Steeds meer mensen lezen op hun tablet, maar digitaal lezen blijft het prettigst op een e-reader met e-ink-scherm. NUtech test drie topmodellen.

E-readers bestaan inmiddels bijna 10 jaar. Het zijn meestal vrij simpele apparaten: een scherm met e-ink, een lange batterijduur en weinig fratsen.

Verschillende bedrijven proberen daar verandering in te brengen met 'luxe' modellen, die het mogelijk maken om te lezen in het donker. Kobo en Amazon hebben beiden e-readers uitgebracht met een backlight, Sony blijft bij een 'normale' e-reader en verwerkt een lampje in een apart hoesje.

Sony Reader PRS-T2

Sony is een van de grootste spelers op de Nederlandse e-readermarkt. De PRS-T2 is het laatste model van het bedrijf, met een adviesprijs van 129 euro.

De e-reader van Sony is zeer dun en licht, en de randen rond het scherm zijn beperkt. Het apparaat is gemaakt van zeer stevig plastic. Ons reviewexemplaar was bordeauxrood, maar er zijn ook zwarte en witte varianten verkrijgbaar.

Het scherm is niet de scherpste uit deze test maar volstaat wel. Soms treedt een klein beetje 'ghosting' op, waardoor eerdere schermen of letters zichtbaar blijven achter een nieuw scherm. Dit is echter beperkt.

De interface is minimalistisch. Onder de tekst van het boek wordt vermeld op welke pagina de lezer is. Gek genoeg gebruik Sony hiervoor de paginanummers van de papieren variant van het boek, waardoor er vaak teksten als  'pagina 12 en 13' worden weergegeven, omdat de grootte van digitale pagina's niet overeen komt met die van de papieren pagina's.

De Sony Reader bevat geen backlight, maar er kan wel een hoesje met lampje worden gekocht bij de e-reader. Deze heeft jammer genoeg het exorbitante bedrag van 50 euro. Hoewel de Sony Reader zonder hoesje het goedkoopste model van de drie geteste e-readers is, maakt het hoesje deze juist de duurste.

De cover maakt het toestel een stuk groter, maar voelt wel stevig aan. Bovendien doet het lampje zijn werk, al wordt het licht uiteraard een stuk minder gelijkwaardig verdeeld dan met een backlight. Voordeel is dat een aparte AAA-batterij zorgt voor het licht: het gebruik hiervan heeft dus geen invloed op de accuduur van de e-reader zelf.

Die accuduur is prima in orde. De Sony Reader geeft geen precies batterijpercentage, maar na het lezen van één boek bleek in ieder geval dat er op één lading zeker nog een boek of twee kon worden gelezen.

De Sony Reader beschikt over iets minder instellingen dan de andere twee e-readers, waardoor je leeservaring minder uitgebreid kan worden aangepast. Het instellingenmenu is bovendien niet erg overzichtelijk.

Sony werkt samen met Bol.com om e-books te verkopen. Boeken kopen op het apparaat gebeurt dan ook via een speciale site, die in de browser van de e-reader wordt geopend.

Dat is meteen ook het grootste nadeel van de Sony Reader. Het apparaat reageert niet altijd even snel in de menu's, laat staan in de meegeleverde browser, die bovendien een vertekend zwart-wit-beeld van websites geeft.

Ik heb het meerdere malen geprobeerd, maar het is mij niet gelukt om op de e-reader een boek te kopen. Voor je überhaupt naar de catalogus kan kijken, moet je inloggen met een Adobe ID. Bij het intypen van mijn e-mailadres versprong de browser echter constant naar een verkeerd deel van de website, waardoor ik niet kon zien wat ik intypte. 

Na het inloggen was het browsen door de catalogus van Bol.com geen plezierige ervaring. De browser reageert zeer traag en ik klikte vaak per ongeluk op links. Wie een Sony Reader koopt, zal zijn boeken dus op de computer moeten kopen en over moeten zetten via usb.

