Romain Grosjean overleefde zondag een van de ernstigste ongevallen in de recente Formule 1-geschiedenis. De Fransman bedankte zelf vooral de halo voor het redden van zijn leven. Toch moeten er lessen worden getrokken uit de crash in Bahrein.

"De vangrail moet het niet op zo'n manier begeven", stelde Sebastian Vettel na afloop van de race vast. De Duitser had maar kort naar de beelden van Grosjeans crash gekeken. "Ik wilde het eigenlijk niet zien", gaf hij toe. Toch zag hij meteen dat er dingen beter kunnen. "De auto moet ook niet op zo'n manier in brand kunnen vliegen."

Grosjean kan wonderbaarlijk genoeg navertellen hoe hij zondag kort na de start met 221 kilometer per uur vol de vangrail torpedeerde. Zijn auto brak in tweeën, waarbij de overlevingscel waarin de 34-jarige coureur zat vastgesnoerd zich vol dóór de vangrail boorde.

Het ging gepaard met een grote vuurbal, waaruit Grosjean na een halve minuut kon ontsnappen. Zijn team Haas registreerde een klap van 53G in de telemetrie van de auto.

Terwijl Grosjeans auto de vangrail doorboorde, duwde de halo het bovenste deel waarschijnlijk omhoog, waardoor dit niet de helm van de Fransman raakte. (Foto: ANP)

Iedereen is halo-fan, maar er moet meer gebeuren

Uit de beelden werd snel duidelijk dat de halo mogelijk dodelijk letsel heeft voorkomen door Grosjeans helm te beschermen tegen delen van de vangrail. Het bovenste deel van de ijzeren elementen werd erdoor omhoog gebogen.

De veiligheid in de Formule 1 heeft in de afgelopen decennia enorme stappen gezet, met de halo als grootste visuele ingreep. Lang niet iedereen was voorstander van de introductie van de veiligheidsbeugel in 2018, maar nu behoren de meeste coureurs -onder wie Grosjean - tot de fanclub.

Toch kunnen er verdere stappen worden gezet, te beginnen bij de vangrail. Volgens Ross Brawn, die de technische leiding heeft bij de Formule 1, moet er voor er volgende week weer wordt gereden in Bahrein nauwkeurig naar alle vangrails worden gekeken. "Als blijkt dat er iets moet gebeuren, dan gaan we dat meteen doen", legde hij zondag voor de camera van Sky Sports uit. "De veiligheidsmaatregelen op de circuits zijn exceptioneel, maar vandaag gebeurde er iets dat we niet hadden verwacht."

Het is niet de eerste keer deze eeuw dat een auto door de vangrail gaat. Het overkwam de Schot Allan McNish bijvoorbeeld in 2002 op Suzuka. In de bloedsnelle 130R-bocht verloor hij de controle over zijn Toyota en ging hij achterwaarts vol door de veiligheidsmuur. Carlos Sainz (in Sotsji) en Kimi Räikkönen (op Silverstone) hadden later minder ernstige, maar wel vergelijkbare incidenten.

De neus van Carlos Sainz' Toro Rosso boorde zich ondanks Tecpro-kussens in 2015 toch nog in de vangrail. (Foto: ANP)

Is de vangrail nog wel van deze tijd?

Het nieuwe incident met Grosjean moet de FIA aan het denken zetten of de vangrail nog wel van deze tijd is. Als de auto erdoorheen gaat, kunnen de stalen delen meer schade aanrichten dan voorkomen. Zo'n deel had Grosjean zelf kunnen raken, of juist kunnen verhinderen dat hij de auto kon verlaten.

Zeker zonder bandenstapels of 'Tecpro-barriers' (opvangkussens) ervoor lijkt dit risico groot. De kussens bewezen Formule 2-coureurs Luca Ghiotto en Jack Aitken dit jaar nog een dienst in Sotsji, door bij hun zware crash de klappen op te vangen.

Nu liggen deze kussens of bandenstapels doorgaans wel op plekken waar crashes waarschijnlijker zijn, maar het ongeluk van zondag liet maar weer zien dat het overal kan gebeuren. En dat er dus nergens meer een kale vangrail moet staan.

Formule 2-coureur Luca Ghiotto liep ongedeerd weg na een harde klap in de Tecpro-kussens in Sotsji dit jaar. (Foto: Formula 2)

Verschillende eisen voor juiste barrière langs de baan

De juiste barrière naast de baan is een lastige puzzel. Het eerste doel is uiteraard de impact van een crash verminderen, maar een auto moet niet bedolven raken onder de banden of kussens. En een raceauto moet tegelijkertijd ook niet te veel terug kunnen stuiteren op de baan, of erin blijven haken.

Anthoine Hubert overleefde een zwaar Formule 2-ongeval op Spa in 2019 niet omdat zijn auto na een crash terugkwam uit de bandenstapels en vervolgens werd getorpedeerd door Juan Manuel Correa. Het is vrijwel onmogelijk om altijd de juiste barrière op de juiste plek te hebben, omdat de auto's er niet altijd vanuit dezelfde hoek in terechtkomen.

De vuurzee die zondag ontstond zal ook de aandacht trekken van de FIA. Crashes met vuur komen zelden meer voor in de autosport, maar zondag werd weer duidelijk waarom coureurs van top tot teen zijn gekleed in brandvertragende kleding. Toch heeft de Formule 1 liever dat de brandblussers gewoon dicht kunnen blijven tijdens een race, dus uit de crash van Grosjean moeten lessen worden getrokken.

"De brandstofcel is erg sterk, dus ik denk dat er ergens een verbinding moet zijn gescheurd", analyseerde Brawn zondag voorzichtig. De benzinetank in een Formule 1-auto is niet echt een tank, maar een zak van lichtgewicht en ijzersterk composietmateriaal die zelf bijna niet te doorboren is. Toch ontstond er brand, mogelijk veroorzaakt doordat delen van het elektrische aandrijfsysteem van de auto losbraken en voor vonken bij de gelekte benzine zorgden.

"Een crash met brand hadden we al heel lang niet gehad", stelde ook Ross Brawn vast. (Foto: ANP)

Crash wordt onderzocht als vliegtuigongeluk

Als dat laatste het geval blijkt, komt de FIA ongetwijfeld met aanvullende maatregelen om herhaling te voorkomen. Grosjean had geluk dat hij bij bewustzijn bleef en zichzelf daardoor kon bevrijden. Een scenario waarin hij bewusteloos tussen de vlammen in zijn auto had gezeten laten we maar even onbesproken.

De FIA gaat de crash van de Fransman de komende tijd uitgebreid analyseren, als ware het een groot vliegtuigongeluk. De auto van Grosjean wordt uitvoerig onderzocht. Wat heeft het precies op welk moment begeven en waarom? "Het is op zich de bedoeling dat veiligheidsmaatregelen in zo'n incident het in een bepaalde volgorde begeven, maar nu gebeurde dat op een verrassende manier", vond ook Brawn, die sprak van een "diepe analyse" die plaats moet vinden.

Talloze andere crashes zijn ook zo geanalyseerd, voordat de omstreden halo in 2018 op de auto's verscheen. En zo moeten ook uit Grosjeans crash weer nieuwe verbeteringen voortkomen. Formule 1 is veilig, maar het kan altijd nóg veiliger.