover deze vrij is."

Daardoor kunnen de vrachtwagens op hogere snelheid dichter op elkaar rijden in een soort treintje. Dit principe zou uiteindelijk het brandstofverbruik moeten verminderen en de kans op files moeten verminderen.

Waar worden de zelfrijdende auto's getest?

Er zijn al diverse tests aangekondigd met zelfrijdende voertuigen. In Wageningen moet aan het eind van het jaar een zelfrijdende busje gaan rijden tussen de universiteit en het station.

Bekijk foto's en een video van het zelfrijdende busje

In Rotterdam willen diverse instanties gaan testen met zelfrijdende vrachtwagens in het havengebied. Over een tijdsplanning is nog niets bekend. In februari moet bovendien in Zwolle al een zelfrijdende truck gaan rijden.

De eerste test heeft bovendien ook al stilletjes plaatsgevonden in 2014. Op de A10 reden toen drie zelfrijdende personenauto's.

In het wetsvoorstel schrijft de minister dat soms ook ongemerkt zelfrijdende auto's getest zullen worden op openbare wegen: "Het hoeft niet altijd te gaan om proeven die gevolgen (kunnen) hebben voor het gebruik in algemene zin van de weg op het moment van de proef, of waarbij van het overige verkeer uiterlijk zichtbaar afwijkende kenmerken aanwezig zijn aan voertuigen die aan de proef deelnemen." Daarom wordt de betreffende wegbeheerder niet altijd ingelicht.

En nu?

Na het testen van zelfrijdende auto's moet er in wet- en regelgeving ook nog het een en ander veranderen voor deze voertuigen definitief de weg op kunnen. Zo moeten er regels worden gemaakt over of 'bestuurders' nog wel moeten opletten en wat er gebeurt als de zelfrijdende auto een ongeluk maakt.

Vanaf 2020 verwachten de meeste autofabrikanten zelfrijdende auto's echt te kunnen verkopen aan consumenten. Alle grote autofabrikanten, veel universiteiten en Google doen onderzoek naar deze autonome auto's.

Bekijk onze eerste ervaring met zelfrijdende auto's

Lees meer over:
Tip de redactie