Sony maakt het ook niet mogelijk om boeken draadloos te synchroniseren. Wie boeken wil overzetten, moet dus een usb-verbinding en de Sony Reader-software voor Windows of Mac gebruiken. Vergeleken met de andere twee geteste e-readers is de gebruikservaring van de Sony zwaar teleurstellend.

Beoordeling: 2,5 / 5 sterren

Kindle Paperwhite

In Amerika is Amazon heer en meester op de e-booksmarkt. De Kindle-serie van het bedrijf is daar ook ruim de meest verkochte e-reader.

Hoewel Amazon nog geen Nederlandse vestiging heeft, is het wel mogelijk om een Kindle te bestellen en in Nederland te laten bezorgen. De verkoopprijs van 139 dollar (105 euro) lijkt zeer aantrekkelijk, maar de prijs komt uiteindelijk met belasting en bezorging uit op ongeveer 150 euro.

De Kindle Paperwhite heeft hetzelfde schermformaat als de Sony Reader, en ook de behuizing is nagenoeg even groot. Qua uiterlijk is de Kindle ongeveer zo neutraal als het maar kan: zwart, met licht afgeronde hoeken en enkel een subtiel logo op de achterkant.

Het scherm is ook qua scherpte ongeveer gelijk aan de Sony Reader. Verschil is dat de Paperwhite een backlight heeft die erg fel kan worden ingesteld. Ik heb deze nooit op zijn helderst ingesteld, want dat doet enkel pijn aan de ogen. Bij daglicht kan de backlight bovendien gewoon uitblijven, want dan is het scherm ook zonder verlichting goed af te lezen.

De verlichting maakt de Kindle veelzijdiger dan e-readers zonder backlight, maar heeft wel een merkbaar effect op de beeldkwaliteit. Tijdens het lezen ontstaan soms witte puntjes in de letters. Met de backlight aan vallen die extra op, waardoor het soms lijkt of letters slecht zijn 'afgedrukt'.

De batterijduur van de Kindle is uitstekend. Net als op de Sony was een precies batterijpercentage niet beschikbaar, maar na het lezen van een boek leek het apparaat nog voor ongeveer driekwart opgeladen. De backlight gooit wat betreft accuduur geen roet in het eten.

Qua menu's is de Kindle niet te verslaan. Een boek kopen met de Paperwhite is de simpliciteit zelve. Het scherm heeft een dusdanig hoge reactiesnelheid dat zelfs typen op het touchscreen nog redelijk goed gaat, en de winkel is overzichtelijk. Wie al een Amazon-account met betaalinformatie heeft, kan met één klik e-books kopen.

Ook tijdens het lezen zijn er enkele vernuftige trucjes beschikbaar. Waar de Sony de paginanummers van een boek vermeldt, kan de Kindle tonen hoe lang je nog te lezen hebt in een boek. Het apparaat meet je leessnelheid en past zich daarop aan. Ook is te zien hoe lang je nog zal doen over het huidige hoofdstuk, zodat je weet of je nog voor het eind van je treinrit het hoofdstuk kan aflezen.

De Kindle hoeft eigenlijk nooit aan de computer te worden aangesloten. De collectie blijft gesynchroniseerd met het Amazon-account, en boeken uit andere bronnen kunnen via een e-mail aan een speciaal adres naar de Kindle toe worden gezonden. Bovendien kun je al je Kindle-boeken ook zonder e-reader lezen via apps voor tablets en smartphones, en in elke browser.

Dit soort trucjes maken de Kindle de handigste e-reader in het dagelijks gebruik. Er is echter één groot nadeel: omdat Amazon nog niet in Nederland is gevestigd, zijn via de winkel geen Nederlandse e-books beschikbaar. 

Wie veel in het Nederlands leest, moet zijn boeken dus alsnog elders kopen. Ook is op de Kindle geen Nederlands woordenboek beschikbaar.

Beoordeling: 4 / 5 sterren

Met dank aan Oscar Schade voor het lenen van de Kindle.

Afmetingen

Sony Reader 173 x 110 x 9.1 mm
Kindle Paperwhite 169 x 117 x 9.1 mm
Kobo Aura HD 175.7 x 128.3 x 11.7 mm

Kobo Aura HD

Kobo is een Canadees bedrijf dat snel groeit. In een jaar tijd wist het zijn omzet te verdubbelen en het verkoopt zijn apparaten in steeds meer landen.

De Aura HD is het nieuwste en duurste model van het bedrijf. Het model onderscheidt zich van de concurrentie met een groter scherm van 6,8 inch en een bijzonder ontwerp met een hoekige achterkant.

Ook de resolutie van 1440 bij 1080 pixels is volgens Kobo de hoogste die verkrijgbaar is. Al die specificaties zijn terug te vinden in de hoge prijs van 169 euro.

Qua pure leeskwaliteit is de Kobo inderdaad heer en meester. Letters zijn merkbaar scherper dan op de Sony en Kindle. Ook deze backlight kan zeer fel worden ingesteld en wordt aan- en uitgezet met een fysieke knop. Hoewel er soms net als op de Kindle Paperwhite kleine witte vlekjes in de letters zichtbaar zijn, is dat bij de Kobo een stuk minder vaak het geval. 

Ook de menustructuur van de Kobo is in orde, al is de Kindle nét iets handiger in het gebruik. De winkel van Kobo is makkelijk te doorzoeken en heeft een groot aanbod uit binnen- en buitenland. 

In andere opzichten zijn er echter kleine minpuntjes: net als op de Kindle kun je zien hoe lang je nog te lezen hebt in een boek of hoofdstuk, maar hier zijn een paar extra handelingen voor nodig. Ook het instellen van de felheid van de backlight had met één of twee minder aanrakingen gekund.

De batterijduur van de Kobo is ondanks het grotere scherm en de backlight nog steeds prima. Na het lezen van één boek resteerde 70 procent van de batterij, ondanks regelmatig gebruik van de backlight.

Kobo heeft net als Kindle apps voor bijna alle mobiele platformen en voor desktops. Mocht de batterij leeg zijn, dan kun je dus toch doorlezen op andere apparaten. De apps van Kobo zijn bijzonder veelzijdig en bieden - op de e-ink na - eigenlijk net zo'n goede en volledige leeservaring als zijn readers.

Om lezen 'socialer' te maken is de Kobo Aura HD uitgerust met de Reading Life-functie. Deze houdt leesstatistieken bij en geeft de gebruiker beloningen bij het halen van bepaalde doelen, zoals een bepaald aantal gelezen boeken of het lezen op bepaalde tijdstippen.

Hoewel het leuk is dat je je leesstatistieken terug kan zien, is deze functie soms wat opdringerig. Gelukkig kan hij worden uitgeschakeld.

Beoordeling: 4 / 5 sterren

Conclusie

Van de drie geteste e-readers valt de Sony Reader uit de toon. Hoewel de leeservaring zelf niet tegenvalt, is de menustructuur ondermaats en bleek het haast onmogelijk een boek te kopen op het apparaat zelf. Wie zijn apparaat in het donker wil gebruiken, moet bovendien 50 euro extra neertellen, wat de prijs-kwaliteitverhouding helemaal scheeftrekt.

De Kobo Aura HD en Kindle Paperwhite scoren allebei echter prima. Ik heb lang getwijfeld welke de beste is, zonder uiteindelijk tot een beslissing te zijn gekomen. Wie vooral leeskwaliteit belangrijk vindt en wie het niet erg vindt om een iets groter apparaat in handen te hebben, heeft met de Kobo een prachtige e-reader. 

Wie liever een compacter formaat heeft en het niet erg vindt om op het apparaat alleen Engelstalige boeken te kunnen kopen, kan beter de Paperwhite aanschaffen.

Beide toestellen geven de e-reader nieuw bestaansrecht. Tablets zijn misschien veelzijdiger, maar wie veel leest is nog steeds beter uit met een apart apparaat.